IV KK 517/23

Sąd Najwyższy2024-03-13
SNKarneochrona zwierzątWysokanajwyższy
ochrona zwierzątznęcanie sięśrodek karnyzakaz posiadania zwierzątkasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił zakaz posiadania zwierząt orzeczony przez sąd niższej instancji z powodu braku określenia jego okresu trwania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku, który skazał L.W. za znęcanie się nad psem. Sąd Rejonowy orzekł zakaz posiadania zwierząt, ale nie określił jego okresu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że ustawa wymaga określenia zakazu w latach. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zakazu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 marca 2024 r. rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanej L. W. Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z 5 października 2023 r., sygn. akt III K 1842/22, którym L. W. została uznana za winną znęcania się nad psem poprzez nieudzielenie mu pomocy medycznej w związku z rozpadającym się guzem nowotworowym, co doprowadziło do stanu agonalnego. Czyn ten popełniła mając znacznie ograniczoną zdolność do pokierowania swoim postępowaniem. Sąd Rejonowy wymierzył jej karę grzywny oraz orzekł zakaz posiadania wszelkich zwierząt na podstawie art. 35 ust. 3 a ustawy o ochronie zwierząt. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła pkt 2 części dyspozytywnej wyroku, w którym orzeczono zakaz posiadania zwierząt bez wskazania jego okresu trwania. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 35 ust. 4 b ustawy o ochronie zwierząt, który obliguje do orzekania zakazu w latach, od roku do lat 15. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z ustawą, zakaz posiadania zwierząt musi być orzeczony w latach, a zaniechanie sądu pierwszej instancji nie może być konwalidowane w postępowaniu wykonawczym. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zakazu posiadania zwierząt i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jest to rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie zwierząt w art. 35 ust. 4 b wymaga, aby zakazy posiadania zwierząt były orzekane w latach, od roku do lat 15. Brak określenia okresu trwania zakazu w wyroku skazującym stanowi istotne uchybienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazana (w zakresie zakazu posiadania zwierząt)

Strony

NazwaTypRola
L. W.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (8)

Główne

u.o.zw. art. 35 § ust. 1a

Ustawa o ochronie zwierząt

Czyn popełniony ze znacznie ograniczoną zdolnością do pokierowania swoim postępowaniem.

u.o.zw. art. 35 § ust. 3 a

Ustawa o ochronie zwierząt

Możliwość orzeczenia zakazu posiadania zwierząt jako środka karnego.

u.o.zw. art. 35 § ust. 4 b

Ustawa o ochronie zwierząt

Zakazy wymienione w ust. 3 a - 4 a orzeka się w latach, od roku do lat 15.

Pomocnicze

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Znacznie ograniczona zdolność do pokierowania swoim postępowaniem.

k.k. art. 60 § § 1 i § 6 pkt 4

Kodeks karny

Podstawa wymierzenia kary grzywny.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniesienie kasacji na korzyść skazanego.

k.k.w. art. 13 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Konwalidowanie uchybień w postępowaniu wykonawczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego polegający na orzeczeniu zakazu posiadania zwierząt bez wskazania jego okresu trwania, podczas gdy ustawa obliguje do jego określenia w latach.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego obliguje do jego orzeczenia w latach, na okres od roku do lat 15 nie jest też możliwe konwalidowanie tego uchybienia w postępowaniu wykonawczym

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący-sprawozdawca

Ryszard Witkowski

członek

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków karnych, w szczególności zakazu posiadania zwierząt, oraz konsekwencji braku określenia ich okresu trwania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku określenia okresu zakazu posiadania zwierząt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony zwierząt i błędów proceduralnych w orzekaniu środków karnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Sąd Najwyższy: Zakaz posiadania zwierząt bez terminu ważności jest nieważny!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 517/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Ryszard Witkowski
‎
SSN Anna Dziergawka
w sprawie
L. W.
skazanej z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 13 marca 2023 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z 5 października 2023 r., sygn. akt
‎
III K 1842/22
uchyla
pkt 2 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i sprawę przekazuje w tym zakresie Sądowi Rejonowemu
w Rybniku
do ponownego rozpoznania
.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z 5 października 2023 r., sygn. akt
‎
III K 1842/22, uznał L. W. za winną tego, że w okresie od bliżej nieokreślonej daty w […] 2022 r. do […] 2022 r. w C. znęcała się nad swoim psem rasy mieszanej w ten sposób, że będąc osobą opiekującą się
‎
i zobowiązaną do opieki nad zwierzęciem nie udzieliła pomocy i nie zapewniła opieki medycznej w związku z rozpadającym się guzem nowotworu i doprowadziła do stanu agonalnego spowodowanego rozpadem gnilnym nowotworu, przy czym czyn ten popełniła mając znacznie ograniczoną zdolność do pokierowania swoim postępowaniem, tj. występku z art. 35 ust. la ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w zw. z art. 31 § 2 k.k., za co na mocy art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust.
‎
1 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i § 6 pkt 4 k.k. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych.
W pkt. 2 wyroku w oparciu o przepis art. 35 ust. 3 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt sąd orzekł wobec skazanej zakaz posiadania wszelkich zwierząt (k.190).
Wyrok powyższy, z uwagi na brak wniesienia apelacji przez strony postępowania, uprawomocnił się 13 października 2023 r.  W sprawie nie sporządzono pisemnego uzasadnienia orzeczenia (k. 191).
17 listopada 2023 r. w trybie art. 521 § 1 k.p.k. na korzyść skazanej kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku wywiódł Prokurator Generalny, w której sformułował zarzut:
rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 35 ust. 4 b w zw. z art. 35 ust. 3 a ustawy
‎
z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, polegające na orzeczeniu wobec L. W., w związku ze skazaniem za czyn wyczerpujący znamiona występku z art. 35 ust. 1 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, środka karnego w postaci zakazu posiadania wszelkich zwierząt, bez jednoczesnego wskazania okresu obowiązywania tego zakazu, podczas gdy przepis art. 35 ust. 4 b przywołanej ustawy obliguje do jego orzeczenia w latach, na okres od roku do lat 15.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co uzasadniało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zaskarżony wyrok został bowiem wydany z rażącym naruszeniem
art. 35 ust. 4 b w zw. z art. 35 ust. 3 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (
tj. z 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023 r. poz. 1580)
, które to uchybienie miało oczywiście istotny wpływ na jego treść.
W oparciu bowiem o przepis art. 35 ust. 3 a przywołanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w razie skazania za przestępstwo określone
‎
w ust. 1 lub 1 a, sąd może orzec tytułem środka karnego zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt. Jednakże zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 b wspomnianej ustawy zakazy wymienione w ust. 3 a - 4 a orzeka się w latach, od roku do lat 15.
Lektura sentencji zaskarżonego orzeczenia – jak słusznie zauważył skarżący - nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Sąd Rejonowy w Rybniku, orzekając wobec skazanej L. W. środek karny w postaci zakazu posiadania wszelkich zwierząt, nie określił czasu trwania tego środka.
Dlatego trafnie określono w kasacji jej kierunek – na korzyść skazanej. Nie jest też możliwe konwalidowanie tego uchybienia w postępowaniu wykonawczym w trybie art. 13 § 1 k.k.w., skoro zgodnie z ustawą czas trwania środka karnego powinien zostać określony w wyroku skazującym – na co słusznie zwrócił uwagę skarżący wskazując w tym zakresie na wyroki Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2018 r., III KK 437/18, LEX nr 2539896 i powołane tam orzecznictwo oraz z
2 lutego 2021 r., sygn. akt IV KK 520/20.
Zaniechanie sądu stanowiło zatem rażące naruszenie przywołanych norm prawa materialnego, które w efekcie doprowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu
posiadania wszelkich zwierząt
. Sąd Rejonowy w Rybniku, ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie, będzie miał na uwadze powyższe rozważania i wyda orzeczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
[J.J.]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI