IV KK 512/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2025 r. rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 marca 2024 r. Sąd apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 31 maja 2023 r. w zakresie obowiązku naprawienia szkody, zobowiązując skazanego do zapłaty na rzecz spadkobierców zmarłej pokrzywdzonej T.J. po stwierdzeniu nabycia spadku. Kasacja zarzucała obrazę przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., wskazując na niemożność orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieustalonych spadkobierców po zmarłej pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w zakresie uchylenia rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody. Choć zakwalifikował wadliwie zarzut uchybienia, stwierdził rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. Podkreślono, że w prawie cywilnym nie można orzec odszkodowania na rzecz nieznanej osoby, a postępowanie powinno ulec zawieszeniu. W związku z tym, sąd odwoławczy powinien był uchylić nałożony obowiązek jako niewykonalny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody oraz zmienione tym wyrokiem rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, oddalając kasację w pozostałym zakresie jako oczywiście bezzasadną. Zwrócono również opłatę od kasacji i zwolniono skazanego od wydatków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOrzekanie obowiązku naprawienia szkody w przypadku śmierci pokrzywdzonej i braku ustalonych spadkobierców.
Dotyczy sytuacji, gdy pokrzywdzony zmarł w trakcie postępowania, a jego spadkobiercy nie zostali ustaleni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieustalonych spadkobierców po zmarłej pokrzywdzonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest możliwe orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieustalonej osoby.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z prawem cywilnym, nie można orzec odszkodowania na rzecz nieznanej osoby, a postępowanie powinno ulec zawieszeniu. W związku z tym, sąd odwoławczy nie mógł nałożyć obowiązku naprawienia szkody na rzecz przyszłych, nieustalonych spadkobierców, a powinien był uchylić ten obowiązek jako niewykonalny.
Czy orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz przyszłych spadkobierców po zmarłej pokrzywdzonej stanowi rażącą obrazę prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo wadliwej kwalifikacji zarzutu kasacji (nie jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.), istotą kasacji było naruszenie prawa materialnego. Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieustalonej osoby jest niedopuszczalne i miało oczywisty wpływ na treść wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. C. | osoba_fizyczna | skazany |
| T. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/oskarżycielka posiłkowa |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 278 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 57b
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 426 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.c. art. 174 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.k.w. art. 196 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.p.k. art. 107 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz nieustalonych spadkobierców po zmarłej pokrzywdzonej stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) i jest niewykonalne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieścisłości, braku logiki zeznań pokrzywdzonej i świadków oraz oceny ich wiarygodności.
Godne uwagi sformułowania
nie mieści się w formule wskazanej w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. • nie można orzec odszkodowania (odpowiednika obowiązku naprawienia szkody w prawie karnym) na rzecz nieustalonej osoby • sąd odwoławczy w takiej sytuacji winien uchylić nałożony obowiązek, albowiem nie był on wówczas wykonalny
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Jarosław Matras
sprawozdawca
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Orzekanie obowiązku naprawienia szkody w przypadku śmierci pokrzywdzonej i braku ustalonych spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pokrzywdzony zmarł w trakcie postępowania, a jego spadkobiercy nie zostali ustaleni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego i materialnego związanego ze śmiercią pokrzywdzonego w trakcie procesu karnego i wpływu tego faktu na obowiązek naprawienia szkody.
“Czy można zasądzić odszkodowanie dla nieznanych spadkobierców? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
naprawienie szkody: 8658,3 PLN
naprawienie szkody: 329 958 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.