IV KK 52/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść M.S., który został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej. Wyrok ten dotyczył popełnienia dwóch wykroczeń: przekroczenia prędkości (art. 92a § 1 k.w.) i kierowania pojazdem bez uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Sąd Rejonowy orzekł grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 93 § 2 k.w., wskazując, że sąd pierwszej instancji zaniechał weryfikacji dowodów i nie ustalił, czy wina obwinionego w zakresie prowadzenia pojazdu bez uprawnień nie budziła wątpliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, stwierdzając, że sąd orzekający powinien był zweryfikować dowody, a wyjaśnienia obwinionego sugerowały, że posiadał uprawnienia, ale nie miał ich przy sobie. Brak tej weryfikacji uniemożliwił prawidłowe ustalenie, czy doszło do popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaObowiązek sądu weryfikacji dowodów w postępowaniu nakazowym, prawidłowa wykładnia art. 94 § 1 k.w.
Dotyczy specyfiki postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd wydający wyrok nakazowy, orzekając w przedmiocie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., ma obowiązek zweryfikowania dowodów i ustalenia, czy wina obwinionego nie budzi wątpliwości, nawet jeśli nie wniesiono sprzeciwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wydający wyrok nakazowy jest zobowiązany do zweryfikowania dowodów i ustalenia, czy wina oraz okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, zgodnie z art. 93 § 2 k.p.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 93 § 2 k.p.w. nakłada na sąd obowiązek weryfikacji dowodów i ustalenia, czy wina i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, nawet w postępowaniu nakazowym. Zaniechanie tej weryfikacji, zwłaszcza w kontekście wyjaśnień obwinionego, może prowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia.
Czy prowadzenie pojazdu przez osobę, która posiada uprawnienia, ale nie ma ich przy sobie, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. popełnia osoba, która nie posiada w ogóle uprawnień do kierowania pojazdem. Konieczne jest ustalenie, czy obwiniony faktycznie nie posiadał uprawnień, a nie tylko czy miał je przy sobie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że definicja wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. odnosi się do braku posiadania uprawnień, a nie do braku posiadania dokumentu potwierdzającego te uprawnienia. Wyjaśnienia obwinionego o posiadaniu uprawnień wymagały weryfikacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący (kasacja na korzyść obwinionego) |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 93 § § 2
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.w. art. 92a § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji zaniechał weryfikacji dowodów i ustalenia, czy wina obwinionego w zakresie prowadzenia pojazdu bez uprawnień nie budziła wątpliwości. • Wyjaśnienia obwinionego sugerowały, że posiadał uprawnienia, co wymagało dalszego zbadania w kontekście art. 94 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
zaniechał zweryfikowania dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie i ustalenia, czy okoliczności czynu z art. 94 § 1 k.w. i wina obwinionego nie budziły wątpliwości • wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. popełnia osoba, która prowadzi pojazd m.in. na drodze publicznej bez uprawnień a więc nie mająca jeszcze w ogóle uprawnień w postaci prawa jazdy albo pozwolenia do jego prowadzenia
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązek sądu weryfikacji dowodów w postępowaniu nakazowym, prawidłowa wykładnia art. 94 § 1 k.w."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważny aspekt proceduralny dotyczący wyroków nakazowych i prawidłowej wykładni przepisów dotyczących wykroczeń drogowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy sąd zawsze musi sprawdzać dowody w wyroku nakazowym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.