IV KK 555/20
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, który dwukrotnie ukarał tę samą osobę za to samo wykroczenie, umarzając postępowanie.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B., który uznał D.O. za winnego kradzieży piwa. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na dwukrotnym ukaraniu tej samej osoby za ten sam czyn. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że postępowanie zostało wszczęte i zakończone wydaniem prawomocnego wyroku nakazowego w pierwszej sprawie, zanim zapadł drugi wyrok za ten sam czyn. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego D.O. od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt IX W (...). Wyrok ten uznał D.O. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., polegającego na kradzieży piwa o wartości 12,99 zł na szkodę spółki B. SE Oddział w Polsce. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., poprzez rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku nakazowego, mimo że postępowanie co do tego samego czynu zostało już wcześniej wszczęte i zakończone wydaniem prawomocnego wyroku nakazowego w dniu 21 stycznia 2019 r. (sygn. akt IX W (...) /18). Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest oczywiście zasadna. Potwierdził, że D.O. został dwukrotnie ukarany za ten sam czyn. Pierwszy wyrok nakazowy z dnia 21 stycznia 2019 r. uprawomocnił się w dniu 26 lutego 2019 r. Drugie postępowanie i wyrok nakazowy z dnia 15 lutego 2019 r. zapadły z naruszeniem art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. (lis pendens), co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając jego kosztami Skarb Państwa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie drugiego wyroku nakazowego za ten sam czyn, gdy pierwsze postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, stanowi rażące naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. (lis pendens) i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji, gdy jedno postępowanie o wykroczenie zostało wszczęte i zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym, wszczęcie kolejnego postępowania i wydanie drugiego wyroku nakazowego za ten sam czyn narusza zasadę ne bis in idem oraz przepisy procesowe dotyczące lis pendens, co skutkuje koniecznością uchylenia drugiego wyroku i umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
D. O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. O. | osoba_fizyczna | ukarany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| B. SE Oddział w Polsce | spółka | pokrzywdzony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wskazuje na negatywną przesłankę procesową w postaci lis pendens (toczącego się postępowania co do tego samego czynu).
k.p.w. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym pkt 7 dotyczący ponownego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie.
Pomocnicze
k.p.w. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania sprawy na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dwukrotne ukaranie za ten sam czyn. Naruszenie przepisu prawa procesowego art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. (lis pendens). Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.
Godne uwagi sformułowania
D. O. został dwukrotnie ukarany za ten sam czyn. Zaskarżony niniejszą kasacją wyrok nakazowy zapadł z rażącym naruszeniem przepisów wskazanych w zarzucie kasacji. Wszczęcie w dniu 15 lutego 2019 r. postępowania o wykroczenie w sprawie o sygn. akt IX W (...) /19, jak i wydanie w tym dniu przez Sąd Rejonowy w B. wyroku nakazowego, nastąpiło pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w postaci lis pendens.
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady ne bis in idem i lis pendens w postępowaniu wykroczeniowym, skutkujące koniecznością uchylenia wyroku i umorzenia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego ukarania za ten sam czyn w postępowaniu wykroczeniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawną ne bis in idem (nie można być dwukrotnie karanym za ten sam czyn) w praktyce, pokazując błąd proceduralny sądu niższej instancji i interwencję Sądu Najwyższego.
“Sąd Najwyższy: Nie można karać dwa razy za to samo wykroczenie!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV KK 555/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie D. O. ukaranego z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. w dniu 31 marca 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt IX W (…) , uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 104 § 1 pkt 7 w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. umarza postępowanie, którego kosztami obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B., wyrokiem nakazowym z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt IX W (…) , uznał D. O. za winnego tego, że w dniu 21 października 2018 roku około godziny 3:30 na terenie stacji paliw B. mieszczącej się w B., przy ul. (…) dokonał kradzieży piwa marki X. w ilości czterech sztuk, powodując stratę w wysokości 12,99 złotych na szkodę sp ó łki B. SE Oddział w Polsce z/s w K., ul. (…) , tj. wykroczeni a z art. 119 § 1 k.w. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 19 marca 2019 roku. Kasację od prawomocnego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości, na korzyść ukaranego. Zarzucił mu rażące naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na rozpoznaniu przez Sąd Rejonowy w B. sprawy D. O., obwinionego o popełnienie wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. i wydaniu w dniu 15 lutego 2019 r. wyroku nakazowego, pomimo przeprowadzenia wszczętego wcześniej postępowania co do tego samego czynu obwinionego, zako ń czonego wydaniem wobec niego przez Sąd Rejonowy w B. wyroku nakazowego w dniu 21 stycznia 2019 r., sygn. akt IX W (…)/ 18, co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania wobec D. O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja ta jest w całości oczywiście zasadna i dlatego mogła być uwzględniona na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Słusznie podnosi bowiem skarżący, że wyrokiem nakazowym z dnia 21 stycznia 2019 r., sygn. akt IX W (…) /18, Sąd Rejonowy w B., uznał D. O. za winnego tego, że w dniu 21 października 2018 r. w B., na stacji paliw B. przy ul. (…) , dokonał kradzieży alkoholu w postaci czteropaku piwa X. w puszce, czym spowodował stratę w kwocie łącznej 12,99 zł na rzecz B. SE Oddział w Polsce, tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 26 lutego 2019 r. W konsekwencji zaskarżony niniejszą kasacją wyrok nakazowy zapadł z rażącym naruszeniem przepisów wskazanych w zarzucie kasacji, a D. O. został dwukrotnie ukarany za ten sam czyn. Wprawdzie w pierwszej ze spraw (o sygn. akt IX W (…) /18) w opisie zarzucanego i przypisanego w wyroku wykroczenia nie wskazano dokładnej godziny dokonania kradzieży, zaś w drugiej ze spraw ( sygn. akt IX W (…) /19 ) przyjęto, że nastąpiło to ok. godz. 03:30 (że było odwrotnie omyłkowo podaje skarżący), to nie budzi wątpliwości, iż chodzi o ten sam czyn, a nie o dwa r ó żne czyny, kt ó re miałyby być popełnione tego samego dnia i w tym samym miejscu. Wprawdzie bowiem zawartość plików zamieszczonych na płycie CD-R (opisanej jako kradzież piwa 21.10.18 – k. 2v akt sprawy o sygn. IX W (…) /18) dotyczą zdarzenia z dnia 23.10.2018 r. – i w tym zakresie nietrafnie wskazuje skarżący – to jednak z zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia (k. 2 akt sprawy o sygn. IX W (…) /18 ), wydruków obrazu (k. 4-5 tych akt) oraz protokołu zeznań G. K. (k. 6-7 tych akt), wynika, że chodzi jednak o zdarzenie, które rozegrało się w dniu 21.10.2018 r. ok. godz. 04:01. R ó wnież w aktach sprawy o sygn. IX W (…) /19 znajduje się płyta CD-R z zapisem z monitoringu, na kt ó rej utrwalono to samo zdarzenie, kt ó re rozegrało się w dniu 21.10.2018 r. ok. godz. 04:01 (k. 7; zob. też sporządzone p ó źniej wydruki zapisu z płyty zalegające na k. 24 i 25). Co istotne przy tym, w sprawie o sygn. akt IX W (…) /18 wszczęto postępowanie o wykroczenie w dniu 4 stycznia 2019 r. i wydano w dniu 21 stycznia 2019 r. wyrok nakazowy, kt ó ry uprawomocnił się w dniu 26 lutego 2019 r. Zar ó wno zatem wszczęcie w dniu 15 lutego 2019 r. postępowania o wykroczenie w sprawie o sygn. akt IX W (…) /19, jak i wydanie w tym dniu przez Sąd Rejonowy w B. wyroku nakazowego, nastąpiło pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w postaci lis pendens , co w efekcie skutkowało wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. Wobec powyższego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, kt ó rego kosztami obciążył Skarb Pa ń stwa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę