IV KK 578/20

Sąd Najwyższy2021-03-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
wyrok nakazowykasacjazdolność do obronystan psychicznyprawo karneSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając, że jego wydanie było rażącym naruszeniem prawa, gdyż stan psychiczny oskarżonej uniemożliwiał jej samodzielną obronę.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który skazał A.Z. za spowodowanie wypadku. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonej i jej zdolności do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanej A. Z. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt II K (...). Sąd Rejonowy skazał A. Z. za występek z art. 177 § 1 k.k. przy zast. art. 37a k.k. na karę grzywny oraz orzekł nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego. Wyrok nakazowy uprawomocnił się wobec braku sprzeciwu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 501 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k., wskazując, że wyrok nakazowy został wydany mimo wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonej i jej zdolności do samodzielnej obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że jednorazowe badanie biegłych wykazało zaburzenia afektywne dwubiegunowe uniemożliwiające samodzielną i rozsądną obronę. Wydanie wyroku nakazowego bez obligatoryjnego obrońcy stanowiło rażące naruszenie prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku nakazowego jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, uniemożliwiająca mu samodzielną i rozsądną obronę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 501 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. stanowi negatywną przesłankę wydania wyroku nakazowego. Jednorazowe badanie biegłych wykazało u oskarżonej zaburzenia afektywne dwubiegunowe, które uniemożliwiają samodzielną i rozsądną obronę. Wydanie wyroku nakazowego w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżona (w sensie procesowym, poprzez uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 501

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1 i 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 46 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie wyroku nakazowego w sytuacji, gdy stan psychiczny oskarżonej uniemożliwia jej samodzielną i rozsądną obronę, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na jego udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący, sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wydania wyroku nakazowego w przypadku wątpliwości co do zdolności oskarżonego do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji wydania wyroku nakazowego i stanu psychicznego oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie praw procesowych oskarżonego, zwłaszcza w kontekście jego stanu psychicznego, nawet w procedurze uproszczonej jak wyrok nakazowy.

Czy wyrok nakazowy może być wydany, gdy oskarżony nie jest w stanie się bronić? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 578/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 marca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Piotr Mirek
Protokolant Anna Kowal
w sprawie A. Z.
‎
skazanej z art. 177 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
‎
w dniu 17 marca 2021 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanej
‎
od wyrok nakazowego Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt II K
(…)
,
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O., wyrokiem nakazowym z 1 października 2020 r., skazał A.Z. za popełnienie w dniu 2 maja 2020 r. występku określonego w art. 177 § 1 k.k. przy zast. art. 37a k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k. na karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych, każda w wysokości 20 zł, a na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości 2000 zł. Wyrok ten, wobec nie wniesienia sprzeciwu, uprawomocnił się 16 października 2020 r.
Kasację od wskazanego wyroku nakazowego na niekorzyść A. Z. wniósł w dniu 30 grudnia 2020 r. Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 501 pkt 3 k.p.k. polegające na wydaniu wyroku nakazowego, mimo że zachodziły okoliczności z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k., wniósł o wydanie wyroku kasatoryjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja z racji oczywistej zasadności, choć deklarowany jej kierunek mógł wzbudzić kontrowersje, zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.).
Wśród negatywnych przesłanek wydania wyroku nakazowego wymienia się sytuację, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na jego udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny (art. 501 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k.).
Jednorazowe badanie oskarżonej przez biegłych lekarzy psychiatrów jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego wykazało, że z uwagi na zaburzenia afektywne dwubiegunowe, które klinicznie manifestują się występowaniem epizodów chorobowych z zaburzonym nastrojem i aktywnością, nie jest ona zdolna do samodzielnej i rozsądnej obrony.
Zatem wydanie wobec oskarżonej na posiedzeniu bez udziału obligatoryjnego obrońcy wyroku nakazowego stanowiło rażące i mogące wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie prawa wskazanego w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Stąd konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania (art. 537 § 2 k.pk.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę