IV KK 601/21

Sąd Najwyższy2022-06-09
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obrońca z urzędukasacjaSąd Najwyższykoszty obronysytuacja materialna

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosków skazanych o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, uznając, że nie wykazali oni swojej niemożności poniesienia kosztów obrony.

Skazani M. K., A. K. i M. K. wnieśli o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, powołując się na trudną sytuację materialną. Wcześniej ustanowili obrońcę z wyboru do sporządzenia kasacji, co sugeruje, że ich sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, by uniemożliwiać poniesienie kosztów obrony. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 78 § 1 k.p.k., uznał, że przesłanki do ustanowienia obrońcy z urzędu nie zostały spełnione.

W niniejszej sprawie skazani M. K. (c. W.), A. K. (s. M.) i M. K. (c. M.) złożyli wnioski o wyznaczenie im obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym. Jako uzasadnienie podali swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, dołączając stosowne oświadczenia. Wyjaśnili również, że ponieśli już koszty obrońcy z wyboru, który sporządził dla nich kasację, a płatność została rozłożona na raty. Obrońca z wyboru został upoważniony jedynie do sporządzenia kasacji, bez reprezentacji przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 78 § 1 Kodeksu postępowania karnego, który stanowi, że oskarżony może żądać wyznaczenia obrońcy z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Sąd zauważył, że wcześniej, w postępowaniu okołokasacyjnym, skazanym wyznaczono obrońców z urzędu z powodu ich trudnej sytuacji materialnej, jednak skazani z nich nie skorzystali, ustanawiając obrońcę z wyboru. W związku z tym cofnięto im obrońców z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że deklarowana przez skazanych sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie obrońcy z urzędu na warunkach określonych w ustawie, i dlatego postanowił nie uwzględnić wniosków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustanowienie obrońcy z wyboru do sporządzenia kasacji, nawet jeśli płatność została rozłożona na raty, świadczy o tym, że sytuacja materialna skazanych nie jest na tyle trudna, by uzasadniać przyznanie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosków

Strony

NazwaTypRola
M. K. (c. W.)osoba_fizycznaskazany
A. K. (s. M.)osoba_fizycznaskazany
M. K. (c. M.)osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 78 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z urzędu jest skuteczne wykazanie przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

k.p.k. art. 78 § 1

Kodeks postępowania karnego

o contrario

Pomocnicze

k.p.k. art. 78 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 81 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustanowienie obrońcy z wyboru do sporządzenia kasacji świadczy o możliwości poniesienia kosztów obrony.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i rodzinna skazanych.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny nie istnieją okoliczności na podstawie których ich wyznaczono

Skład orzekający

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego ustanowienia obrońcy z wyboru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie obrońca z wyboru został ustanowiony tylko do sporządzenia środka zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – prawa do obrony i kosztów z tym związanych, co jest istotne dla prawników praktyków.

Czy ustanowienie obrońcy z wyboru do napisania kasacji pozbawia prawa do obrońcy z urzędu przed Sądem Najwyższym?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 601/21
POSTANOWIENIE
Dnia 9 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie M. K. , (c. W.), A. K. (s. M.), M.  K., (c. M.)
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 czerwca 2022 r.,
‎
wniosków skazanych o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym
na podstawie art. 78 § 1 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 81 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosków.
UZASADNIENIE
W toku postępowania kasacyjnego wyżej wymienieni skazani wnieśli o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. W uzasadnieniu wniosku przedstawili swoją sytuację materialną i rodzinną, dołączając stosowne oświadczenia w  tym przedmiocie. Wnioskodawcy wyjaśnili, że ponieśli już koszty obrońcy z wyboru, który sporządził w ich imieniu kasację, jednakże płatność należna obrońcy z wyboru została rozłożona na kilka rat, co umożliwiło im poniesienie kosztów z tego tytułu, a sam obrońca został upoważniony jedynie do wykonania określonej czynności, tj. sporządzenia kasacji, bez reprezentacji przed Sądem Najwyższym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z urzędu jest więc skuteczne wykazanie przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Z analizy akt sprawy wynika, że zarządzeniami z dnia 22 kwietnia 2021 r. – wydanymi w postępowaniu okołokasacyjnym – wyznaczono skazanym M. K. (c. W.), A. K. (s. M.) oraz M. K. (c. M.) obrońców z urzędu w celu sporządzenia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 4 marca 2021 r. (sygn. akt III Ka (…)), a to z powodu ich trudnej sytuacji materialnej. Skazani nie skorzystali jednak z pomocy wyznaczonych obrońców z urzędu, ustanawiając obrońcę z wyboru, który sporządził i wniósł kasację na korzyść wszystkich trojga skazanych. W następstwie tej okoliczności, Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r. cofnął skazanym wyznaczenie obrońców z urzędu, uznając że nie istnieją okoliczności na podstawie których ich wyznaczono (art. 78 § 2 k.p.k.). Z zaistniałego układu faktycznego i procesowego wynika zatem, że deklarowana w dołączonych oświadczeniach sytuacja materialna skazanych (zob. dane ujawnione w oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania), nie jest na tyle trudna, by kwalifikowała wnioskodawców do skorzystania z prawa do wyznaczenia obrońcy z urzędu na warunkach przewidzianych w art. 78 § 1 k.p.k.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI