IV KK 574/23

Sąd Najwyższy2024-02-14
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniearesztkasacjaSąd Najwyższyprawo procesoweprawo materialnetryb uproszczony

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. z powodu wymierzenia kary aresztu, która nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie skazał D. G. za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. na karę 10 dni aresztu, uwzględniając wniosek oskarżyciela publicznego o skazanie bez rozprawy. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, uznając, że kara aresztu nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu, a jej wymierzenie w trybie uproszczonym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie, wyrokiem z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II W 224/23, uznał D. G. winnym popełnienia wykroczenia z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. (nieudzielenie prawdziwej informacji co do tożsamości) i skazał go na karę 10 dni aresztu. Skazanie nastąpiło w trybie uproszczonym, na wniosek oskarżyciela publicznego, za zgodą obwinionego, bez przeprowadzania rozprawy. Wyrok uprawomocnił się. Następnie Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w.) polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego (art. 65 § 1 pkt 1 k.w.) poprzez wymierzenie kary aresztu, która nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, wskazując, że sąd pierwszej instancji był zobowiązany odmówić uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy lub dokonać w nim zmian zapewniających zgodność z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzenie kary aresztu za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. w trybie uproszczonym, gdy sankcja tego przepisu nie przewiduje kary aresztu, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w.) i prawa materialnego (art. 65 § 1 pkt 1 k.w.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 65 § 1 pkt 1 k.w. zagrożony jest karą ograniczenia wolności albo grzywny. Wymierzenie kary aresztu w tym trybie jest niedopuszczalne, a sąd pierwszej instancji był zobowiązany odmówić uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy lub dokonać w nim zmian zapewniających zgodność z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

D. G.

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 65 § § 1 pkt 1

Kodeks wykroczeń

Przepis ten przewiduje karę ograniczenia wolności albo grzywny.

k.p.w. art. 58 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Umożliwia oskarżycielowi publicznemu złożenie wniosku o skazanie bez rozprawy za zgodą obwinionego.

k.p.w. art. 63 § § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nakłada na sąd obowiązek kontroli formalnej i merytorycznej wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.w. art. 63 § § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stanowi, że wydanie wyroku skazującego w trybie uproszczonym jest możliwe tylko wtedy, gdy sąd nie stwierdzi braku podstaw do uwzględnienia wniosku.

Pomocnicze

k.p.w. art. 58 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa warunki, kiedy wniosek o skazanie bez rozprawy jest możliwy (niebudzące wątpliwości wyjaśnienia, osiągnięcie celów postępowania).

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji w trybie jednoosobowym na posiedzeniu.

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.

k.p.w. art. 15 § § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy składu sądu przy rozpoznawaniu wniosku o ukaranie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary aresztu za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. jest niedopuszczalne, gdyż sankcja tego przepisu nie przewiduje takiej kary. Uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy, gdy uzgodniona kara nie mieści się w ustawowych granicach, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego miało istotny wpływ na treść wyroku.

Godne uwagi sformułowania

kara 10 dni aresztu, która to kara nie jest przewidziana w jego sankcji rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego sąd meriti był zobowiązany do odmowy uwzględnienia wniosku o skazanie D.G. i wymierzenie mu kary 10 dni aresztu

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niewłaściwe stosowanie trybu uproszczonego skazania bez rozprawy, gdy uzgodniona kara wykracza poza sankcję przepisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego wykroczenia i trybu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przepisów prawa materialnego i procesowego, nawet w trybie uproszczonym, i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Areszt za wykroczenie, którego nie ma w ustawie? Sąd Najwyższy prostuje błąd sądu rejonowego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 574/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
D. G.
ukaranego z art. 65 § 1 pkt 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
w dniu 14 lutego 2024 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kętrzynie
z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II W 224/23,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kętrzynie, wyrokiem z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II W 224/23, uznał D. G. za winnego tego, że w dniu 15 czerwca 2023 r. ok. godz. 18.45 w m. […], gm. […] nie udzielił prawdziwej informacji co do tożsamości własnej wprowadzając w błąd interweniujących funkcjonariuszy policji, tj. wykroczenia z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. i za to z mocy art. 65 § 1 pkt 1 k.w. skazał go i wymierzył mu karę 10 dni aresztu (pkt I), jednocześnie zwalniając na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. od kosztów sądowych w całości (pkt II).
Wyrok ten zapadł w wyniku uwzględnienia umieszczonego przez oskarżyciela publicznego (Komendanta Powiatowego Policji w K.) we wniosku o ukaranie wniosku, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.w., tj. o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary oraz środka karnego.
Opisany wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 27 września 2023 r.
Z uwagi na sygnalizację administracji Zakładu Karnego w B., Sąd Rejonowy w Kętrzynie wycofał dokumentację wykonawczą dotyczącą odbycia kary przez D. G. i zainicjował działania zmierzające do zaskarżenia wydanego wyroku kasacją nadzwyczajną.
W dniu 20 grudnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego od powyższego wyroku, wywiedziona na korzyść ukaranego D. G.. Skarżący zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego o wydanie wobec D. G. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, za opisany we wniosku o ukaranie czyn z art. 65 § 1 pkt 1 k.w., w następstwie czego doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 pkt 1 k.w., polegającego na wymierzeniu obwinionemu, za przypisane mu wykroczenie, na podstawie wskazanego przepisu, kary 10 (dziesięciu) dni aresztu, która to kara nie jest przewidziana w jego sankcji”. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. na posiedzeniu w składzie jednoosobowym (
vide
art. 15 § 4 k.p.w.).
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od ich wymierzenia. Przy czym w myśl art. 58 § 2 k.p.w. taki wniosek o skazanie jest możliwy tylko wówczas, gdy w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy. Na sądzie rozpoznającym wniosek o skazanie bez przeprowadzania rozprawy spoczywa obowiązek jego kontroli formalnej i merytorycznej, co wynika z brzmienia art. 63 § 4 i 5 k.p.w. Wydanie wyroku skazującego w tym trybie jest bowiem możliwe wyłącznie wówczas, gdy sąd nie stwierdzi braku podstaw do uwzględnienia wniosku. Nie budzi wątpliwości, że taka negatywna przesłanka zaistnieje m.in. wówczas, gdy uzgodniona pomiędzy obwinionym i organem procesowym kara i środki karne nie mieszczą się w ustawowych granicach reakcji za zaistniałe wykroczenie. Zatem uwzględnienie wniosku o skazanie obwinionego bez przeprowadzania rozprawy w sytuacji, gdy narusza on obowiązujące zasady wymiaru kary stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w. (por. wyrok SN z dnia 6 lipca 2006 r., IV KK 148/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 1360).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że D. G. został obwiniony o wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w., które zagrożone jest karą ograniczenia wolności albo grzywny. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby wobec ww. zachodziły podstawy do nadzwyczajnego obostrzenia kary, o którym mowa w art. 38 § 1 k.w. Zresztą powyższy przepis określający recydywę szczególną wielokrotną nie został powołany w podstawie skazania. W zaistniałej sytuacji sąd
meriti
był zobowiązany do odmowy uwzględnienia wniosku o skazanie D.G. i wymierzenie mu kary 10 dni aresztu, co winno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, względnie mógł uzależnić uwzględnienie tego wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie zmian, zapewniających zgodność prawnokarnej reakcji z przepisami prawa materialnego. Powyższe uchybienie stanowiło rażące naruszenie wskazanych w kasacji Prokuratora Generalnego przepisów i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Obwiniony poniósł bowiem konsekwencje surowsze niż przewidziane w ustawie.
W tej sytuacji koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie do ponownego rozpoznania. Procedując powtórnie, sąd
meriti
zadba o zgodność rozstrzygnięcia zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI