IV KK 56/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, uznając próbę obejścia przepisów o ograniczeniu podstaw kasacji za nieskuteczną.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego W.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.), co miało być próbą obejścia ustawowego ograniczenia podstaw kasacji w przypadku kary z warunkowym zawieszeniem. Sąd Najwyższy uznał zarzut za bezzasadny, podkreślając, że ponowne orzekanie przez tych samych sędziów w tej samej instancji nie stanowi podstawy do wyłączenia. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany obciążony kosztami.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 31 lipca 2015 r., który z kolei zmienił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 23 stycznia 2015 r. Skazany został pierwotnie za przestępstwo z art. 228 § 1 k.k. (łapownictwo). Autor kasacji zarzucił naruszenie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., wskazując na udział sędziów P.M. i E.L. z Sądu Apelacyjnego w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za próbę obejścia ustawowego ograniczenia o którym mowa w art. 523 § 2 k.p.k., dotyczącego podstaw kasacji w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. obejmuje sytuacje, w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub zarządzenia, co oznacza uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji w składzie organu orzekającego. Podkreślono, że zasada nemo iudex idoneus in propria causa (nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie) dotyczy sytuacji, gdy sędzia miałby kontrolować własne orzeczenie w wyższej instancji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie sędziowie Sądu Apelacyjnego orzekali dwukrotnie w tej samej instancji, co nie stanowi podstawy do wyłączenia ani naruszenia przepisów procesowych. Sąd Najwyższy przywołał stanowisko doktryny i orzecznictwa potwierdzające dopuszczalność wielokrotnego orzekania przez tego samego sędziego w tej samej sprawie w drugiej instancji. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., pozostałe zarzuty kasacji, w przypadku skazania na inną karę niż bezwzględne pozbawienie wolności, są niedopuszczalne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne orzekanie przez tych samych sędziów w tej samej sprawie w drugiej instancji nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa ani nie skutkuje rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub zarządzenia, co oznacza uczestniczenie w procesie decyzyjnym w organie orzekającym. Celem przepisu jest zapobieżenie sytuacji, w której sędzia orzekałby we własnej sprawie w wyższej instancji. Ponowne orzekanie przez tych samych sędziów w tej samej instancji nie narusza tej zasady i jest dopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględną podstawę odwoławczą.
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Stanowi podstawę do wyłączenia sędziego z mocy prawa, gdy brał on udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub zarządzenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że przez 'udział w wydaniu orzeczenia' należy rozumieć uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji w składzie organu orzekającego.
Pomocnicze
k.k. art. 228 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ogranicza podstawy kasacji w przypadku skazania na inną karę niż bezwzględne pozbawienie wolności.
k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Określa niedopuszczalność pozostałych zarzutów kasacji w przypadku skazania na inną karę niż bezwzględne pozbawienie wolności.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne orzekanie przez tych samych sędziów w tej samej instancji nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa. Zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego nie może być skutecznie podniesiony w celu obejścia ograniczeń podstaw kasacji wynikających z art. 523 § 2 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. jako bezwzględna podstawa odwoławcza.
Godne uwagi sformułowania
próbę obejścia ustawowego ograniczenia o którym mowa w art. 523 § 2 k.p.k. sformułowano pozorny zrzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. przez „udział w wydaniu orzeczenia", należy rozumieć uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji w składzie organu orzekającego ratio legis zawartego w art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. zakazu jest niedopuszczalność kontrolowania przez tego samego sędziego wydanego przez siebie orzeczenia lub zarządzenia w wyższej instancji nemo iudex idoneus in propria causa brak jest jakichkolwiek przesłanek faktycznych do uznania, iż rzeczywiście zaistniała sytuacja procesowa o jakiej mowa w art. 40 § 1 pkt. 6 k.p.k. nie wyłącza możliwości kilkakrotnego orzekania przez tego samego sędziego w tej samej sprawie w drugiej instancji.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych podstaw kasacyjnych (art. 439 k.p.k.) oraz ograniczeń w ich stosowaniu (art. 523 k.p.k.), zwłaszcza w kontekście próby obejścia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją w sprawach karnych, gdzie kara jest warunkowo zawieszona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kasacji w sprawach karnych, w szczególności zasady wyłączenia sędziego i próby obejścia przepisów. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.
“Czy można obejść przepisy o kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności zarzutów.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 56/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 marca 2016 r., sprawy W. P. skazanego z art. 228 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa […] zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II K […], oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. UZASADNIENIE Analiza treści zarzutów, a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej dowodzi, że w istocie jej Autorowi chodziło o próbę obejścia ustawowego ograniczenia o którym mowa w art. 523 § 2 k.p.k. (W. P. skazany został na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby). W tym celu, zdaniem Sądu Najwyższego, sformułowano pozorny zrzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. określającego jedną z bezwzględnych podstaw odwoławczych. Zarzut ten w realiach sprawy jest oczywiście bezzasadny. Powołany przez skarżącego przepis art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., stanowiący podstawę do wyłączenia sędziego z mocy prawa, obejmuje sytuacje w których „brał on udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie". Wykładnia tego unormowania nie powinna budzić wątpliwości. Stąd też zgodnie przyjmuje się, tak w piśmiennictwie (por. np. Grzegorczyk , Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, 5 wydanie, Warszawa 2008, s. 177, P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz, Warszawa 2007, s. 265 - 266, J. Grajewski, L. Paprzycki, M. Płachta, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I, Warszawa 2003, s. 164), jak też w orzecznictwie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 lipca 2005 r., II KK 378/04, OSNKW 2005. z. 10, poz. 100), że przez „udział w wydaniu orzeczenia", należy rozumieć uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji w składzie organu orzekającego. Ta przyczyna wyłączenia opiera się na założeniu, że nie można byłoby od nikogo wymagać zachowania obiektywizmu, gdyby przyszło mu orzekać w kwestii zasadności wydanego przez siebie orzeczenia lub zarządzenia. Stąd też ratio legis zawartego w art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. zakazu jest niedopuszczalność kontrolowania przez tego samego sędziego wydanego przez siebie orzeczenia lub zarządzenia w wyższej instancji rozpoznającej środek odwoławczy. Byłoby to bowiem naruszeniem elementarnej zasady nemo iudex idoneus in propria causa (nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie). Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek faktycznych do uznania, iż rzeczywiście zaistniała sytuacja procesowa o jakiej mowa w art. 40 § 1 pkt. 6 k.p.k. Te okoliczności które wskazał Autor kasacji tego wszak nie dowodzą. Sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] P. M. i E. L. dwukrotnie orzekali w niniejszej sprawie ale w drugiej instancji . Rzecz w tym, że art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. nie wyłącza możliwości kilkakrotnego orzekania przez tego samego sędziego w tej samej sprawie w drugiej instancji. Stanowisko to, jak trafnie podniósł prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację, nie uchodzi za sporne zarówno w doktrynie procesu karnego, jak i w orzecznictwie sądowym. Nie można zatem skutecznie wywodzić, że udział wymienionych w kasacji sędziów w ponownym orzekaniu w postępowaniu apelacyjnym skutkował rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego i wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. Uwzględniając natomiast treść art. 523 § 4 pkt. 1 k.p.k., ograniczającego podstawy kasacji, w przypadku skazania na inną karę niż bezwzględnego pozbawienia wolności, pozostałe zarzuty należy w realiach sprawy uznać za niedopuszczalne. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy na mocy art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI