IV KK 52/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając, że sąd pierwszej instancji nie zweryfikował dowodów i nie ustalił, czy wina obwinionego w zakresie prowadzenia pojazdu bez uprawnień nie budziła wątpliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, który ukarał M.S. za przekroczenie prędkości i jazdę bez uprawnień. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na braku weryfikacji dowodów w zakresie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia, czy obwiniony faktycznie nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść M.S., który został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej. Wyrok ten dotyczył popełnienia dwóch wykroczeń: przekroczenia prędkości (art. 92a § 1 k.w.) i kierowania pojazdem bez uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Sąd Rejonowy orzekł grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 93 § 2 k.w., wskazując, że sąd pierwszej instancji zaniechał weryfikacji dowodów i nie ustalił, czy wina obwinionego w zakresie prowadzenia pojazdu bez uprawnień nie budziła wątpliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, stwierdzając, że sąd orzekający powinien był zweryfikować dowody, a wyjaśnienia obwinionego sugerowały, że posiadał uprawnienia, ale nie miał ich przy sobie. Brak tej weryfikacji uniemożliwił prawidłowe ustalenie, czy doszło do popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wydający wyrok nakazowy jest zobowiązany do zweryfikowania dowodów i ustalenia, czy wina oraz okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, zgodnie z art. 93 § 2 k.p.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 93 § 2 k.p.w. nakłada na sąd obowiązek weryfikacji dowodów i ustalenia, czy wina i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, nawet w postępowaniu nakazowym. Zaniechanie tej weryfikacji, zwłaszcza w kontekście wyjaśnień obwinionego, może prowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
obwiniony (M.S.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący (kasacja na korzyść obwinionego) |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 93 § § 2
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.w. art. 92a § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji zaniechał weryfikacji dowodów i ustalenia, czy wina obwinionego w zakresie prowadzenia pojazdu bez uprawnień nie budziła wątpliwości. Wyjaśnienia obwinionego sugerowały, że posiadał uprawnienia, co wymagało dalszego zbadania w kontekście art. 94 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
zaniechał zweryfikowania dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie i ustalenia, czy okoliczności czynu z art. 94 § 1 k.w. i wina obwinionego nie budziły wątpliwości wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. popełnia osoba, która prowadzi pojazd m.in. na drodze publicznej bez uprawnień a więc nie mająca jeszcze w ogóle uprawnień w postaci prawa jazdy albo pozwolenia do jego prowadzenia
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązek sądu weryfikacji dowodów w postępowaniu nakazowym, prawidłowa wykładnia art. 94 § 1 k.w."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważny aspekt proceduralny dotyczący wyroków nakazowych i prawidłowej wykładni przepisów dotyczących wykroczeń drogowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy sąd zawsze musi sprawdzać dowody w wyroku nakazowym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN IV KK 52/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie M.S. ukaranego za popełnienie czynów z art. 92 § 1 k.w. i z art. 94 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.), w dniu 26 marca 2025 r. kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II W 1116/23, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądy Rejonowego w Rudzie Śląskiej z 6 grudnia 2023 r. M.S. został uznany za winnego popełnienia w dniu 10 września 2023 r. dwóch czynów zabronionych z Rozdziału XI Kodeksu Wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, z czego pierwszy polegał na przekroczeniu prędkości (art. 92a § 1 k.w.) a drugi kierowaniu pojazdu bez uprawnień (art. 94 § 1 k.w.) i ukarany kolejno grzywną oraz zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy. Od tego orzeczenia nie wniesiono sprzeciwu i uprawomocniło się ono 28 grudnia 2023 r. Kasację od tego wyroku złożył w dniu 29 stycznia 2025 r., na korzyść obwinionego, Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu materialnego tj. art. 93 § 2 k.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu nie budziły wątpliwości. Przy tak sformułowanym zarzucie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich, wniesiona na korzyść M.S., zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron wobec jej oczywistej zasadności (art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.). Analiza akt sprawy potwierdziła uchybienie opisane w kasacji, a polegające na tym, że wydając wyrok nakazowy Sąd orzekający zaniechał zweryfikowania dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie i ustalenia, czy okoliczności czynu z art. 94 § 1 k.w. i wina obwinionego nie budziły wątpliwości, do czego zobligowany był przez art. 93 § 2 k.p.w. Prawidłowa kontrola materiału dowodowego ujawniłaby, że podczas przesłuchania M.S. w dniu popełnienia czynu 10 września 2023 r. wyjaśnił on, że uprawnienia do prowadzeniu pojazdu posiada, ale nie ma ich przy sobie (k.8). Mając na uwadze, że wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. popełnia osoba, która prowadzi pojazd m.in. na drodze publicznej bez uprawnień a więc nie mająca jeszcze w ogóle uprawnień w postaci prawa jazdy albo pozwolenia do jego prowadzenia, to wyjaśnienie powyższej okoliczności było konieczne do tego aby stwierdzić, czy w ogóle doszło do popełnienia zarzucanego M.S. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Dlatego niezbędne stało się wydanie zaproponowanego przez skarżącego wyroku o charakterze kasatoryjnym. [WB] [a.ł]]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę