IV KK 5/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej środka karnego zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej z powodu braku określenia okresu jego obowiązywania, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego G. M. w sprawie dotyczącej groźby karalnej. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego, który orzekł środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej, nie określając jednak okresu jego obowiązywania. Sąd Najwyższy uznał, że brak wskazania okresu zakazu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, uchylono wyrok w zaskarżonej części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego G. M. od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt IX K (...). Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna) i wymierzono mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności. Dodatkowo, na podstawie art. 41a § 1 i § 4 k.k., orzeczono środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną A. S. oraz zbliżania się do niej na odległość nie mniejszą niż 200 metrów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na braku wskazania okresu obowiązywania orzeczonego zakazu, podczas gdy przepisy przewidują jego orzeczenie na okres od roku do lat 15. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że wskazane uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku. Podkreślono, że doprecyzowanie okresu zakazu w postępowaniu wykonawczym nie jest dopuszczalne, a jedyną formą wyeliminowania nieprawidłowości jest ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., z uwzględnieniem zakazu reformationis in peius.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, brak wskazania okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy k.k. (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.) wymagają wskazania okresu obowiązywania zakazu zbliżania się i kontaktowania, który powinien być określony w latach od roku do lat 15. Brak tego elementu w orzeczeniu sądu pierwszej instancji czyni je wadliwym i uniemożliwia jego wykonanie bez konieczności naprawy w postępowaniu wykonawczym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w zakarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnionej kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1 i § 4
Kodeks karny
Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej.
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
Wskazuje, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15.
Pomocnicze
k.k. art. 39 § pkt 2b
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Obowiązuje pośredni zakaz reformationis in peius.
k.k.w. art. 13 § § 1
Kodeks postępowania wykonawczego
Nie jest dopuszczalne wykorzystanie tego przepisu do naprawienia uchybienia w orzeczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wskazania okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku. Doprecyzowanie okresu zakazu w postępowaniu wykonawczym nie jest dopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście zasadna, została uwzględniona w całości rażąco naruszył przepis art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. przez to, że nie wskazał okresu obowiązywania orzeczonego zakazu przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zawiera koniecznego, merytorycznego elementu, bez którego nie wiadomo, jak długo orzeczony wobec skazanego zakaz ma obowiązywać doprewcyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym [...] nie jest dopuszczalne Jedyną formą umożliwiającą wyeliminowanie zaistniałej nieprawidłowości jest ponowne rozpoznanie i orzeczenie w przedmiotowym zakresie przez właściwy sąd
Skład orzekający
Krzysztof Cesarz
przewodniczący
Rafał Malarski
członek
Andrzej Ryński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymóg precyzyjnego określenia okresu obowiązywania środków karnych, w szczególności zakazów, w orzeczeniach sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne o określonym czasie trwania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt precyzji orzecznictwa karnego i konsekwencje proceduralne wynikające z niedopatrzeń sądu pierwszej instancji, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Brak okresu obowiązywania zakazu zbliżania? Sąd Najwyższy wskazuje na błąd sądu i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 5/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) Protokolant Anna Kowal w sprawie G. M. skazanego z art. 190 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu - w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 10 lutego 2017 r. kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 maja 2016r., sygn. akt IX K (...) uchyla wyrok w zakarżonej części, tj. jego pkt 2 dotyczący orzeczenia o środku karnym i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt IX K (...), G. M. został uznany za winnego tego, że w dniu 15 listopada 2015 r. kierował groźby uszkodzenia ciała wobec A. S. i pozbawienia życia nienarodzonego dziecka A. S., przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę ich spełnienia i za to z mocy art. 190 § 1 k.k. skazał go na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 25 godzin w stosunku miesięcznym, zaś w pkt 2 wyroku orzekł na podstawie art. 41a § 1 i § 4 k.k. środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną A. S. w jakiejkolwiek formie i zbliżania się do niej na odległość nie mniejszą niż 200 metrów. Nadto rozstrzygnął o kosztach sądowych. Wyrok uprawomocnił się w dniu 8 czerwca 2016 r. bez kontroli instancyjnej. Kasację od powyższego wyroku wniósł na korzyść skazanego Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. polegające na orzeczeniu wobec skazanego G. M. na podstawie art. 39 pkt 2b k.k. środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość nie mniejszą niż 200 metrów, bez wskazania okresu obowiązywania tego zakazu w sytuacji, gdy przepisy te przewidują możliwość orzeczenia powyższego środka karnego na okres od roku do lat 15. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego , jako oczywiście zasadna, została uwzględniona w całości, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Rację ma skarżący, że wydając wyrok wobec oskarżonego G. M., Sąd Rejonowy w B. rażąco naruszył p rzepis art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. przez to, że nie wskazał okresu obowiązywania orzeczonego zakazu, chociaż pierwszy z wymienionych przepisów stanowi m.in., że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k., do których należą zakaz kontaktowania się z określonymi osobami i zakaz zbliżania się do określonych osób, orzeka się w latach, od roku do lat 15. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku, powodując, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zawiera koniecznego, merytorycznego elementu, bez którego nie wiadomo, jak długo orzeczony wobec skazanego zakaz ma obowiązywać. Rację ma także skarżący podnosząc, że doprecyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym, np. poprzez wykorzystanie uregulowania zawartego w art. 13 § 1 k.k.w. nie jest dopuszczalne. Przepis ten daje bowiem możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania niewadliwego pod względem prawnym orzeczenia, a nie naprawienia uchybienia, którym jest dotknięte to orzeczenie. Jedyną formą umożliwiającą wyeliminowanie zaistniałej nieprawidłowości jest ponowne rozpoznanie i orzeczenie w przedmiotowym zakresie przez właściwy sąd, tj. Sąd Rejonowy w B. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy będzie miał na uwadze przedstawione wyżej argumenty oraz fakt, że kasacja została wniesiona na korzyść oskarżonego, co skutkuje ograniczeniami orzekania wynikającymi z obowiązywania pośredniego zakazu reformationis in peius (art.443 k.p.k.). r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI