IV KK 610/18

Sąd Najwyższy2019-04-10
SNKarneśrodki zabezpieczająceWysokanajwyższy
kasacjaśrodek zabezpieczającyzakład psychiatrycznySąd Najwyższydopuszczalnośćkodeks postępowania karnegokodeks karny

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy podejrzanego bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy, gdyż dotyczyła ponownego zastosowania środka zabezpieczającego, a nie jego pierwotnego zastosowania po umorzeniu postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy podejrzanego M. Ś. od postanowienia utrzymującego w mocy środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ zgodnie z art. 519 k.p.k. można ją wnieść jedynie od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego po raz pierwszy, a nie od postanowienia o ponownym zastosowaniu takiego środka. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę podejrzanego M. Ś. od postanowienia Sądu Okręgowego w T., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w B. o ponownym zastosowaniu wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Pierwotnie postępowanie karne wobec M. Ś. zostało umorzone wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 roku z powodu popełnienia przestępstwa, a zastosowano wobec niego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Następnie środek ten był uchylany i zmieniany na terapię ambulatoryjną. Postanowieniem z dnia 28 marca 2018 roku ponownie orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, co utrzymał w mocy Sąd Okręgowy. Obrońca złożył kasację, która została przekazana do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k., ale tylko w przypadku jego pierwotnego zastosowania. Kasacja nie jest dopuszczalna od postanowień dotyczących ponownego stosowania tego środka, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z niedopuszczalnością kasacji, Sąd Najwyższy pozostawił ją bez rozpoznania. Nie uwzględniono również wniosku o zasądzenie kosztów obrony, uznając, że Skarb Państwa nie powinien ponosić kosztów czynności niedopuszczalnych prawnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od postanowienia o ponownym zastosowaniu środka zabezpieczającego, a jedynie od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu tego środka po raz pierwszy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja przysługuje od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego z art. 93a k.k. Wykładnia językowa i systemowa tego przepisu, w powiązaniu z art. 324 § 1 k.p.k., prowadzi do wniosku, że dotyczy to wyłącznie pierwotnego zastosowania środka zabezpieczającego, a nie jego ponownego stosowania na podstawie art. 93d § 6 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. Ś.osoba_fizycznapodejrzany
obrońca podejrzanegoinneobrońca

Przepisy (17)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Dotyczy to jednak tylko pierwotnego zastosowania środka zabezpieczającego.

k.k. art. 93a § 1

Kodeks karny

Określa środki zabezpieczające, których zastosowanie może być przedmiotem kasacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 324 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniosku prokuratora o umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego.

k.p.k. art. 324 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na błąd sądu pierwszej instancji w orzekaniu o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego wyrokiem.

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.

k.k. art. 93d § 6

Kodeks karny

Dotyczy ponownego stosowania środków zabezpieczających, od postanowień w tym zakresie kasacja nie przysługuje.

k.k. art. 414 § 1

Kodeks karny

Podstawa umorzenia postępowania karnego.

k.k. art. 17 § 2

Kodeks karny

Przesłanka umorzenia postępowania.

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Podstawa zastosowania środka zabezpieczającego.

k.k. art. 223 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo, którego dotyczyło pierwotne postępowanie.

k.k. art. 224 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo, którego dotyczyło pierwotne postępowanie.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów, którego dotyczyło pierwotne postępowanie.

k.k. art. 93b § 1

Kodeks karny

Określa środki zabezpieczające.

k.k. art. 93c § 1

Kodeks karny

Określa środki zabezpieczające.

k.k. art. 93g § 1

Kodeks karny

Określa środki zabezpieczające.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ dotyczy ponownego zastosowania środka zabezpieczającego, a nie jego pierwotnego zastosowania po umorzeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy kasacja nie może być wniesiona od dowolnego postanowienia o stosowaniu środka zabezpieczającego poza granicą dopuszczalności wniesienia przez stronę kasacji pozostają wszystkie inne przypadki stosowania przez sąd wspomnianego środka zabezpieczającego, w tym także stosowania go ponownie

Skład orzekający

Wojciech Sych

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wniesienia kasacji od postanowień dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności od postanowień o ich ponownym zastosowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją od postanowień o środkach zabezpieczających.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice środków zaskarżenia.

Kiedy kasacja od środka zabezpieczającego jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 610/18
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Sych
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2019 r.,
sprawy M. Ś.,
‎
co do którego orzeczono ponownie środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym,
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę podejrzanego
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 10 maja 2018 roku (sygn. akt III Kzw […]),
‎
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 28 marca 2018 roku (sygn. akt II Ko […]),
pozostawia kasację bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 roku (II K
[…]
) Sąd Rejonowy w B., na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. umorzył postępowanie karne wobec M. Ś., stojącego pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 223 § 1 k.k. i art. 224 § 2 .k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i zastosował wobec niego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym. Postanowieniem z dnia 28 października 2015 roku sąd ten uchylił orzeczony środek zabezpieczający, a następnie postanowieniem z 3 marca 2016 roku (II Ko
[…]
) orzekł środek zabezpieczający w postaci terapii w warunkach ambulatoryjnych w poradni zdrowia psychicznego.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2018 roku (II Ko
[…]
), na podstawie art. 93a § 1 pkt 4 k.k., art. 93b § 1 k.k., art. 93c pkt 1 k.k., art. 93d § 6 k.k. i art. 93g § 1 k.k. orzekł wobec M. Ś. ponownie środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy podejrzanego, Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 10 maja 2018 roku (III Kzw
[…]
) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Od postanowienia Sądu Okręgowego w T. obrońca podejrzanego wywiodła kasację, a środek ten został przyjęty i przekazany Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy podejrzanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy i wobec tego nie podlega rozpoznaniu.
Stosownie do art. 519 k.p.k., stronie przysługuje prawo wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego
o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego.
W sprawie niniejszej, niezależnie od tego, że sąd pierwszej instancji orzekł pierwotnie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego wyrokiem, co w świetle art. 324 § 3 k.p.k. było błędem, istotne zagadnienie natury procesowej dotyczy możliwości wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Rzecz bowiem w tym, że kasacja nie może być wniesiona od dowolnego postanowienia o stosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k., lecz tylko takiego postanowienia, które wydane zostało po rozpoznaniu wniosku prokuratora opartego na art. 324 § 1 k.p.k. W drodze wykładni językowej oraz systemowej w świetle tego właśnie przepisu należy odczytywać granice unormowania zawartego w art. 519 k.p.k., a to prowadzić musi do wniosku, że kasacja może zostać wniesiona przez stronę tylko od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego, mocą którego sąd umorzył postępowanie i jednocześnie zastosował środek zabezpieczający określony w art. 93a k.k. Będzie to zatem dotyczyło wyłącznie zastosowania tego środka po raz pierwszy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2017 r., III KK 384/17,
OSNKW 2018/1/6
). W konsekwencji poza granicą dopuszczalności wniesienia przez stronę kasacji pozostają wszystkie inne przypadki stosowania przez sąd wspomnianego środka zabezpieczającego, w tym także stosowania go ponownie, w oparciu o dyspozycję z art. 93d § 6 k.k.
W świetle powyższego jasne staje się, że uprawniony podmiot powinien odmówić przyjęcia kasacji obrońcy podejrzanego. Jeśli jednak tak nie postąpił, Sąd Najwyższy zobowiązany był, na podstawie art. 531 § 1 zdanie I k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 in fine k.p.k., pozostawić kasację bez rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy ustawy.
W zaistniałej sytuacji Sąd Najwyższy nie mógł uwzględnić wniosku obrońcy podejrzanego o zasądzenie kosztów obrony. Byłoby bowiem zupełnie nieusprawiedliwione, aby Skarb Państwa ponosił finansowe konsekwencje podejmowania przez tzw. fachowy podmiot czynności niedopuszczalnych prawnie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI