IV KK 574/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. z powodu wymierzenia kary aresztu, która nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie skazał D. G. za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. na karę 10 dni aresztu, uwzględniając wniosek oskarżyciela publicznego o skazanie bez rozprawy. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, uznając, że kara aresztu nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu, a jej wymierzenie w trybie uproszczonym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie, wyrokiem z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II W 224/23, uznał D. G. winnym popełnienia wykroczenia z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. (nieudzielenie prawdziwej informacji co do tożsamości) i skazał go na karę 10 dni aresztu. Skazanie nastąpiło w trybie uproszczonym, na wniosek oskarżyciela publicznego, za zgodą obwinionego, bez przeprowadzania rozprawy. Wyrok uprawomocnił się. Następnie Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w.) polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego (art. 65 § 1 pkt 1 k.w.) poprzez wymierzenie kary aresztu, która nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, wskazując, że sąd pierwszej instancji był zobowiązany odmówić uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy lub dokonać w nim zmian zapewniających zgodność z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wymierzenie kary aresztu za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. w trybie uproszczonym, gdy sankcja tego przepisu nie przewiduje kary aresztu, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w.) i prawa materialnego (art. 65 § 1 pkt 1 k.w.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 65 § 1 pkt 1 k.w. zagrożony jest karą ograniczenia wolności albo grzywny. Wymierzenie kary aresztu w tym trybie jest niedopuszczalne, a sąd pierwszej instancji był zobowiązany odmówić uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy lub dokonać w nim zmian zapewniających zgodność z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
D. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. | osoba_fizyczna | ukarany |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 65 § § 1 pkt 1
Kodeks wykroczeń
Przepis ten przewiduje karę ograniczenia wolności albo grzywny.
k.p.w. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Umożliwia oskarżycielowi publicznemu złożenie wniosku o skazanie bez rozprawy za zgodą obwinionego.
k.p.w. art. 63 § § 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nakłada na sąd obowiązek kontroli formalnej i merytorycznej wniosku o skazanie bez rozprawy.
k.p.w. art. 63 § § 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Stanowi, że wydanie wyroku skazującego w trybie uproszczonym jest możliwe tylko wtedy, gdy sąd nie stwierdzi braku podstaw do uwzględnienia wniosku.
Pomocnicze
k.p.w. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Określa warunki, kiedy wniosek o skazanie bez rozprawy jest możliwy (niebudzące wątpliwości wyjaśnienia, osiągnięcie celów postępowania).
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji w trybie jednoosobowym na posiedzeniu.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.
k.p.w. art. 15 § § 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy składu sądu przy rozpoznawaniu wniosku o ukaranie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary aresztu za wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. jest niedopuszczalne, gdyż sankcja tego przepisu nie przewiduje takiej kary. Uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy, gdy uzgodniona kara nie mieści się w ustawowych granicach, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego miało istotny wpływ na treść wyroku.
Godne uwagi sformułowania
kara 10 dni aresztu, która to kara nie jest przewidziana w jego sankcji rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego sąd meriti był zobowiązany do odmowy uwzględnienia wniosku o skazanie D.G. i wymierzenie mu kary 10 dni aresztu
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niewłaściwe stosowanie trybu uproszczonego skazania bez rozprawy, gdy uzgodniona kara wykracza poza sankcję przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego wykroczenia i trybu postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przepisów prawa materialnego i procesowego, nawet w trybie uproszczonym, i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Areszt za wykroczenie, którego nie ma w ustawie? Sąd Najwyższy prostuje błąd sądu rejonowego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 574/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie D. G. ukaranego z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. w dniu 14 lutego 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kętrzynie z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II W 224/23, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Kętrzynie, wyrokiem z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II W 224/23, uznał D. G. za winnego tego, że w dniu 15 czerwca 2023 r. ok. godz. 18.45 w m. […], gm. […] nie udzielił prawdziwej informacji co do tożsamości własnej wprowadzając w błąd interweniujących funkcjonariuszy policji, tj. wykroczenia z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. i za to z mocy art. 65 § 1 pkt 1 k.w. skazał go i wymierzył mu karę 10 dni aresztu (pkt I), jednocześnie zwalniając na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. od kosztów sądowych w całości (pkt II). Wyrok ten zapadł w wyniku uwzględnienia umieszczonego przez oskarżyciela publicznego (Komendanta Powiatowego Policji w K.) we wniosku o ukaranie wniosku, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.w., tj. o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary oraz środka karnego. Opisany wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 27 września 2023 r. Z uwagi na sygnalizację administracji Zakładu Karnego w B., Sąd Rejonowy w Kętrzynie wycofał dokumentację wykonawczą dotyczącą odbycia kary przez D. G. i zainicjował działania zmierzające do zaskarżenia wydanego wyroku kasacją nadzwyczajną. W dniu 20 grudnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego od powyższego wyroku, wywiedziona na korzyść ukaranego D. G.. Skarżący zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego o wydanie wobec D. G. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, za opisany we wniosku o ukaranie czyn z art. 65 § 1 pkt 1 k.w., w następstwie czego doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 pkt 1 k.w., polegającego na wymierzeniu obwinionemu, za przypisane mu wykroczenie, na podstawie wskazanego przepisu, kary 10 (dziesięciu) dni aresztu, która to kara nie jest przewidziana w jego sankcji”. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. na posiedzeniu w składzie jednoosobowym ( vide art. 15 § 4 k.p.w.). Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od ich wymierzenia. Przy czym w myśl art. 58 § 2 k.p.w. taki wniosek o skazanie jest możliwy tylko wówczas, gdy w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy. Na sądzie rozpoznającym wniosek o skazanie bez przeprowadzania rozprawy spoczywa obowiązek jego kontroli formalnej i merytorycznej, co wynika z brzmienia art. 63 § 4 i 5 k.p.w. Wydanie wyroku skazującego w tym trybie jest bowiem możliwe wyłącznie wówczas, gdy sąd nie stwierdzi braku podstaw do uwzględnienia wniosku. Nie budzi wątpliwości, że taka negatywna przesłanka zaistnieje m.in. wówczas, gdy uzgodniona pomiędzy obwinionym i organem procesowym kara i środki karne nie mieszczą się w ustawowych granicach reakcji za zaistniałe wykroczenie. Zatem uwzględnienie wniosku o skazanie obwinionego bez przeprowadzania rozprawy w sytuacji, gdy narusza on obowiązujące zasady wymiaru kary stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 63 § 4 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.w. (por. wyrok SN z dnia 6 lipca 2006 r., IV KK 148/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 1360). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że D. G. został obwiniony o wykroczenie z art. 65 § 1 pkt 1 k.w., które zagrożone jest karą ograniczenia wolności albo grzywny. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby wobec ww. zachodziły podstawy do nadzwyczajnego obostrzenia kary, o którym mowa w art. 38 § 1 k.w. Zresztą powyższy przepis określający recydywę szczególną wielokrotną nie został powołany w podstawie skazania. W zaistniałej sytuacji sąd meriti był zobowiązany do odmowy uwzględnienia wniosku o skazanie D.G. i wymierzenie mu kary 10 dni aresztu, co winno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, względnie mógł uzależnić uwzględnienie tego wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie zmian, zapewniających zgodność prawnokarnej reakcji z przepisami prawa materialnego. Powyższe uchybienie stanowiło rażące naruszenie wskazanych w kasacji Prokuratora Generalnego przepisów i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Obwiniony poniósł bowiem konsekwencje surowsze niż przewidziane w ustawie. W tej sytuacji koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie do ponownego rozpoznania. Procedując powtórnie, sąd meriti zadba o zgodność rozstrzygnięcia zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. [PGW] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI