IV KK 50/18

Sąd Najwyższy2019-01-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwokara ograniczenia wolnościwymiar karynaruszenie prawa materialnegokasacjaSąd Najwyższykodeks karny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary ograniczenia wolności z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd Rejonowy, który orzekł karę w wymiarze niższym niż przewidziany ustawowo.

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Z., zarzucając rażące naruszenie art. 35 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary 4 miesięcy ograniczenia wolności w wymiarze 10 godzin miesięcznie, podczas gdy ustawa przewiduje wymiar od 20 do 40 godzin miesięcznie. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Z., który skazał D. G. za oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 10 godzin miesięcznie. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 35 § 1 k.k., który określa wymiar tej pracy od 20 do 40 godzin miesięcznie. Sąd Najwyższy uznał zarzut za zasadny, stwierdzając, że Sąd Rejonowy orzekł karę w wymiarze nieprzewidzianym przez ustawę. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary ograniczenia wolności i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na inne nieprawidłowości dotyczące daty popełnienia czynu, które jednak nie mogły zostać naprawione z uwagi na ograniczony zakres zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 10 godzin miesięcznie, podczas gdy przepis art. 35 § 1 k.k. nakazuje określenie czasu jej wykonywania w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy orzekł karę ograniczenia wolności w wymiarze nieprzewidzianym przez ustawę, co stanowi rażące naruszenie art. 35 § 1 k.k. i miało istotny wpływ na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznaskazany
P. S.A.spółkapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 35 § 1

Kodeks karny

Określa wymiar nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym.

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 37

Kodeks karny

k.k. art. 34 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 34 § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 524 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 35 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 10 godzin miesięcznie, zamiast wymaganego przez ustawę wymiaru od 20 do 40 godzin miesięcznie.

Godne uwagi sformułowania

wymiarze przez ustawę nieprzewidzianym nie chodziło przy tym o możliwą do sprostowania omyłkę pisarską mało uważnym rozpoznaniu sprawy

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Dariusz Kala

członek

Zbigniew Puszkarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 § 1 k.k. dotyczącego wymiaru kary ograniczenia wolności oraz konsekwencje orzekania kary w wymiarze niezgodnym z ustawą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku orzekania kary ograniczenia wolności i nie stanowi przełomu w szerszym zakresie prawa karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotność precyzyjnego stosowania przepisów prawa, nawet w pozornie rutynowych kwestiach jak wymiar kary. Błąd Sądu Rejonowego był na tyle rażący, że wymagał interwencji Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego: kara ograniczenia wolności orzeczona w nieprawidłowym wymiarze.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 50/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)
Protokolant Małgorzata Gierczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza,
‎
w sprawie
D. G.
‎
skazanego z art. 286 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 17 stycznia 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Z.
‎
z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. rozstrzygnięcie co do wymierzonej skazanemu kary ograniczenia wolności i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z.
UZASADNIENIE
D. G. został oskarżony o to, że w dniu 6 września 2015 r. w Z., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd pokrzywdzonego P. S.A. z siedzibą w W. co do zamiaru oraz możliwości wywiązania się z przyjętego na siebie zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki nr […] doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1 000 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt II K […], uznał D. G. za winnego zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 286 § 1 k.k., ustalając, iż oskarżony doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.000 zł pokrzywdzonego P. S.A. z siedzibą w W. i na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 37 k.k. w zw. z art. 34 §
1 i art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k.
skazał go na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu wskazanej przez sądowego kuratora zawodowego nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze „10 (dziesięć)” godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od oskarżonego tytułem środka kompensacyjnego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez niego przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego P. S.A. z siedzibą w W. kwoty 1.000 zł. Jednocześnie wydał orzeczenie o kosztach, zwalniając oskarżonego od ich ponoszenia.
Wyrok ten, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się w dniu 28 lutego 2017 r.
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny ma podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczonej kary ograniczenia wolności na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 35 § 1 k.k., poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu wskazanej przez sądowego kuratora zawodowego nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 10 godzin w stosunku miesięcznym, w sytuacji, gdy przepis ten nakazywał określenie czasu jej wykonywania w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym.
Podnosząc ten zarzut, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego
podlegała uwzględnieniu, bowiem została wniesiona w terminie określonym w art. 524 § 3 k.p.k. i trafnie podniesiono w niej, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem art. 35 § 1 k.k. Przepis ten stanowi, że nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym. Jak wyżej wskazano, Sąd Rejonowy w Z. skazał oskarżonego D. G. na karę ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu wskazanej przez sądowego kuratora zawodowego nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 10 godzin w stosunku miesięcznym, a zatem w wymiarze przez ustawę nieprzewidzianym. Nie chodziło przy tym o możliwą do sprostowania omyłkę pisarską (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 2/18, OSNKW 2018, z. 8, poz. 54), skoro wadliwy co do ilości godzin wymiar kary ograniczenia wolności jednakowo został określony liczbą i słownie.
W tym stanie rzeczy należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zawarte w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcie co do wymierzonej skazanemu kary ograniczenia wolności i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z., który wyda wyrok zgodny z obowiązującym przepisami.
Niezależnie od tego wypada zwrócić uwagę na inną nieprawidłowość, łącznie z wcześniej omówioną świadczącą o mało uważnym rozpoznaniu sprawy przez wymieniony Sąd. We wniosku o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. prokurator podał, że zarzuconego mu czynu D. G. dopuścił się 26 września 2015 r. (k. 57 akt sprawy), natomiast w wydanym początkowo w sprawie wyroku nakazowym jako datę czynu wskazano 26 września 2016 r. (k. 64). W akcie oskarżenia sporządzonym po zwróceniu sprawy prokuratorowi datę tę określono na 6 września 2015 r. (k. 76), co Sąd orzekający zaaprobował w wyroku zaskarżonym kasacją (k. 93). Wszystkie te daty są błędne, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza kopia umowy zawartej przez skazanego z firmą P. (k. 2-3) oraz sporządzone przez tę firmę zawiadomienie o przestępstwie (k. 1) nakazywały przyjąć, że datą przestępstwa jest 26 września 2014 r., co zostało uwzględnione w wydanym w sprawie pierwszym postanowieniu o umorzeniu dochodzenia (k. 14), jakkolwiek drugie postanowienie prokuratora w tym przedmiocie wymienia błędną datę 14 września 2014 r. (k. 43). Ograniczony zakres zaskarżenia wyroku uniemożliwił jego uchylenie w całości, co otworzyłoby drogę do usunięcia również tego uchybienia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI