IV KK 576/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D. W. od wyroku Sądu Okręgowego w T., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w S. w sprawie o przestępstwa seksualne wobec małoletniego. Skazany został uznany winnym obcowania płciowego z małoletnim poniżej 15 roku życia oraz małoletnim powyżej 15 roku życia, w tym nadużywając zaufania związanego z byciem księdzem i nauczycielem. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, kwalifikując czyny jako przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. i art. 199 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., orzekając karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz środki karne. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. naruszenie prawa polegające na błędnej kwalifikacji prawnej czynu (art. 199 § 3 k.k.), naruszenie art. 93a k.k. poprzez orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, a także naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 k.p.k. poprzez udział w sprawie sędziego, który wcześniej brał udział w przesłuchaniu pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja nie jest postępowaniem apelacyjnym i nie służy do ponownego badania ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej i środków zabezpieczających uznano za powtórzenie argumentacji z apelacji, która została już rozpoznana przez sąd odwoławczy. Zarzut dotyczący udziału sędziego uznano za niezasadny, gdyż udział w przesłuchaniu pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kasacji, w szczególności ograniczeń w zakresie badania ustaleń faktycznych i powtarzania zarzutów apelacyjnych. Wyjaśnienie przesłanek orzekania środków zabezpieczających w sprawach o przestępstwa seksualne. Określenie zakresu stosowania art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście udziału sędziego w postępowaniu przygotowawczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest kumulatywne zastosowanie art. 199 § 3 k.k. i art. 200 § 1 k.k. w sytuacji, gdy czyny popełnione zostały w okresie obejmującym wiek poniżej i powyżej 15 lat pokrzywdzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest zastosowanie kumulatywnej kwalifikacji prawnej, gdyż zamiar obcowania płciowego z małoletnim przyświecał skazanemu przez cały okres, a zmiana wieku pokrzywdzonego była jedynie okolicznością zewnętrzną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy słusznie przyjął, iż rozbicie czynów na dwa odrębne było sztuczne. Czyn ciągły skazanego wypełnia znamiona obu przepisów, a zastosowanie art. 12 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k. nie stoi temu na przeszkodzie.
Czy istnieją podstawy do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, jeśli opinia biegłego wskazuje na 'istnienie niebezpieczeństwa' popełnienia podobnych zachowań w przyszłości, a nie na 'wysokie prawdopodobieństwo'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do orzeczenia środka zabezpieczającego, nawet jeśli opinia biegłego nie używa kategorycznego sformułowania o 'wysokim prawdopodobieństwie'.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba zastosowania środka zabezpieczającego wynika z całego kontekstu opinii seksuologicznych, które wskazują na zaburzenia preferencji seksualnych skazanego (efebofilia) i przerzucanie odpowiedzialności na dziecko. Nieprecyzyjne określenie stopnia pewności przez biegłą nie może przesądzać o braku przesłanek do orzeczenia środka zabezpieczającego.
Czy udział sędziego w przesłuchaniu małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym stanowi podstawę do wyłączenia sędziego z mocy prawa w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego w przesłuchaniu pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa, ponieważ nie jest to równoznaczne z 'prowadzeniem postępowania przygotowawczego'.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że katalog osób i ról, o których mowa w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., jest zamknięty. Wykonywanie czynności w postępowaniu przygotowawczym, takich jak przesłuchanie pokrzywdzonego, nie może być traktowane jako 'prowadzenie postępowania przygotowawczego' w rozumieniu tego przepisu, które wymaga roli kierującej postępowaniem lub uczestnictwa z prawem do podejmowania decyzji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. W. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (23)
Główne
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 199 § 3
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1 i 5
Kodeks karny
k.k. art. 41 § 1a
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 2 i 4
Kodeks karny
k.k. art. 93a § 1 pkt 4
Kodeks karny
k.k. art. 93g § 3
Kodeks karny
k.k. art. 93c § 3
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 185a
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownego badania ustaleń faktycznych. • Zarzuty apelacyjne powtórzone w kasacji, które zostały już rozpoznane przez sąd odwoławczy, nie mogą stanowić podstawy kasacji, chyba że sąd odwoławczy nie rozpoznał ich należycie. • Udział sędziego w przesłuchaniu pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Błędna kwalifikacja prawna czynu z art. 199 § 3 k.k. • Brak podstaw do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. • Naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez udział w sprawie sędziego, który wcześniej brał udział w przesłuchaniu pokrzywdzonego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja nie jest nakierowana na wywołanie i przeprowadzenie w procesie kolejnej kontroli o charakterze apelacyjnym (nie jest to postępowanie „trzecio-instancyjne”) • zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może stanowić podstawy kasacji • branie udziału przez sędziego A. H. w przesłuchaniu małoletniego pokrzywdzonego w toku postępowania przygotowawczego (art. 185a k.p.k.) nie stanowi podstawy do wyłączenia ww. sędziego z mocy prawa, bowiem wykonywanie tej czynności nie może być traktowane jako prowadzenie postępowania przygotowawczego.
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, w szczególności ograniczeń w zakresie badania ustaleń faktycznych i powtarzania zarzutów apelacyjnych. Wyjaśnienie przesłanek orzekania środków zabezpieczających w sprawach o przestępstwa seksualne. Określenie zakresu stosowania art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście udziału sędziego w postępowaniu przygotowawczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy poważnych przestępstw seksualnych wobec nieletnich i porusza ważne kwestie proceduralne związane z kasacją oraz stosowaniem środków zabezpieczających. Wyjaśnia granice kontroli kasacyjnej.
“Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga apelacja. Kluczowe zasady kontroli kasacyjnej w sprawach karnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.