Orzeczenie · 2022-01-26

IV KK 550/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-01-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
znęcaniedziecinieletniwarunkowe umorzeniekasacjaSąd Najwyższyart. 207 k.k.nieporadność

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonej E. Z., której Sąd Rejonowy w Jarosławiu warunkowo umorzył postępowanie karne za czyn z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się psychiczne nad małoletnimi dziećmi). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności błędne przyjęcie, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, co uniemożliwiło warunkowe umorzenie. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, uznając ją za oczywiście zasadną. Podkreślono, że warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 § 1 k.k.) wymaga, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie rozważył, czy zachowanie oskarżonej wobec 5-letniego i 3-letniego dziecka, które z racji wieku są osobami nieporadnymi, nie wyczerpuje znamion kwalifikowanej postaci znęcania z art. 207 § 1a k.k. Ponadto, Sąd Rejonowy zaniechał wyjaśnienia stanu psychicznego oskarżonej, mimo że z materiału dowodowego wynikało, iż podjęła ona leczenie psychiatryczne, co mogło mieć wpływ na ocenę jej poczytalności w kontekście art. 31 k.k. Wobec powyższych uchybień, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Jarosławiu do ponownego rozpoznania, nakazując rozważenie wszystkich wskazanych kwestii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia czynu oraz kwalifikowanej postaci znęcania nad osobami nieporadnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne, gdy okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości, w szczególności co do kwalifikacji prawnej czynu (typ podstawowy vs. typ kwalifikowany ze względu na nieporadność pokrzywdzonego) lub stanu psychicznego sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania nie jest dopuszczalne, gdy okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości. Sąd powinien wyjaśnić wszystkie istotne kwestie, w tym możliwość zastosowania kwalifikowanej postaci przestępstwa oraz stan psychiczny sprawcy, zanim podejmie decyzję o warunkowym umorzeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że warunkiem warunkowego umorzenia jest m.in. to, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości. W tej sprawie Sąd Rejonowy nie rozważył możliwości zakwalifikowania czynu jako znęcania nad osobą nieporadną ze względu na wiek (art. 207 § 1a k.k.) ani nie zbadał stanu psychicznego oskarżonej, co stanowiło uchybienie procesowe uniemożliwiające warunkowe umorzenie.

Czy zachowanie polegające na wyzwiskach, krzykach i poniżaniu słownym wobec małoletnich dzieci w wieku 5 i 3 lat może być kwalifikowane jako znęcanie psychiczne nad osobą nieporadną ze względu na wiek (art. 207 § 1a k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie wobec tak małych dzieci, które z racji wieku są nieporadne, może być kwalifikowane jako znęcanie psychiczne w typie kwalifikowanym z art. 207 § 1a k.k., wymagając od sądu szczegółowego rozważenia tej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dzieci w wieku 5 i 3 lat są osobami nieporadnymi ze względu na wiek, co uzasadnia rozważenie zastosowania art. 207 § 1a k.k. Zastosowanie tego przepisu wymaga jednak dokładnego wyjaśnienia okoliczności zachowania oskarżonej.

Czy sąd powinien badać stan psychiczny oskarżonego w kontekście art. 31 k.k. przed podjęciem decyzji o warunkowym umorzeniu postępowania, zwłaszcza gdy istnieją przesłanki wskazujące na problemy psychiczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, jeśli takie wątpliwości się pojawią, w szczególności gdy istnieją dowody na podjęcie leczenia psychiatrycznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy dopuścił się uchybienia procesowego, nie wyjaśniając stanu zdrowia psychicznego oskarżonej, mimo że dowody wskazywały na podjęcie przez nią leczenia psychiatrycznego, co mogło mieć znaczenie dla oceny jej poczytalności w kontekście art. 31 k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
E. Z.osoba_fizycznaoskarżona
E.osoba_fizycznapokrzywdzona
A.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Rejonowy w Jarosławiuorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
pełnomocnik małoletnich pokrzywdzonychinnepełnomocnik

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Podstawowy typ przestępstwa znęcania psychicznego.

k.k. art. 207 § § 1a

Kodeks karny

Kwalifikowana postać przestępstwa znęcania psychicznego lub fizycznego na osobie nieporadnej ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego: wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, postawa sprawcy uzasadnia przypuszczenie przestrzegania porządku prawnego.

k.p.k. art. 341 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakaz skierowania sprawy na rozprawę w przypadku niedopuszczalności warunkowego umorzenia.

Pomocnicze

k.k. art. 66 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 339 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Skierowanie sprawy na posiedzenie.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 31

Kodeks karny

Okoliczności wyłączające lub ograniczające winę z powodu zaburzeń psychicznych.

k.r.o. art. 87

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązki rodziców wobec dziecka.

k.r.o. art. 95

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązki rodziców wobec dziecka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, co uniemożliwiło warunkowe umorzenie. • Nierozważenie przez Sąd Rejonowy możliwości zakwalifikowania zachowania jako znęcania nad osobą nieporadną ze względu na wiek (art. 207 § 1a k.k.). • Zaniechanie przez Sąd Rejonowy wyjaśnienia stanu psychicznego oskarżonej.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości • osoba nieporadna ze względu na wiek • rażąco naruszył wskazane w kasacji przepisy prawa procesowego i materialnego

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący, sprawozdawca

Rafał Malarski

członek

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia czynu oraz kwalifikowanej postaci znęcania nad osobami nieporadnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy znęcania nad dziećmi i pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie okoliczności czynu oraz potencjalnych kwalifikacji prawnych, nawet w przypadku wniosku o warunkowe umorzenie.

Czy warunkowe umorzenie było błędem? Sąd Najwyższy analizuje znęcanie nad dziećmi.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst