IV KK 504/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt III K 1137/10, dotyczącego przestępstwa skarbowego z art. 98 § 2 ustawy karnej skarbowej (u.k.s.) w zw. z art. 58 d.k.k., popełnionego w okresie od czerwca do sierpnia 1994 r. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., poprzez rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku skazującego mimo przedawnienia karalności czynu, które nastąpiło z dniem 31 grudnia 2002 r. lub 2004 r. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące przedawnienia przestępstw skarbowych, w tym zmiany wprowadzane kolejnymi nowelizacjami Kodeksu karnego skarbowego i przepisów wprowadzających, potwierdził, że karalność czynu zarzucanego W. J. ustała przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy podkreślił, że przedawnienie nie biegnie w przypadkach określonych w art. 44 § 7 k.k.s. (przeszkody prawne, a nie faktyczne, jak ukrywanie się sprawcy) ani nie następuje odnowienie biegu przedawnienia w rozumieniu art. 44 § 6 k.k.s. w związku z podjęciem postępowania po warunkowym umorzeniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. uchylił wyrok oraz umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu przestępstw skarbowych, stosowanie przepisów przejściowych, analiza bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 90. i na początku XXI wieku.
Zagadnienia prawne (1)
Czy czyn z art. 98 § 2 ustawy karnej skarbowej popełniony w okresie od czerwca do sierpnia 1994 r. uległ przedawnieniu przed wydaniem wyroku skazującego w dniu 7 października 2010 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czyn uległ przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy ustalił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, karalność czynu skarbowego popełnionego w 1994 r. ustała z końcem 2002 r. lub 2004 r. (w zależności od stosowanych przepisów), a późniejsze nowelizacje nie miały zastosowania, gdyż termin przedawnienia już upłynął. Nie zaistniały też przesłanki do biegu przedawnienia ani jego odnowienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (31)
Główne
u.k.s. art. 98 § 2
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis w brzmieniu obowiązującym od 7 grudnia 1991 r., który stanowił podstawę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu.
d.k.k. art. 58
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący czynu ciągłego, w kontekście którego popełniono przestępstwo.
u.k.s. art. 98 § 2
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis w brzmieniu obowiązującym od 7 grudnia 1991 r.
k.k.s. art. 44 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis określający 3-letni termin przedawnienia dla przestępstw skarbowych zagrożonych karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający negatywne przesłanki procesowe wyłączające postępowanie, w tym przedawnienie karalności.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym przedawnienie karalności (pkt 9).
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający skutki uwzględnienia kasacji w przypadku zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Pomocnicze
u.k.s. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis w brzmieniu obowiązującym od 7 grudnia 1991 r. określający odpowiedzialność płatnika za niewpłacenie pobranego podatku, jeżeli kwota nie przekraczała 20.000 zł.
d.k.k. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący stosowania przepisów Kodeksu karnego do przestępstw skarbowych.
u.k.s. art. 31 § 2
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis określający początek biegu przedawnienia dla przestępstw skarbowych związanych z naruszeniem przepisów podatkowych.
Ustawa z dnia 28 września 1990 r. o zmianie ustawy karnej skarbowej
Ustawa nowelizacyjna podwyższająca stawki grzywien i kwoty podatku.
Ustawa z dnia 10 października 1991 r. o zmianie ustawy karnej skarbowej art. 1
Ustawa nowelizacyjna, która weszła w życie 7 grudnia 1991 r. i podwyższyła kwoty stanowiące znamiona części przestępstw.
u.k.s. art. 31 § 2
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis określający początek biegu przedawnienia.
d.k.k. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący okresu przedawnienia karalności przestępstw.
d.k.k. art. 106
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący przedłużenia okresu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania.
u.k.s. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący stosowania przepisów Kodeksu karnego z 1997 r. do przestępstw skarbowych.
k.k. art. 101 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący okresu przedawnienia czynu zagrożonego karą grzywny lub ograniczenia wolności.
k.k. art. 102
Kodeks karny
Przepis dotyczący przedłużenia terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania.
Ustawa z dnia 3 lipca 1998 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw art. 285 § 4
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Kodeksu karnego z 1997 r. do przestępstw skarbowych popełnionych przed 1 września 1998 r.
Ustawa z dnia 3 lipca 1998 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw art. 10
Przepis przejściowy dotyczący stosowania nowych przepisów o przedawnieniu.
k.k.s. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów k.k.s. o przedawnieniu do czynów popełnionych przed jego wejściem w życie.
k.k.s. art. 44 § 5
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis określający 5-letnie przedłużenie terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw art. 44 § 7
Przepis określający sytuacje, w których przedawnienie nie biegnie (przeszkody prawne).
k.k.s. art. 44 § 6
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący odnowienia biegu przedawnienia w przypadku uchylenia prawomocnego orzeczenia.
u.k.s. art. 227
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepisy dotyczące trybu nadzoru nad orzeczeniami organów finansowych.
u.k.s. art. 230
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. - Kodeks karny skarbowy
Przepisy dotyczące trybu nadzoru nad orzeczeniami organów finansowych.
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
k.p.k. art. 202
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
k.p.k. art. 29 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący podjęcia warunkowo umorzonego postępowania.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Przepis umożliwiający rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności czynu skarbowego z lat 90. przed wydaniem wyroku skazującego. • Zastosowanie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżony wyrok zaoczny dotknięty jest bezwzględną przyczyną odwoławczą • zachowanie oskarżonego wypełniało znamiona przestępstwa skarbowego • karalność popełnionego przez W. J. przestępstwa ustałaby z dniem 31 grudnia 2004 roku • karalność popełnionego przez W. J. w 1994 roku czynu z art. 98 § 2 u.k.s., ustałaby po upływie 8 lat od jego popełnienia, tj. w dniu 31 grudnia 2002 roku • przedawnienie karalności czynu z art. 98 § 2 u.k.s. nastąpiło w dniu 31 grudnia 2002 r., znowelizowane przepisy o przedawnieniu przestępstw skarbowych nie mogły mieć zastosowania • przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy, nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe • sąd powinien był w tym zakresie postępowanie umorzyć, z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki procesowej wyłączającej postępowanie, stanowiącej bezwzględną przesłankę odwoławczą, tj. przedawnienie karalności
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Igor Zgoliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu przestępstw skarbowych, stosowanie przepisów przejściowych, analiza bezwzględnych przyczyn odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 90. i na początku XXI wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe postępowania i zmieniające się przepisy mogą prowadzić do przedawnienia czynów, nawet po wielu latach od ich popełnienia. Jest to przykład na znaczenie terminów procesowych w prawie karnym.
“Czy przestępstwo sprzed 30 lat może zostać umorzone z powodu przedawnienia? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.