IV KK 550/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonej E. Z., której Sąd Rejonowy w Jarosławiu warunkowo umorzył postępowanie karne za czyn z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się psychiczne nad małoletnimi dziećmi). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności błędne przyjęcie, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, co uniemożliwiło warunkowe umorzenie. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, uznając ją za oczywiście zasadną. Podkreślono, że warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 § 1 k.k.) wymaga, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie rozważył, czy zachowanie oskarżonej wobec 5-letniego i 3-letniego dziecka, które z racji wieku są osobami nieporadnymi, nie wyczerpuje znamion kwalifikowanej postaci znęcania z art. 207 § 1a k.k. Ponadto, Sąd Rejonowy zaniechał wyjaśnienia stanu psychicznego oskarżonej, mimo że z materiału dowodowego wynikało, iż podjęła ona leczenie psychiatryczne, co mogło mieć wpływ na ocenę jej poczytalności w kontekście art. 31 k.k. Wobec powyższych uchybień, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Jarosławiu do ponownego rozpoznania, nakazując rozważenie wszystkich wskazanych kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia czynu oraz kwalifikowanej postaci znęcania nad osobami nieporadnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne, gdy okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości, w szczególności co do kwalifikacji prawnej czynu (typ podstawowy vs. typ kwalifikowany ze względu na nieporadność pokrzywdzonego) lub stanu psychicznego sprawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe umorzenie postępowania nie jest dopuszczalne, gdy okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości. Sąd powinien wyjaśnić wszystkie istotne kwestie, w tym możliwość zastosowania kwalifikowanej postaci przestępstwa oraz stan psychiczny sprawcy, zanim podejmie decyzję o warunkowym umorzeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że warunkiem warunkowego umorzenia jest m.in. to, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości. W tej sprawie Sąd Rejonowy nie rozważył możliwości zakwalifikowania czynu jako znęcania nad osobą nieporadną ze względu na wiek (art. 207 § 1a k.k.) ani nie zbadał stanu psychicznego oskarżonej, co stanowiło uchybienie procesowe uniemożliwiające warunkowe umorzenie.
Czy zachowanie polegające na wyzwiskach, krzykach i poniżaniu słownym wobec małoletnich dzieci w wieku 5 i 3 lat może być kwalifikowane jako znęcanie psychiczne nad osobą nieporadną ze względu na wiek (art. 207 § 1a k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie wobec tak małych dzieci, które z racji wieku są nieporadne, może być kwalifikowane jako znęcanie psychiczne w typie kwalifikowanym z art. 207 § 1a k.k., wymagając od sądu szczegółowego rozważenia tej możliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dzieci w wieku 5 i 3 lat są osobami nieporadnymi ze względu na wiek, co uzasadnia rozważenie zastosowania art. 207 § 1a k.k. Zastosowanie tego przepisu wymaga jednak dokładnego wyjaśnienia okoliczności zachowania oskarżonej.
Czy sąd powinien badać stan psychiczny oskarżonego w kontekście art. 31 k.k. przed podjęciem decyzji o warunkowym umorzeniu postępowania, zwłaszcza gdy istnieją przesłanki wskazujące na problemy psychiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, jeśli takie wątpliwości się pojawią, w szczególności gdy istnieją dowody na podjęcie leczenia psychiatrycznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy dopuścił się uchybienia procesowego, nie wyjaśniając stanu zdrowia psychicznego oskarżonej, mimo że dowody wskazywały na podjęcie przez nią leczenia psychiatrycznego, co mogło mieć znaczenie dla oceny jej poczytalności w kontekście art. 31 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Z. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| E. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| A. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Rejonowy w Jarosławiu | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| pełnomocnik małoletnich pokrzywdzonych | inne | pełnomocnik |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
Podstawowy typ przestępstwa znęcania psychicznego.
k.k. art. 207 § § 1a
Kodeks karny
Kwalifikowana postać przestępstwa znęcania psychicznego lub fizycznego na osobie nieporadnej ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny.
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego: wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, postawa sprawcy uzasadnia przypuszczenie przestrzegania porządku prawnego.
k.p.k. art. 341 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Nakaz skierowania sprawy na rozprawę w przypadku niedopuszczalności warunkowego umorzenia.
Pomocnicze
k.k. art. 66 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 339 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Skierowanie sprawy na posiedzenie.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.k. art. 31
Kodeks karny
Okoliczności wyłączające lub ograniczające winę z powodu zaburzeń psychicznych.
k.r.o. art. 87
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki rodziców wobec dziecka.
k.r.o. art. 95
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki rodziców wobec dziecka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, co uniemożliwiło warunkowe umorzenie. • Nierozważenie przez Sąd Rejonowy możliwości zakwalifikowania zachowania jako znęcania nad osobą nieporadną ze względu na wiek (art. 207 § 1a k.k.). • Zaniechanie przez Sąd Rejonowy wyjaśnienia stanu psychicznego oskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości • osoba nieporadna ze względu na wiek • rażąco naruszył wskazane w kasacji przepisy prawa procesowego i materialnego
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący, sprawozdawca
Rafał Malarski
członek
Andrzej Tomczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia czynu oraz kwalifikowanej postaci znęcania nad osobami nieporadnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy znęcania nad dziećmi i pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie okoliczności czynu oraz potencjalnych kwalifikacji prawnych, nawet w przypadku wniosku o warunkowe umorzenie.
“Czy warunkowe umorzenie było błędem? Sąd Najwyższy analizuje znęcanie nad dziećmi.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.