IV KK 53/21

Sąd Najwyższy2021-05-12
SNKarneprzestępstwa skarboweŚrednianajwyższy
przestępstwo skarbowepaserstwopodatek akcyzowyznaki akcyzykasacjaSąd Najwyższynaruszenie procedurywartość celnawykroczenie skarbowe

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za przestępstwo skarbowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia przepisów procesowych przez sąd niższej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego A.S., który został skazany za przestępstwo skarbowe polegające na paserstwie akcyzowym. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k., poprzez oparcie się przez Sąd Rejonowy na błędnie sformułowanym akcie oskarżenia i zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności dotyczących wartości narażonego na uszczuplenie podatku. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skazanego A.S., który został uznany przez Sąd Rejonowy w P. za winnego przestępstwa skarbowego z art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., polegającego na przenoszeniu towarów (papierosy i wódka) bez polskich znaków akcyzy, o łącznej wartości celnej przekraczającej progi ustawowe. Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny i orzekł przepadek dowodów rzeczowych. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Głównym zarzutem było oparcie się przez sąd pierwszej instancji na błędnie sformułowanym akcie oskarżenia i nieprawidłowe ustalenie wartości narażonego na uszczuplenie podatku akcyzowego, co skutkowało zakwalifikowaniem czynu jako przestępstwa, podczas gdy mógł on stanowić jedynie wykroczenie skarbowe. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepisy procedury karnej, opierając się na błędnym akcie oskarżenia i wypaczając istotę procesu karnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania, nie przesądzając ostatecznej kwalifikacji prawnej czynu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji rażąco naruszył przepisy procedury karnej, opierając się na błędnie sformułowanym akcie oskarżenia i nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy oparł się na błędnie sformułowanym zarzucie aktu oskarżenia, co naruszyło przepisy art. 366 § 1 i art. 410 k.p.k. Brak weryfikacji tez oskarżenia przez pryzmat dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wypaczył istotę procesu karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w wyniku uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.k.s. art. 65 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 91 § § 4

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek oparcia się na materiałach zgromadzonych w aktach sprawy.

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

k.k.s. art. 56 § § 6

Kodeks karny skarbowy

Próg ustawowy dla przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 65 § § 4

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący wykroczenia skarbowego.

k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 7 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji. Oparcie się przez sąd na błędnie sformułowanym akcie oskarżenia. Zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy związanych z wartością podatku narażonego na uszczuplenie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i dlatego podlega uwzględnieniu w całości na posiedzeniu. Kwestionowane przez skarżącego orzeczenie zapadło z rażącą obrazą przepisów wskazanych w zarzucie kasacji, ponieważ Sąd Rejonowy oparł się nie na materiałach zgromadzonych w aktach sprawy, lecz na błędnie sformułowanym zarzucie aktu oskarżenia. Takie postąpienie nie tylko naruszało rażąco przepis art. 366 § 1 i art. 410 k.p.k., ale wręcz wypaczyło istotę procesu karnego, którego celem jest również weryfikacja tez oskarżenia przez pryzmat dowodów zgromadzonych w aktach sprawy.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów procedury karnej przez sądy niższej instancji, zwłaszcza w kontekście ustalania stanu faktycznego i kwalifikacji prawnej czynu na podstawie aktu oskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury przez sąd pierwszej instancji; nie przesądza ostatecznie o winie czy karze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedury karnej i prawidłowe ustalanie faktów przez sądy, nawet w sprawach dotyczących przestępstw skarbowych. Podkreśla znaczenie Sądu Najwyższego jako organu kontroli.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok: Błąd proceduralny sądu niższej instancji zaważył na losach sprawy karnej.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 53/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Danuta Bratkrajc
w sprawie
A. S.
‎
skazanego za przestępstwo z art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
‎
w dniu 12 maja 2021 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
A. S.
został oskarżony o to, że
działając czynem ciągłym w okresie od 29.05.2019 r. do 03.06.2019 r. w wykonaniu tego samego zamiaru przenosił w M.  w rejonie bazaru towar stanowiący przedmiot czynu zabronionego w postaci 13880 sztuk papierosów produkcji zagranicznej bez polskich znaków skarbowych akcyzy o łącznej wartości celnej 805,00 zł, na których ciążyły należności celne w wysokości 464,00 zł, podatek akcyzowy w wysokości 12051,00 zł oraz towar w postaci 1 litra wódki produkcji zagranicznej bez polskich znaków skarbowych akcyzy o łącznej wartości celnej 13,00 zł na których ciążył podatek akcyzowy w wysokości 23,00 zł,
tj. o przestępstwo skarbowe z art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w P., sygn. akt II K (…), uznał oskarżonego A. S.  za winnego czynu opisanego wyżej, a stanowiącego przestępstwo z art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i za to na zasadzie art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł.
Orzekł również przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych
‎
w postaci 13880 sztuk papierosów i 1 litra wódki. Orzeczenie to uprawomocniło się
‎
w dniu 18 grudnia 2019 r.
Kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy związanych z wartością podatku narażonego na uszczuplenie, poprzez niezasadne przyjęcie, iż kwota narażonego na uszczuplenie podatku akcyzowego przekracza ustawowy próg, o którym mowa w art. 56 § 6 k.k.s., co skutkowało skazaniem A. S. za przestępstwo paserstwa akcyzowego stypizowanego w art. 65 § 3 k.k.s., podczas gdy faktycznie kwota narażonego na uszczuplenie podatku nie przekraczała owego progu, co uzasadniało ukaranie wymienionego za wykroczenie skarbowe z art. 65 § 4 k.k.s., w konsekwencji czego doszło również do naruszenia przepisu art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.
i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna i dlatego podlega uwzględnieniu w całości na posiedzeniu.
Kwestionowane przez skarżącego orzeczenie zapadło z rażącą obrazą przepisów wskazanych w zarzucie kasacji, ponieważ Sąd Rejonowy oparł się nie na materiałach zgromadzonych w aktach sprawy, lecz na błędnie sformułowanym zarzucie aktu oskarżenia (na marginesie – sprostowanym przez (…) Urząd Celno – Skarbowy w P. postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r.
‎
i przesłanym do Sądu
a quo
24 stycznia 2020 r.). Takie postąpienie nie tylko naruszało rażąco przepis art. 366 § 1 i art. 410 k.p.k., ale wręcz wypaczyło istotę procesu karnego, którego celem jest również weryfikacja tez oskarżenia przez pryzmat dowodów zgromadzonych w aktach sprawy.
Nie jest zadaniem Sądu Najwyższego dokonywanie ustaleń w sprawie
‎
i przesądzanie o kwalifikacji prawnej czynu dokonanego przez A. S. , to bowiem należy do elementarnych obowiązków Sądu
meriti
. Porównanie jednak opisu czynu przypisanego oskarżonemu z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy pozwala na wnioskowanie o konieczności uchylenia błędnego niewątpliwie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P.  do ponownego rozpoznania.
Mimo że w zarzucie kasacji zawarta została sugestia o możliwej kwalifikacji czynu oskarżonego jako wykroczenia, Sąd Najwyższy uznał, że kasacja jest oczywiście zasadna, kwestionuje bowiem istotę rozpoznania sprawy przez Sąd a quo, jako rażąco naruszającą przepisy procedury karnej, bez konieczności przesądzania na tym etapie wyniku dokonanych w ponownym postępowaniu ustaleń.
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę