IV KK 601/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanych w sprawie o przestępstwo uporczywego nękania (art. 190a § 1 k.k.). Kasacja okazała się zasadna z uwagi na stwierdzone rażące naruszenia prawa do rzetelnego procesu. Sąd Najwyższy wskazał na istotne uchybienia, które miały miejsce już na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym w Dębicy, a które zostały zaaprobowane przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie. Po pierwsze, podniesiono wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Rejonowego, który przed wydaniem wyroku wypowiadał się publicznie w mediach na temat sprawy, co mogło wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego obiektywizmu. Po drugie, Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji nie rozpoznały w sposób należyty zarzutów dotyczących stanu psychicznego oskarżonych, ignorując sprzeczności między opiniami biegłych wydanymi w tej i innych sprawach. Sąd Najwyższy podkreślił, że rzetelność procesu karnego, zgodnie ze standardami europejskimi, wymaga nie tylko przestrzegania przepisów, ale także realnego kształtu postępowania, uwzględniającego gwarancje procesowe stron. W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego oraz wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dębicy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do rzetelnego procesu, bezstronność sędziego, obowiązki sądów w zakresie oceny opinii biegłych i rozpoznawania zarzutów apelacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i ustaleń faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie prawa do rzetelnego procesu, w tym wątpliwości co do bezstronności sędziego i niepełne rozpoznanie zarzutów dotyczących stanu psychicznego oskarżonych, uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rażące naruszenie prawa do rzetelnego procesu, w tym wątpliwości co do bezstronności sędziego oraz niepełne rozpoznanie zarzutów dotyczących stanu psychicznego oskarżonych, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji dopuściły się rażących naruszeń prawa do rzetelnego procesu. Wskazano na wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Rejonowego, który publicznie wypowiadał się na temat sprawy, oraz na niepełne rozpoznanie zarzutów dotyczących stanu psychicznego oskarżonych, ignorując sprzeczności w opiniach biegłych. Te uchybienia miały istotny wpływ na treść orzeczeń.
Czy wypowiedź sędziego w mediach na temat toczącej się w jego sądzie sprawy, w której strony miały status oskarżonych, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedź sędziego w mediach na temat toczącej się w jego sądzie sprawy, która stawiała uczestników w niekorzystnym świetle, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co powinno skutkować jego wyłączeniem od rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia, który decyduje się na publiczne wypowiedzi oceniające sposób prowadzenia konkretnej sprawy i jej uczestników, powinien mieć na uwadze, że jego bezstronność może być kwestionowana. W tym przypadku, wypowiedź sędziego w programie telewizyjnym na temat sprawy z udziałem tych samych oskarżonych i pokrzywdzonej, miała niekorzystny wydźwięk dla oskarżonych, co naruszyło obiektywne warunki postrzegania sędziego jako bezstronnego.
Czy sądy niższych instancji należycie rozpoznały zarzuty dotyczące stanu psychicznego oskarżonych, uwzględniając sprzeczności między opiniami biegłych z różnych postępowań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy niższych instancji nie rozpoznały należycie zarzutów dotyczących stanu psychicznego oskarżonych, ignorując sprzeczności między opiniami biegłych wydanymi w tej i innych sprawach, co miało wpływ na ustalenie ich winy i poczytalności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji nie wzięły pod uwagę odmiennych wniosków z opinii psychiatrycznych i psychologicznych dotyczących oskarżonych, wydanych w innych postępowaniach. Brak analizy tych sprzeczności i pobieżne potraktowanie opinii biegłych naruszyło prawo do rzetelnego procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. c. W. | osoba_fizyczna | skazana |
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. K.1 c. M. | osoba_fizyczna | skazana |
| B. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Grzegorz Krysmann | inne | prokurator Prokuratury Krajowej |
| A. Z. | inne | obrońca z urzędu |
| M. Z. | inne | obrońca z urzędu |
| E. Z. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (75)
Główne
k.k. art. 190a § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w określonej sprawie.
k.p.k. art. 190a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 190a § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 46 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 46 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41a § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 85 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 85 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 86 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 90 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 172
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 79 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 79 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 79 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 78 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 22
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 12
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 11 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 443 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 373 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 18 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 4
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 90 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 53 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 53 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 20
Kodeks karny
k.k. art. 55
Kodeks karny
k.k. art. 66
Kodeks karny
k.k. art. 69
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 60
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 255
Kodeks karny
k.k. art. 212 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 216 § 2
Kodeks karny
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa do rzetelnego procesu. • Wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Rejonowego. • Niepełne rozpoznanie zarzutów dotyczących stanu psychicznego oskarżonych i sprzeczności w opiniach biegłych. • Niewłaściwe rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
nie do zaakceptowania bowiem, z punktu widzenia wymagań rzetelnego procesu karnego i przestrzegania zasady obiektywizmu, jest postawa organów procesowych odmawiających dokonania nieomal wszystkich czynności procesowych mających zweryfikować wersję oskarżenia. • Prawo do rzetelnego procesu jest podstawowym prawem człowieka, zarazem też prawem publicznym, które rodzi po stronie władz publicznych obowiązek ukształtowania postępowania sądowego zgodnie z konstytucyjnymi gwarancjami. • Suma naruszeń prawa, jak i ich ranga jest na tyle istotna, że - mimo wielu mankamentów sformułowanych w kasacji zarzutów - doprowadziła ona do uchylenia zarówno zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie, jak i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy, co skutkowało przekazaniem temu ostatniemu sądowi sprawy...
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
sprawozdawca
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do rzetelnego procesu, bezstronność sędziego, obowiązki sądów w zakresie oceny opinii biegłych i rozpoznawania zarzutów apelacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i ustaleń faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii rzetelności procesu karnego i bezstronności sędziego, co jest kluczowe dla każdego prawnika i obywatela. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroków.
“Sąd Najwyższy uchyla wyroki z powodu wątpliwości co do bezstronności sędziego i błędów proceduralnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.