IV KK 502/19

Sąd Najwyższy2020-05-15
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościNiskanajwyższy
kasacjasąd najwyższypostępowanie karnefałszywe zeznaniapoczytalnośćdowodyapelacjaobrona prawna

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyroki sądów niższych instancji.

Obrońca skazanego A. Ł. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów oraz nierozważenie zarzutów apelacyjnych. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną, wskazując na brak podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych oraz na wystarczające uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. skazujący A. Ł. za dwa czyny polegające na nakłanianiu innej osoby do złożenia fałszywych zeznań i podania nieprawdy w zakresie umów dotyczących sprzedaży samochodów oraz odwołania oświadczenia złożonego sądowi. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności skazanego oraz nierozważenie zarzutów apelacyjnych dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych i dowolnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że w apelacji nie zarzucono wprost nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, a wniosek ten nie został odpowiednio uzasadniony ani ponowiony w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy nie miał podstaw do dopuszczenia takiego dowodu z urzędu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy miał w polu widzenia zarzut niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych, a rozważania dotyczące zeznań świadków obrony i innych dowodów były wystarczające do utrzymania wyroku w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wniosek o taki dowód nie został odpowiednio uzasadniony ani ponowiony w postępowaniu odwoławczym, a sąd odwoławczy nie miał podstaw do dopuszczenia go z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów był bezzasadny, ponieważ w apelacji nie zarzucono tego wprost, a wniosek nie został wystarczająco uzasadniony. Sąd odwoławczy nie miał podstaw do dopuszczenia dowodu z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. Ł.osoba_fizycznaskazany
Ł. B.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
A. E.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 19 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 238

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 202

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów w postępowaniu kasacyjnym. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji było uzasadnione. Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów. Rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozważenie zarzutów apelacyjnych. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku Sądu I instancji. Dowolna ocena dowodów przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście bezzasadna nie miał podstaw dowodowych ani formalnych do dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii psychiatrów nie wykazały, ażeby ujawniły się okoliczności, które wymagały dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów Sąd Okręgowy rzeczywiście dość ogólnie odniósł się do zarzutu niezasadnego oddalenia przez Sąd Rejonowy wniosków dowodowych oskarżonego, ale miał ten zarzut w polu widzenia

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty oddalania wniosków dowodowych w postępowaniu karnym, w szczególności dotyczących opinii biegłych psychiatrów, oraz wymogi uzasadnienia wyroków sądu odwoławczego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych danej sprawy, nie ustanawia nowych zasad interpretacji prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy typowych zarzutów podnoszonych w kasacji, bez elementów zaskoczenia czy przełomowej interpretacji prawa.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 502/19
POSTANOWIENIE
Dnia 15 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 maja 2020 r.,
sprawy
A.  Ł.
‎
skazanego z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i innych
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt VII Ka (…)
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.  co do skazanego
‎
z dnia 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt III K (…),
postanowił
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. E. , Kancelaria Adwokacka w B. , kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa zł i 80/100) za sporządzenie i wniesienie kasacji,
3) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B.  wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2018 r., III K (…), po rozpoznaniu sprawy Ł. B.  i A. Ł. , uznał tego ostatniego oskarżonego za winnego dwóch czynów:
1.
w okresie od czerwca 2014 roku do lipca 2016 roku w B.  działając w krótkich odstępach czasu w realizacji z góry powziętego zamiaru chcąc, by Ł. B.  zawiadomił organy ścigania o popełnieniu na swoją szkodę przestępstw, do których popełnienia nie doszło, a następnie złożył fałszywe zeznania i podał nieprawdę w zakresie okoliczności dotyczących umów ustnych i przekazania zaliczek w B. , Ż.  i P.  na poczet cen sprzedaży samochodów dostawczych, które zobowiązał się sprowadzić na polski obszar celny dla Ł. B. bez zamiaru ani możliwości wywiązania się z powziętego zobowiązania, podczas gdy sytuacje takowe miejsca nie miały, nakłaniał go do tego, a nadto w celu ułatwienia Ł. B.  popełnienia przestępstwa dostarczył mu podpisane przez siebie dokumenty uprawdopodabniające zaistnienie przestępstw w postaci potwierdzeń przyjęcia zaliczek na poczet zakupu pojazdów z daty 28 lutego 2005 roku opiewającego na kwotę 5.000 złotych, z daty 1 marca 2005 roku opiewającego na kwotę 6.000 złotych, z daty 13 grudnia 2007 roku opiewającego na kwotę 10.000 złotych
tj. o przestępstwa art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i art. 238 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
2.
w sierpniu i wrześniu 2016 roku w B. działając w krótkich odstępach czasu w realizacji z góry powziętego zamiaru, chcąc, by Ł. B.  odwołał swoje oświadczenie złożone pismem skierowanym do Sądu Rejonowego Wydziału II Karnego w P.  do sygn. II K (…)  w sprawie przeciwko A. Ł.  o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zakresie poinformowania Sądu o złożeniu fałszywych zeznań i zawiadomienia organów ścigania o przestępstwie niepopełnionym zeznał nieprawdę co do swojego stanu psychicznego i odwołał treść złożonego oświadczenia, nakłaniał go do tego
tj. o przestępstwa art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
i po przyjęciu, że A. Ł.  dopuścił się tych czynów działając w ciągu przestępstw, na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i 11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności.
Wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r., VII Ka (…), Sąd Okręgowy w B.  po rozpoznaniu apelacji m. in. oskarżonego i apelacji jego obrońcy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do A. Ł..
W kasacji obrońca A. Ł.  zarzucił:
„1) rażące naruszenie przepisów postępowania , a to art. 167 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego w chwili zarzucanego mu czynu, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego oraz zdolności do udziału w postępowaniu, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i pozbawiło Sąd II instancji możliwości prawidłowej weryfikacji kwalifikacji prawnej czynów, których popełnienie zarzuca się oskarżonemu A. Ł. , w sytuacji istnienia uzasadnionej
wątpliwości co do poczytalności skazanego,
2) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 433 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie rozważenia zarzutów apelacyjnych i uzasadnienia tego środka
odwoławczego dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku Sądu I instancji, a nadto dokonanie ogólnikowej jedynie analizy zarzutów apelacji i ich uzasadnienia dotyczących obrazy przepisów postępowania, jakiej dopuścił się Sąd I instancji, jak również sprowadzenie rozważań w tym zakresie jedynie do stwierdzenia braku wystąpienia takiej obrazy - co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ wszechstronne i dokładne rozważenie podniesionych zarzutów prowadziłoby do wniosku, że Sąd I instancji błędnie i z naruszeniem przepisów postępowania ustalił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i  dokonał dowolnej oceny dowodów;
3) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 457 § 3 k.p.k., poprzez pominięcie i brak rozważenia zarzutów apelacji dotyczących obrazy przepisów dotyczących oceny dowodów i błędu w ustaleniach faktycznych, a nadto poprzez ogólnikowe jedynie podanie, czym kierował się Sąd II instancji wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za niezasadne, w tym w szczególności nierozpoznanie zarzutu apelacji oskarżonego odnoszącej się do nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez oskarżonego.”
Obrońca wniósł o uchylenie obu wyroków i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co upoważniało do oddalenia jej na posiedzeniu i skrótowego uzasadnienia tej decyzji procesowej (art. 535 § 3 k.p.k.).
Ad. zarzutu z pkt 1)
w apelacji obrońcy formalnie nie zarzucono Sądowi I instancji nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów co do poczytalności oskarżonego a jedynie odnotowano ten fakt w jej motywach. Tylko w osobistej apelacji oskarżonego pojawił się taki zarzut, ale nie został uzasadniony. Obrońca na rozprawie głównej wniosek o takie badanie uzasadnił ilością spraw karnych, w których oskarżony został skazany (k. 520). Natomiast oskarżony na kolejnej rozprawie głównej jedynie podał, że w latach 2002 – 2003 leczył się u określonego lekarza w „bodajże Przychodni Zdrowia Psychicznego” (k. 544). Podstawą oddalenia wniosku przez Sąd Rejonowy był przepis 170 § 1 pkt 5 k.p.k. (k. 576). Na rozprawie apelacyjnej oskarżony ani jego obrońca nie ponowili tego wniosku. Sąd odwoławczy nie miał zatem podstaw dowodowych ani formalnych do dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii psychiatrów. Tym samym, nie mógł naruszyć wskazanych w zarzucie przepisów. Dokonując takiej oceny należało mieć również na względzie, że ani oskarżony ani jego obrońca nie podali spraw karnych, w których dopuszczono taki dowód i w którejkolwiek z nich biegli psychiatrzy orzekli, że oskarżony choćby w nieznacznym stopniu miał ograniczoną poczytalność. On sam podniósł jedynie w apelacji, że na siedemdziesiąt kilka wyroków skazujących tylko dwa z nich nie dotyczyły oszustw. Z pewnością nie jest to argument, który uzasadniał wątpliwość co do poczytalności oskarżonego w tej sprawie. Podsumowując, apelacja oskarżonego ani obecnie kasacja, nie wykazały, ażeby : ujawniły się okoliczności, które wymagały dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów, natomiast Sąd odwoławczy, od którego to orzeczenia przysługuje przecież stronie kasacja, z naruszeniem wymienionych w zarzucie przepisów nie wydał decyzji pozytywnej albo z powodu takich okoliczności nie uchylił wyroku. Sąd ten nie dopuścił się więc zarzucanego uchybienia.
Ad. zarzutów z pkt 2 i 3)
należało odnieść się do nich łącznie zważywszy na ich treść (argumentację) i fakt, że dyspozycja art. 457 § 3 k.p.k. wskazuje na jego charakter sprawozdawczy w stosunku do czynności nakazanych w art. 433 § 2 k.p.k. Sąd Okręgowy rzeczywiście dość ogólnie odniósł się do zarzutu niezasadnego oddalenia przez Sąd Rejonowy wniosków dowodowych oskarżonego, ale miał ten zarzut w polu widzenia, czemu dał wyraz w motywach wyroku (k. 746). Rozważając zasadność zarzutu kasacyjnego, że z uszczerbkiem dla obrony oskarżonego Sąd odwoławczy nie rozważył szczegółowo argumentów co do celowości dopuszczenia dowodu z zeznań szeregu innych jeszcze osób, nie można pomijać, po pierwsze, że Sąd
meriti
przesłuchał kilku świadków obrony, których zeznania niczego nie wniosły do sprawy (zob. k. 611 – motywy) i, po drugie, że okoliczności, na które mieli zeznawać kolejni świadkowie, nawet gdyby je pamiętali i chcieli coś powiedzieć w sprawie, nie obaliłyby faktów uznanych poprzez Sąd za udowodnione i świadczących o sprawstwie oskarżonego (patrz s. 6 kasacji). Nad faktami tymi, przekonująco wykazanymi przez Sąd Rejonowy, nie można przejść do porządku dziennego. Sąd ten dokonał wszechstronnej oceny kluczowych dowodów, to jest wyjaśnień oskarżonych i zeznań J. O.  oraz rzeczowego materiału dowodowego, których nie byłyby w stanie podważyć zeznania osób postronnych na temat okoliczności obocznych nie dotyczących istoty przypisanych oskarżonemu zachowań.
Z przytoczonych względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI