IV KK 551/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 marca 2026 r. (sygn. akt IV KK 551/25) uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie, który skazał P.M. za czyn z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (paserstwo w warunkach recydywy). Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 i § 3 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 64 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, wskazując, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił wniosek o dobrowolne poddanie się karze, nie sprawdzając jego zgodności z prawem materialnym. Kluczowym błędem było zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa szczególna) do czynu nieumyślnego (paserstwo), podczas gdy przepis ten wymaga popełnienia umyślnego przestępstwa podobnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że recydywa z art. 64 § 1 k.k. ma ścisłe kryteria, w tym popełnienie umyślnego przestępstwa. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, z zaleceniem prawidłowego procedowania w kwestii wniosku o dobrowolne poddanie się karze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków stosowania art. 64 § 1 k.k. (recydywa) w kontekście czynów nieumyślnych oraz kontrola wniosków o dobrowolne poddanie się karze pod kątem zgodności z prawem materialnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania recydywy do czynu nieumyślnego w trybie dobrowolnego poddania się karze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może uwzględnić wniosek o dobrowolne poddanie się karze (art. 387 k.p.k.), jeśli przypisany czyn, mimo że formalnie kwalifikowany z przepisu dotyczącego recydywy (art. 64 § 1 k.k.), w rzeczywistości ma charakter nieumyślny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku bez jego modyfikacji lub rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, jeśli narusza to przepisy prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd rozpoznający wniosek o dobrowolne poddanie się karze musi sprawdzić jego zgodność z prawem materialnym. W tym przypadku, zastosowanie art. 64 § 1 k.k. do czynu nieumyślnego było błędne, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Jakie są przesłanki zastosowania art. 64 § 1 k.k. (recydywa szczególna jednokrotna)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprawca musi być uprzednio skazany za przestępstwo umyślne, odbyć co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, a w ciągu 5 lat po odbyciu tej kary popełnić umyślne przestępstwo podobne.
Uzasadnienie
Przepis art. 64 § 1 k.k. wymaga popełnienia umyślnego przestępstwa podobnego. Paserstwo nieumyślne (art. 292 § 1 k.k.) nie spełnia tego warunku, ponieważ brak jest zamiaru popełnienia czynu zabronionego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 292 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo paserstwa, które ma charakter nieumyślny.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy szczególnej jednokrotnej, wymagający popełnienia umyślnego przestępstwa podobnego.
k.p.k. art. 387 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Tryb dobrowolnego poddania się karze.
Pomocnicze
k.p.k. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu sprawdzenia warunków dopuszczalności wniosku o dobrowolne poddanie się karze, w tym zgodności z prawem materialnym.
k.p.k. art. 387 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość uzależnienia uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze od jego zmiany.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.k. art. 9 § § 1
Kodeks karny
Definicja przestępstwa umyślnego.
k.k. art. 78 § § 2
Kodeks karny
Zaostrzenie warunków przedterminowego zwolnienia z kary w przypadku recydywy.
k.k. art. 64 § § 2
Kodeks karny
Recydywa w przypadku ponownego popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu, zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub innego przestępstwa przeciwko mieniu z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Istotny wpływ naruszenia prawa na treść wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o dobrowolne poddanie się karze mimo braku podstaw prawnych (zastosowanie art. 64 § 1 k.k. do czynu nieumyślnego). • Zastosowanie art. 64 § 1 k.k. do czynu nieumyślnego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
przypisanie sprawcy przestępstwa popełnionego w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. powoduje również dla niego inne istotne i niekorzystne skutki • Przepis art. 64 § 1 k.k. ustala bardzo ścisłe kryteria recydywy szczególnej jednokrotnej. • Domeną paserstwa nieumyślnego jest to, iż sprawca nie wie, że rzecz będąca przedmiotem jego działań została uzyskana za pomocą czynu zabronionego, lecz w konkretnym układzie okoliczności faktycznych, w których podejmuje określone czynności w stosunku do rzeczy, istniały możliwości powzięcia przez niego przypuszczenia, że rzecz została uzyskana za pomocą takiego czynu.
Skład orzekający
Anna Dziergawka
przewodniczący-sprawozdawca
Stanisław Stankiewicz
członek
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania art. 64 § 1 k.k. (recydywa) w kontekście czynów nieumyślnych oraz kontrola wniosków o dobrowolne poddanie się karze pod kątem zgodności z prawem materialnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania recydywy do czynu nieumyślnego w trybie dobrowolnego poddania się karze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów o recydywie i jak błąd w tej materii może prowadzić do uchylenia wyroku, nawet w trybie dobrowolnego poddania się karze.
“Czy można być recydywistą za czyn nieumyślny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.