IV KK 525/24

Sąd Najwyższy2025-02-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
art. 244 k.k.zakaz prowadzenia pojazdówśrodek karnykasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów, uznając go za nieuprawniony.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie środka karnego. Sąd Okręgowy ograniczył zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych do kategorii B, podczas gdy pierwotnie orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Sąd Najwyższy uznał tę zmianę za rażące naruszenie prawa materialnego i uchylił wyrok w tej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał T. T. za popełnienie czynu z art. 244 k.k. (niezastosowanie się do orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów), wymierzając karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata, a także zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 2 lata oraz środek karny z art. 43a § 2 k.k. Sąd Okręgowy w Białymstoku, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił wyrok w zakresie środka karnego, ograniczając zakaz prowadzenia pojazdów do kategorii B. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (art. 42 § 1a pkt 2 k.k.) przez błędne zastosowanie. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że przepis art. 42 § 1a pkt 2 k.k. wprost nakazuje orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w przypadku skazania za czyn z art. 244 k.k., gdy czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do takiego zakazu. Zmiana dokonana przez Sąd Okręgowy była zatem nieuprawniona. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczonego środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może ograniczyć zakresu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. do określonej kategorii pojazdów.

Uzasadnienie

Przepis art. 42 § 1a pkt 2 k.k. wprost stanowi o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., jeśli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów. Zmiana tego zakresu przez sąd odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
T. T.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 1a pkt 2

Kodeks karny

Nakazuje orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy dokonał błędnej interpretacji i zastosowania art. 42 § 1a pkt 2 k.k., ograniczając zakres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wbrew dyspozycji tego przepisu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. nie pozostawało nic innego jak uznać, że korekta dokonana przez Sąd odwoławczy a polegająca na zmianie zakresu środka karnego z ,,wszystkich pojazdów mechanicznych” na pojazdy kategorii B – była nieuprawniona i stanowiła rażące naruszenie prawa wskazane w nadzwyczajnym środku zaskarżenia.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w kontekście zakresu orzekanego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji skazania za art. 244 k.k. i niezastosowania się do zakazu prowadzenia pojazdów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego środka karnego w prawie karnym i jego prawidłowej interpretacji przez sądy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Zakaz prowadzenia pojazdów to zakaz prowadzenia WSZYSTKICH pojazdów, nie tylko kategorii B!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 525/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Dariusz Kala
w sprawie
T. T.
skazanego za popełnienie czynu z art. 244 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron
w dniu 25 lutego 2025 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VIII Ka 31/24
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt III K 732/23,
uchyla zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku w części dotyczącej orzeczonego środka karnego i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
Jerzy Grubba                          Michał Laskowski                         Dariusz Kala
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Białymstoku, wyrokiem z 21 września 2023 r., uznał T. T. za winnego popełnienia występku z art. 244 k.k. i wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, którą warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat, a na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. oraz orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz środek karny z art. 43a § 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy Sąd Okręgowy w Białymstoku, wyrokiem z 15 października 2024 r., zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia z art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w ten sposób, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów ograniczył do pojazdów mechanicznych typu B. Wyrok Sądu odwoławczego uprawomocnił się 15 października 2024 r.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił w niej rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego art. 42 § 1a pkt 2 k.k. przez jego błędne zastosowanie i postulował uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k.
Skoro z przepisu art. 42 § 1a pkt 2 k.k. wynika wprost, że sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a T. T. popełnił występek z art. 244 k.k. polegający na kierowaniu samochodem pomimo orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów, to nie pozostawało nic innego jak uznać, że korekta dokonana przez Sąd odwoławczy a polegająca na zmianie zakresu środka karnego z ,,wszystkich pojazdów mechanicznych” na pojazdy kategorii B – była nieuprawniona i stanowiła rażące naruszenie prawa wskazane w nadzwyczajnym środku zaskarżenia.
Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba                          Michał Laskowski                         Dariusz Kala

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI