IV KK 567/22

Sąd Najwyższy2023-02-14
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższykontrola instancyjnakodeks postępowania karnegouzasadnienie wyrokuocena dowodówzasada swobodnej oceny dowodówzasada obiektywizmuin dubio pro reo

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego D.T. jako oczywiście bezzasadną, uznając, że sąd apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji.

Obrońca skazanego D.T. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, kwestionując jakość kontroli odwoławczej i sposób rozważenia zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sąd apelacyjny prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną, rozważył zarzuty apelacji i nie naruszył przepisów k.p.k. dotyczących kontroli odwoławczej i uzasadnienia orzeczenia. Oddalono kasację i obciążono skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego D.T. dotyczyła zarzutu obrazy art. 433 § 2 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku, który miał nie rozważyć w należyty sposób zarzutów i wniosków apelacji. Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny przeprowadził kontrolę instancyjną prawidłowo, a uzasadnienie wyroku zawierało argumentację wyjaśniającą powody nierozpoznania zarzutów apelacji. Podkreślono, że ponawianie w kasacji tych samych zarzutów co w apelacji jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu obrazy art. 4 k.p.k. (zasada obiektywizmu) i art. 5 § 2 k.p.k. (zasada in dubio pro reo), uznając je za niezasadne, ponieważ nie wskazano konkretnych uchybień sądu ani nie wykazano, aby sądy powzięły wątpliwości co do ustaleń faktycznych lub wykładni prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną na mocy art. 535 § 3 k.p.k. i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd apelacyjny prawidłowo rozważył zarzuty apelacji i przedstawił argumentację uzasadniającą nierozpoznanie części z nich.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd apelacyjny przeprowadził kontrolę instancyjną zgodnie z wymogami prawa, a uzasadnienie wyroku zawierało logiczne i rzeczowe wyjaśnienie, dlaczego nie podzielono zarzutów apelacji. Ponowne podnoszenie tych samych zarzutów w kasacji jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. T.osoba_fizycznaskazany
T. K.osoba_fizycznaobrońca skazanego
Prokurator Okręgowy w Łomżyorgan_państwowyinna

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Określa zasadę swobodnej oceny dowodów, która nie może być dowolnością w odrzucaniu lub uznawaniu dowodów za wiarygodne. Sąd powinien wykazać, że u podstaw decyzji legły racjonalne przesłanki i ocena jest zgodna z dyrektywami art. 7 k.p.k.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu. Twierdzenie o naruszeniu tej zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy zarzutu kasacyjnego bez wskazania konkretnych uchybień i ich wpływu na orzeczenie.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada in dubio pro reo. Dla oceny naruszenia tej zasady miarodajne są wątpliwości powzięte przez sąd orzekający, a nie wątpliwości strony podniesione w kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 189 § § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji. Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego spełnia wymogi formalne i merytoryczne. Kasacja zawiera zarzuty powtarzające argumentację apelacji, co jest niedopuszczalne. Nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Nie doszło do naruszenia zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.). Nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny nie rozważył w należyty sposób zarzutów i wniosków apelacji (obraza art. 433 § 2 k.p.k.). Obraza zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.). Obraza zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

Kasacja adwokata T. K. - obrońcy skazanego D. T. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Ponownie zaś w kasacji tych samych zarzutów co w apelacji, pod pozorem obrazy art. 433 § 2 k.p.k., jest niczym innym, jak próbą wywołania ponownej kontroli odwoławczej wyroku sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalnym postąpieniem w postępowaniu kasacyjnym Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych zawsze pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k., jeżeli tylko: 1) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, 2) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, 3) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto, w przypadku sporządzenia uzasadnienia, zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane Twierdzenie o naruszeniu zasady obiektywizmu nie może bowiem stanowić samodzielnej podstawy zarzutu kasacyjnego, jeśli nie zawiera wskazania na konkretne uchybienia sądu związane z rażącym naruszeniem prawa, jak też wywodu uzasadniającego tezę o przynajmniej hipotetycznym wpływie wskazanego uchybienia na treść orzeczenia.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących kontroli apelacyjnej, wymogów uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego, zasady swobodnej oceny dowodów, zasady obiektywizmu i zasady in dubio pro reo w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i zarzutów podnoszonych w jego ramach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania karnego dotyczące kontroli instancyjnej i dopuszczalności zarzutów kasacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy przypomina: Kasacja to nie druga apelacja!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 567/22
POSTANOWIENIE
Dnia 14 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2023r.,
sprawy
D. T.
‎
skazanego z art. 189 § 3 k.k. i innych
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
‎
z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt II AKa 65/22
‎
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Łomży
‎
z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 34/21,
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Kasacja adwokata T. K. -  obrońcy skazanego D. T. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Tak też  trafnie ocenił tę kasację Prokurator Okręgowy w Łomży w pisemnej odpowiedzi na nią (por. pismo Prokuratora Okręgowego w Łomży z dnia 16 listopada 2022 r., PO I Ds.
[…]
).
Z treści zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia wynika, że Autor kasacji kwestionuje jakość dokonanej przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku kontroli odwoławczej  skazującego wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 34/21. Sprowadzają się one bowiem do wykazania, że Sąd Apelacyjny w Białymstoku nie rozważył w należyty sposób zarzutów i wniosków sformułowanych w apelacji obrońcy skazanego D. T.. Wbrew twierdzeniom Autora kasacji, należy stwierdzić, iż Sąd Apelacyjny w Białymstoku, działając jako sąd odwoławczy, przeprowadził kontrolę instancyjną w sposób właściwy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera powody rozstrzygnięcia oraz argumentację, wyjaśniającą w sposób logiczny i rzeczowy, dlaczego nie podzielił zarzutów i wniosków zawartych w apelacji obrońcy D. T., nie uchybiając wymogom określonym w art. 433 § 2 k.p.k., a zarazem realizując wymagania przewidziane w art. 457 § 3 k.p.k.
Przepis art. 433 § 2 k.p.k., nakłada na sąd odwoławczy, obowiązek  rozważenia, co do zasady (por. końcowy fragment tego przepisu),  wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym. Rozważanie to ,,zastanawianie się nad jakimś zagadnieniem”, zaś  rozważyć to ,,rozpatrzyć jakąś sprawę, jakieś zagadnienie, zastanowić się nad czymś, przemyśleć coś” (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, Tom III, Warszawa  1981, s. 127).  W orzecznictwie Sadu Najwyższego podkreśla się, iż o obrazie tego przepisu można mówić wówczas, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt III KK 120/07, Legalis, z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II KK 254/17, Legalis). Ponowienie zaś w kasacji tych samych zarzutów co w apelacji, pod pozorem obrazy art. 433 § 2 k.p.k., jest niczym innym, jak próbą wywołania ponownej kontroli odwoławczej wyroku sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalnym postąpieniem w postępowaniu kasacyjnym, które będąc postępowaniem nadzwyczajnym sprowadza się przecież do kontroli, z perspektywy zarzutów kasacyjnych, prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego. Wskazany w kasacji przepis art. 457 § 3 k.p.k.,  podaje reguły uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego. W doktrynie podkreśla się, że stopień szczegółowości takiego uzasadnienia powinien być dostosowany do poziomu apelacji (por. W. Kozielewicz, Uzasadnienia rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w sprawach karnych, w: I. Rzucidło – Grochowska, M. Grochowski (red.), Uzasadnienia decyzji stosowania prawa, Warszawa 2015, s. 290 – 303). Także w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się, że z uzasadnienia musi jasno wynikać, iż kwestie, mające decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zostały rozważone (por. np. wyrok ETPCz z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie Boldea przeciwko Rumunii, skarga nr 19997/02, § 30), zaś  sąd odwoławczy nie jest zobowiązany do szczegółowego odnoszenia się do każdej kwestii (por. np. wyrok ETPCz z dnia 19 kwietnia 1994 r. w sprawie Van de Hurk przeciwko Holandii, skarga nr 16034/90, § 61). Przyznać należy, że pisemne uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2022 r., II AKa 65/22, nie należy do nadmiernie rozbudowanych, ale jego zwięzłość nie może uzasadniać ponawiania w kasacji tych samych argumentów, co w apelacji. Analiza  zarzutów kasacyjnych dowodzi, że sprowadzają się one w istocie do kwestionowania pierwszoinstancyjnej oceny dowodów z zeznań świadków N. Ś., Z.Ś., K. K., S.U.  i A. K. oraz poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych. Sąd Apelacyjny w Białymstoku po przeprowadzeniu kontroli instancyjnej zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Łomży jedynie co do wymiaru kary, w pozostałym zaś zakresie utrzymał go w mocy aprobując w pełni  ocenę dowodów dokonaną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, odwołując się do obszernej argumentacji zawartej w pisemnym uzasadnieniu tego  Sądu. Treść pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku   przekonuje, że Sąd ten nie dokonał żadnej zmiany ustaleń faktycznych, a jedynie z perspektywy zarzutów złożonych apelacji  kontroli oceny zgromadzonych dowodów i poczynionych ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji. Brak jest zatem podstaw do stawiania Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku  zarzutu naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. określającego zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd Apelacyjny w Białymstoku trafnie  wykazał, że ocena  dowodów przeprowadzona przez Sąd Okręgowy Łomży  nie nosi cech dowolności, a mieści się w pełni w zasadach logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Oczywiście określona w k.p.k.  swoboda sędziowska w zakresie dokonywania oceny dowodów, nie może być dowolnością w odrzucaniu lub uznawaniu dowodów za wiarygodne. Sąd powinien wykazać, że u podstaw takiej decyzji legły racjonalne przesłanki i ocena ta zgodna jest z dyrektywami zawartymi w art 7 k.p.k., a zatem dokonana została z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych zawsze pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k., jeżeli tylko: 1) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, 2) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, 3) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto, w przypadku sporządzenia uzasadnienia, zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane, w  pisemnym uzasadnieniu wyroku (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 2 października 1972 r., sygn. akt. III KR 114/72, OSNKW 1973, z. 2 – 3 , poz. 36, z dnia 29 stycznia 1976 r., Rw 684/75, OSNKW 1976, z. 6, poz. 83,  z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt. V KKN 104/98, Prokuratura i Prawo 1999, nr 2, poz. 6, z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I KA 9/19, Legalis).
Podniesiony w kasacji zarzut obrazy art. 4 k.p.k. jest  niezasadny. Twierdzenie o naruszeniu zasady obiektywizmu nie może bowiem stanowić samodzielnej podstawy zarzutu kasacyjnego, jeśli nie zawiera wskazania na konkretne uchybienia sądu związane z rażącym naruszeniem prawa, jak też wywodu uzasadniającego tezę o przynajmniej hipotetycznym wpływie wskazanego uchybienia na treść orzeczenia.  Kasacyjna nie wskazuje, jakie decyzje procesowe Sądu Apelacyjnego w Białymstoku naruszyły dyrektywę określoną w art. 4 k.p.k. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu kasacji, mająca wykazać pogwałcenie zasady obiektywizmu, jest niczym innym, jak tylko kwestionowaniem dokonanych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych, co w świetle art. 523 § 1 k.p.k. nie może stanowić podstawy kasacji.
W kasacji podniesiono również naruszenie przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku art. 5 § 2 k.p.k. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, iż dla oceny, czy nie został naruszony zakaz wynikający z art. 5 § 2 k.p.k., nie są miarodajne wątpliwości strony podniesione w kasacji, lecz tylko to, czy orzekający w sprawie sąd odwoławczy rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i rozstrzygnął je z
naruszeniem zasady
in dubio pro reo.
W niniejszej sprawie wątpliwości takie zgłosił jedynie Autor kasacji, nie powzięły ich natomiast orzekające w niniejszej sprawie Sądy, co przesądza o bezzasadności omawianego zarzutu.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu.