Orzeczenie · 2024-03-06

IV KK 560/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-03-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
art. 300 k.k.kasacjapostępowanie przygotowawczezażaleniewłaściwość sąduprokurator nadrzędnysubsydiarny akt oskarżeniawierzycielnieruchomość

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie, które utrzymało w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia przeciwko W. P. podejrzanemu o udaremnienie zaspokojenia wierzyciela poprzez zbycie nieruchomości (art. 300 § 2 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., wskazując, że sąd rejonowy błędnie rozpoznał zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia. Zgodnie z przepisami, takie zażalenie powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego, czyli Prokuratora Okręgowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy nie był właściwy do rozpoznania zażalenia i jego działanie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, uniemożliwiając pokrzywdzonemu skuteczne skorzystanie z prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał zażalenie do rozpoznania Prokuratorowi Okręgowemu w Częstochowie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja właściwości organów do rozpoznawania zażaleń na postanowienia prokuratorskie w przedmiocie umorzenia postępowania przygotowawczego oraz zasady tożsamości czynu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z art. 330 § 2 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w określonym okresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd rejonowy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia, wydane na podstawie art. 330 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rejonowy nie jest właściwy do rozpoznania takiego zażalenia. Powinno ono zostać skierowane do prokuratora nadrzędnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 330 § 2 k.p.k., postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania wydane po uchyleniu poprzedniego postanowienia podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. Sąd, do którego błędnie skierowano takie zażalenie, powinien przekazać je właściwemu organowi na podstawie art. 118 § 3 k.p.k.

Jaka jest tożsamość czynu w rozumieniu przepisów procesowych, gdy zmienia się jego kwalifikacja prawna lub opis, ale pozostaje ten sam podmiot, przedmiot ochrony i osoba pokrzywdzona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tożsamość czynu jest zachowana, gdy niezmienny pozostaje podmiot czynu, przedmiot ochrony oraz osoba pokrzywdzonego, a przypisane zachowanie mieści się w granicach zdarzenia historycznego opisanego w akcie oskarżenia lub zawiadomieniu o przestępstwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołuje się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym o tożsamości czynów decydują ramy zdarzenia faktycznego (historycznego). Nie wystarczy porównanie kwalifikacji prawnych czy literalnej treści opisów czynów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie zażalenia do rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznapodejrzany
[...]spółkawierzyciel
Bankspółkapokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 300 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy czynu polegającego na udaremnieniu zaspokojenia wierzyciela poprzez zbycie udziału w nieruchomości.

k.p.k. art. 118 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przekazania pisma skierowanego do niewłaściwego organu właściwemu organowi.

k.p.k. art. 330 § 2

Kodeks postępowania karnego

Postanowienie prokuratora o ponownym umorzeniu postępowania podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 322 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia dochodzenia wobec braku znamion czynu zabronionego.

k.p.k. art. 55 § 1

Kodeks postępowania karnego

Możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.

k.p.k. art. 306 § 1

Kodeks postępowania karnego

Uprawnienia pokrzywdzonego w przypadku odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 306 § 1a

Kodeks postępowania karnego

Uprawnienia pokrzywdzonego w przypadku odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w Częstochowie rozpoznał merytorycznie zażalenie, które zgodnie z art. 330 § 2 k.p.k. powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego. • Błędne skierowanie zażalenia do sądu nie zwalniało sądu od zbadania swojej kognicji i przekazania sprawy właściwemu organowi (Prokuratorowi Okręgowemu).

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego • organem właściwym do rozpoznania zażalenia [...] był Prokurator Okręgowy w Częstochowie • obowiązkiem sądu było przekazanie sprawy organowi właściwemu • zachowanie W. P. miało na celu uniemożliwienie wierzycielowi zaspokojenia roszczenia • nie jest więc wystarczające poprzestanie na porównaniu kwalifikacji prawnych czynów objętych postanowieniem prokuratorskim i subsydiarnym aktem oskarżenia

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

przewodniczący

Anna Dziergawka

sprawozdawca

Adam Roch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości organów do rozpoznawania zażaleń na postanowienia prokuratorskie w przedmiocie umorzenia postępowania przygotowawczego oraz zasady tożsamości czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z art. 330 § 2 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości organów w postępowaniu karnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak błędy formalne mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw przez pokrzywdzonego.

Błąd sądu rejonowego uniemożliwił pokrzywdzonemu dochodzenie praw. Sąd Najwyższy naprawia sytuację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst