Orzeczenie · 2019-09-18

IV KK 6/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-09-18
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
przestępstwo skarbowegry hazardoweautomaty do gierkoncesjausprawiedliwiony błądnieświadomość karalnościkodeks karny skarbowyustawa o grach hazardowychSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasacje wniesione na niekorzyść oskarżonego M.S., który został uniewinniony od zarzutu urządzania gier hazardowych na trzech automatach bez wymaganej koncesji, poza kasynem i bez rejestracji, na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. Sąd Rejonowy w K. uniewinnił oskarżonego, uznając, że działał on pod wpływem usprawiedliwionego błędu co do okoliczności wyłączającej bezprawność jego zachowania, powołując się na rozbieżności w orzecznictwie sądów i doktryny dotyczące przepisów ustawy o grach hazardowych. Sąd Okręgowy w K. utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacje zarzuciły sądom niższych instancji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 424 § 1, art. 457 § 3, art. 7, art. 410 k.p.k. oraz art. 10 § 3 k.k.s. Podkreślano, że sądy nie odniosły się do wszystkich argumentów apelacji, a ich uzasadnienia były niepełne i wewnętrznie sprzeczne. Sąd Najwyższy uznał kasacje za zasadne. Wskazał, że sądy niższych instancji błędnie zastosowały art. 10 § 3 k.k.s., myląc błąd co do bezprawności z błędem co do karalności (art. 10 § 4 k.k.s.). Podkreślono, że dla usprawiedliwienia błędu co do karalności wymagana jest należyta staranność, której oskarżony, mimo wątpliwości, nie dochował, nie ubiegając się o pisemną interpretację przepisów. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie przedstawionych wniosków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 10 § 3 i § 4 k.k.s. w kontekście przestępstw skarbowych związanych z grami hazardowymi, rozróżnienie błędu co do bezprawności i błędu co do karalności, wymogi należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych i jej interpretacją w kontekście prawa unijnego. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem usprawiedliwienia błędu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy oskarżony, urządzając gry hazardowe na automatach bez wymaganej koncesji, działał pod wpływem usprawiedliwionego błędu co do okoliczności wyłączającej bezprawność lub karalność jego zachowania, zgodnie z art. 10 § 3 lub § 4 k.k.s.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sądy niższych instancji błędnie zastosowały art. 10 § 3 k.k.s. i nieprawidłowo oceniły możliwość zastosowania art. 10 § 4 k.k.s. Oskarżony nie dochował należytej staranności w wyjaśnieniu stanu prawnego, a jego wątpliwości co do legalności działalności nie stanowiły usprawiedliwionej nieświadomości karalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji nieprawidłowo oceniły sytuację oskarżonego. Mylono błąd co do bezprawności z błędem co do karalności. Dla usprawiedliwienia błędu co do karalności wymagana jest nie tylko nieświadomość karalności, ale także dochowanie należytej staranności w wyjaśnieniu stanu prawnego, czego oskarżony nie uczynił, mimo istnienia wątpliwości i możliwości uzyskania pisemnej interpretacji przepisów.

Czy uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego było wystarczające i czy odniosło się do wszystkich zarzutów apelacji dotyczących oceny błędu oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było niepełne, wewnętrznie sprzeczne i nie odniosło się do wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w apelacjach, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wadliwe, ponieważ nie zawierało rzeczowej oceny argumentów skarżących i było niepełne, co uniemożliwiło zrozumienie podstaw rozstrzygnięcia. To naruszenie przepisów postępowania było wystarczające do uwzględnienia kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
(…) Urząd Celno-Skarbowy w K.organ_państwowyskarżący
C. Sp. z o.o. w W.spółkapodmiot, w którym oskarżony był Prezesem Zarządu

Przepisy (14)

Główne

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Czyn zabroniony polegający na urządzaniu gier hazardowych wbrew przepisom ustawy.

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Określa, że przestępstwo skarbowe jest popełnione, gdy sprawca działa umyślnie, chyba że kodeks stanowi inaczej.

Pomocnicze

k.k.s. art. 10 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Określa przesłanki wyłączenia bezprawności czynu w przypadku błędu.

k.k.s. art. 10 § § 4

Kodeks karny skarbowy

Określa przesłanki wyłączenia odpowiedzialności karnej w przypadku usprawiedliwionej nieświadomości karalności.

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Wymóg posiadania koncesji na urządzanie gier hazardowych.

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Wymóg urządzania gier hazardowych wyłącznie w kasynie gry.

u.g.h. art. 23a § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Wymóg rejestracji automatu do gry przez właściwego Naczelnika Urzędu Celnego.

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po uwzględnieniu jego apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 113 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia wszystkich ujawnionych okoliczności.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozważenia wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego było niepełne i nie odnosiło się do wszystkich zarzutów apelacji. • Sądy niższych instancji błędnie zastosowały art. 10 § 3 k.k.s. i nieprawidłowo oceniły przesłanki z art. 10 § 4 k.k.s. • Oskarżony nie dochował należytej staranności w wyjaśnieniu stanu prawnego, mimo istnienia wątpliwości co do legalności jego działalności.

Godne uwagi sformułowania

nie można zarzucać oskarżonemu, iż tej nietrafności nie dostrzegł • błąd całkowicie usprawiedliwiony, skoro taki sam pogląd wyraził Sąd Najwyższy • nieświadomość znamienia czynu (znamienia podmiotu, sprawca bowiem nie wie, że jest podmiotem czynu zabronionego) wyłączająca umyślną realizację znamion • nieświadomość tego rodzaju jest kwalifikowana wedle art. 10 § 4 k.k.s., co oznacza, że mamy do czynienia z błędem co do karalności • Od odpowiedzialności karnej uwalnia więc tylko usprawiedliwiona nieświadomość karalności. • błąd co do prawa (art. 10 § 4 k.k.s.) to przecież mylne przekonanie (pewność) o istniejącym stanie prawnym.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący, sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 § 3 i § 4 k.k.s. w kontekście przestępstw skarbowych związanych z grami hazardowymi, rozróżnienie błędu co do bezprawności i błędu co do karalności, wymogi należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych i jej interpretacją w kontekście prawa unijnego. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem usprawiedliwienia błędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu gier hazardowych i pokazuje, jak złożone mogą być kwestie odpowiedzialności karnej, nawet gdy sprawca powołuje się na błąd prawny. Wyjaśnienie różnicy między błędem co do bezprawności a błędem co do karalności jest kluczowe dla zrozumienia prawa karnego skarbowego.

Czy wątpliwości prawne chronią przed karą? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice usprawiedliwionego błędu w sprawie hazardowej.

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst