IV KK 62/23

Sąd Najwyższy2023-05-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kradzieżenergia elektrycznakara ograniczenia wolnościkasacjaSąd Najwyższybłąd proceduralnyuzasadnienie wyroku

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary ograniczenia wolności z powodu sprzeczności w zapisie cyfrowym i słownym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego W.Z. od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Problem dotyczył sprzeczności w określeniu wymiaru kary ograniczenia wolności (3 miesiące słownie vs. 6 miesięcy cyfrowo), co uniemożliwiało wykonanie wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego W.Z. od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Skazany został uznany za winnego kradzieży energii elektrycznej i skazany na 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej pracy na cele społeczne oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez orzeczenie kary ograniczenia wolności w sposób sprzeczny – 6 miesięcy w zapisie cyfrowym i 3 miesiące w zapisie słownym, co stanowiło bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu, stwierdzając, że taka sprzeczność uniemożliwia wykonanie wyroku i nie może być naprawiona poprzez sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, gdyż obie wersje kary były prawnie dopuszczalne. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie, w tym rozbieżność w zapisie cyfrowym i słownym wymiaru kary, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. wymaga jednoznaczności orzeczenia. Rozbieżność między zapisem cyfrowym a słownym wymiaru kary ograniczenia wolności, gdy obie wersje są prawnie dopuszczalne, uniemożliwia wykonanie wyroku i stanowi podstawę do jego uchylenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zakresie kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
W.Z.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd ma obowiązek redagować orzeczenie w sposób jednoznaczny i zrozumiały, w tym precyzyjnie określać karę.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie jest bezwzględną przyczyną uchylenia wyroku.

Pomocnicze

k.p.k. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa możliwość sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

k.k. art. 278 § § 1 i 5

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony (kradzież energii elektrycznej).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa karnego procesowego, a to art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegające na orzeczeniu kary ograniczenia wolności w sposób uniemożliwiający wykonanie wyroku przez zawarcie w orzeczeniu sprzecznych treści i odmienne określenie w zapisie cyfrowym i słownym wymiaru kary ograniczenia wolności w postaci czasu jej trwania liczonego w miesiącach.

Godne uwagi sformułowania

konstrukcja wyroku nie powinna pozostawiać wątpliwości co do tego, jakie kary oraz ewentualne środki karne zostały orzeczone rozbieżne określenie w części rozstrzygającej wyroku kary przez wzajemnie sprzeczne wskazanie jej wymiaru w zapisie słownym i cyfrowym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w kontekście sprzeczności w wymiarze kary ograniczenia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między zapisem cyfrowym a słownym wymiaru kary, gdy obie wersje są prawnie dopuszczalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu kary, który jest częstym problemem w praktyce sądowej i wymaga precyzji od sądów.

Błąd w wyroku: 3 miesiące czy 6 miesięcy kary? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 62/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
Protokolant Weronika Woźniak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego
‎
w sprawie
W.Z.
‎
skazanego z art. 278 § 1 i 5 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 25 maja 2023 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Rejonowego
w Bielsku – Białej z dnia 11 lipca 2022 r., sygn.                              III K 348/22
uchyla zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i przekazuje sprawę w tej części Sądowi Rejonowemu w Bielsku – Białej do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z dnia 11 lipca 2022 r., sygn.                              III K 348/22 oskarżony W.Z. został uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na dokonaniu, nie później niż 23 sierpnia 2021 r. w B. zaboru w celu przywłaszczenia energii elektrycznej, czego skutkiem było wyrządzenie szkody Z. w B.  w wysokości nie niższej niż 1 gr, tj. przestępstwa z art. 278 §1 i 5 k.k. i za to został skazany na karę 6 ( trzech) miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie oraz orzeczono wobec niego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 200 zł.
Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Od tego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny.
W kasacji zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, a to art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności w sposób uniemożliwiający wykonanie wyroku, przez zawarcie w orzeczeniu sprzecznych treści i odmienne określenie                 w zapisie cyfrowym i słownym wymiaru kary ograniczenia wolności w postaci czasu jej trwania liczonego w miesiącach, co stanowiło bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku określoną w art. 439 §1 pkt 7 k.p.k.  i wniósł o uchylenie wyroku                                         w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu                   w Bielsku – Białej do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. nakazuje zawarcie w wyroku skazującym rozstrzygnięcia odnośnie do kary i środków karnych, środków kompensacyjnych i przepadku.                   W płaszczyźnie tego wymogu formułuje się twierdzenie, że sąd ma obowiązek redagować orzeczenie w sposób jednoznaczny i zrozumiały, a skoro wyrok musi być zrozumiały nie tylko dla prawnika, ale i dla obiektywnego obserwatora, to konstrukcja wyroku nie powinna pozostawiać wątpliwości co do tego, jakie kary oraz ewentualne środki karne zostały orzeczone ( por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 2/18).
Sąd pierwszej instancji wskazanym wymaganiom nie sprostał, gdyż w części dyspozytywnej wyroku wadliwie określił – rozbieżnie w zakresie zapisu cyfrowego                  i słownego – ilość miesięcy w wymierzonej karze ograniczenia wolności.
Uchybienie to mogłoby  być skorygowane w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej ( art. 105 §1 k.p.k.), jeżeli po dokonaniu przez Sąd analizy treści wyroku, przy uwzględnieniu kwalifikacji prawnej przypisanego czynu, podstaw skazania                     i wymiaru kary, zostałoby ustalone, że tylko jeden z rozbieżnych sposobów wyrażenia kary odzwierciedla wymiar kary, który był możliwy do orzeczenia na podstawie wskazanych przepisów prawa. Nie może przy tym pozostawiać żadnych wątpliwości, że o istnieniu lub barku warunków do sprostowania w treści wyroku rozbieżnego – pisanego cyfrą i słowem – rozstrzygnięcia o karze, decyduje tylko treść samego wyroku, a nie treść innych dokumentów procesowych ( por. powołana uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 2/18).
W tej sprawie na podstawie przepisów kodeksu karnego mogła zostać wymierzona zarówno kara 3 (trzech) jak i 6 ( sześciu) miesięcy ograniczenia wolności, zatem zastosowanie instytucji sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie wchodziło                 w grę. Rozbieżne określenie w części rozstrzygającej wyroku kary przez wzajemnie sprzeczne wskazanie jej wymiaru w zapisie słownym i cyfrowym stanowi  bezwzględną przyczynę odwoławczą, obligującą czy to Sąd odwoławczy, w ramach  zwykłej kontroli instancyjnej, czy też Sąd Najwyższy, rozpoznający nadzwyczajny środek zaskarżenia, do uchylenia wyroku w tej części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia  3 czerwca 2020 r., IV KK 159/20).
Zaistnienie w wyroku sądu pierwszej instancji rozbieżności co do rzeczywistej wysokości orzeczonej kary ograniczenia wolności, wprost wskazuje na naruszenie przez Sąd Rejonowy dyspozycji art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. w stopniu przesądzającym                     o wystąpieniu wskazanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 §1 pkt 7 k.p.k. -  sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie.
Uznanie zasadności kasacji skutkować musiało uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej w zakresie orzeczenia o karze i przekazaniem sprawy w tej części Temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
[as
]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI