IV KK 534/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił kasację w sprawie lustracyjnej bez rozpoznania, uznając ją za opartą na niedopuszczalnych podstawach prawnych.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę osoby lustrowanej W.K. od orzeczenia Sądu Apelacyjnego, które umorzyło postępowanie lustracyjne z uwagi na usprawiedliwiony błąd. Kasacja zarzucała błędną wykładnię przepisów ustawy lustracyjnej. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko prokuratora IPN, uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ w sprawach lustracyjnych, w których postępowanie zostało umorzone, nie przysługuje prawo do wniesienia kasacji na korzyść lustrowanego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę lustrowanego W.K. od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które zmieniło wyrok sądu pierwszej instancji, uznało, że W.K. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, ale jednocześnie umorzyło postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 19 ustawy lustracyjnej, uznając działanie w warunkach usprawiedliwionego błędu. Kasacja zarzucała obrazę przepisów ustawy lustracyjnej i Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię. Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo, stwierdził, że kasacja wniesiona na korzyść lustrowanego jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie lustracyjne zostało umorzone. Podkreślono, że odpowiednikiem skazania w postępowaniu karnym jest orzeczenie stwierdzające fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego połączone z utratą praw i zakazami, co nie miało miejsca w tej sprawie. W związku z tym, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania jako oparta na niedopuszczalnych podstawach prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja wniesiona na korzyść lustrowanego jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie lustracyjne zostało umorzone z powodu określonego w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja na korzyść lustrowanego jest dopuszczalna jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd faktu złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, połączonego z orzeczeniem utraty praw i zakazów. Umorzenie postępowania, nawet z powodu usprawiedliwionego błędu, nie stanowi podstawy do wniesienia kasacji w tym trybie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.K. | osoba_fizyczna | lustrowany |
| Prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w K. | organ_państwowy | strona postępowania |
| adw. K. B. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustawa lustracyjna art. 19
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § 2
Kodeks postępowania karnego
a contrario
k.k. art. 30
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ustawa lustracyjna art. 7 § 1
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa lustracyjna art. 2 § 1 pkt 5
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona na korzyść lustrowanego jest niedopuszczalna, gdy postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 19 ustawy lustracyjnej. Odpowiednikiem skazania w postępowaniu karnym jest w postępowaniu lustracyjnym orzeczenie stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego połączone z orzeczeniem utraty określonych praw i ustanowieniem określonych zakazów.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrońcy dotyczący błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 5 Ustawy lustracyjnej w zw. z art. 32 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
kasację należało pozostawić bez rozpoznania jako opartą na niedopuszczalnych podstawach na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, w sprawie lustracyjnej brak jest podstaw do wniesienia kasacji od orzeczenia umarzającego postępowanie lustracyjne odpowiednikiem skazania w postępowaniu karnym jest w postępowaniu lustracyjnym orzeczenie stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego połączone z orzeczeniem utraty określonych praw i ustanowieniem określonych zakazów
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kasacji w sprawach lustracyjnych zakończonych umorzeniem postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw lustracyjnych zakończonych umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z przepisami ustawy lustracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach lustracyjnych, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w tym obszarze prawa.
“Kiedy kasacja w sprawie lustracyjnej nie ma szans na rozpoznanie? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 534/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 11 maja 2023 r., w sprawie lustrowanego W.K. w przedmiocie dopuszczalności rozpoznania kasacji osoby lustrowanej na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. pozostawić kasację bez rozpoznania, 2. zwrócić W.K. uiszczoną opłatę kasacyjną. 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. K. B., Kancelaria Adwokacka w K., kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE Prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 08 września 2022 r. sygn. akt II AKa 156/22 zmieniono zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji (Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 09 lutego 2022 r. sygn. akt IV K 151/20) i uznano, iż W.K. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji (...). Sąd odwoławczy uznał jednak, iż osoba lustrowana w dacie złożenia oświadczenia lustracyjnego działała w warunkach usprawiedliwionego błędu, o którym mowa w art. 30 k.k. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 19 cyt. ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji (...) i umorzył postępowanie. Od orzeczenia Sądu II instancji wniósł kasację obrońca lustrowanego, zarzucając obrazę art. 2 ust. 1 pkt 5 Ustawy lustracyjnej w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że W.K. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, podczas gdy brak precyzji ustawodawcy, podporządkowanie organizacyjne, zadania Pionu Polityczno - Wychowawczego nie mieszczą się w zakresie pojęciowym zaskarżonego przepisu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. W odpowiedzi na kasację prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w K. wniósł o pozostawienie kasacji bez rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację należało pozostawić bez rozpoznania jako opartą na niedopuszczalnych podstawach (art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.pk. i art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 523 § 2 (a contrario) k.p.k. w zw. z art. 19 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U.2021.1633 ze zm.). Kasacja wniesiona na korzyść lustrowanego W.K. nie pochodzi od podmiotu szczególnego (art. 521 k.p.k.) i nie opiera się na uchybieniach określonych w art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy w pełni podziela zapatrywania prawne wyrażone w orzeczeniach Sądu Najwyższego, w których jasno wskazano, iż na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, w sprawie lustracyjnej brak jest podstaw do wniesienia kasacji od orzeczenia umarzającego postępowanie lustracyjne, z powodu określonego w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 04 lutego 2021 r. sygn. akt III KK 225/20, z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt II KK 328/20). Jak słusznie zauważono w odpowiedzi na kasację, odpowiednikiem skazania w postępowaniu karnym jest w postępowaniu lustracyjnym orzeczenie stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego połączone z orzeczeniem utraty określonych praw i ustanowieniem określonych zakazów. Tylko w takim wypadku osoba lustrowana uprawniona jest do wniesienia kasacji opartej na rażącym naruszeniu prawa, mogącym mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, innym niż uchybienie określone w art. 439 k.pk. W postępowaniu lustracyjnym kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie stwierdzenia przez Sąd faktu złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego połączonego z orzeczeniem utraty określonych praw i ustanowieniem określonych zakazów (co w niniejszej sprawie nie nastąpiło). Wobec powyższego kasację należało pozostawić bez rozpoznania. (W.B.) [ł.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI