IV KK 490/21

Sąd Najwyższy2021-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚrednianajwyższy
niealimentacjakodeks karnyart. 209 k.k.wyrok nakazowykasacjaSąd Najwyższyprawo procesowe karneograniczenie wolności

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w S. dotyczący niealimentacji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia prawa procesowego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S., który skazał K. K. za niealimentację w okresie od maja 2016 r. do lipca 2019 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając wyrok nakazowy. Powodem było to, że część zarzucanego czynu (do listopada 2018 r.) była już objęta wcześniejszym prawomocnym wyrokiem sądu, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K. K. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt III K (...). Wyrok ten przypisał skazanemu przestępstwo kwalifikowanej niealimentacji z art. 209 § 1a k.k. w okresie od maja 2016 r. do lipca 2019 r., wymierzając karę 10 miesięcy ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja była zasadna, ponieważ część zarzucanego czynu (do 30 listopada 2018 r.) była już objęta wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 4 kwietnia 2019 r. (sygn. akt III K (...)), który skazał K. K. za czyn z art. 209 § 1 k.k. w okresie do 30 listopada 2018 r. Tożsamość zachowań, mimo różnej oceny prawnej, stanowiła rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku nakazowego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie treści wcześniejszego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skazanie za czyn niealimentacji obejmujący okres, który częściowo pokrywa się z okresem objętym wcześniejszym prawomocnym wyrokiem za podobne przestępstwo, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaskazany
I. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 500 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym jest niedopuszczalne, gdy wina i okoliczności czynu budzą wątpliwości.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa.

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Przestępstwo kwalifikowanej niealimentacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Orzeczenie kasatoryjne.

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

Podstawowe przestępstwo niealimentacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. przez rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym, mimo wątpliwości co do winy i czasu popełnienia czynu. Część zarzucanego czynu niealimentacji była już objęta wcześniejszym prawomocnym wyrokiem.

Godne uwagi sformułowania

Zestawienie treści części dyspozytywnych obu wyroków (...) wykluczało możliwość pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo niealimentacji (...) zaistniałe w okresie od maja 2016 r. do lipca 2019 r. Tożsamość tych zachowań była niewątpliwa, mimo że ich ocena prawnokarna nieco się różniła. Taki stan rzeczy – wprawdzie nierównoznaczny z negatywną przesłanką procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej (...) – dobitnie świadczył o dopuszczeniu się przez [...] Sąd rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku nakazowego naruszenia prawa (...)

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący-sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym, gdy istnieją wątpliwości co do winy lub czasu popełnienia czynu. Kwestia kumulacji odpowiedzialności za niealimentację."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pokrywania się okresów czynów w sprawach o niealimentację oraz stosowania trybu nakazowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu niealimentacji i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli czyn był popełniony.

Czy można skazać za niealimentację, jeśli część czynu była już sądzona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 490/21
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
K. K.
skazanego z art. 209 § 1a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 24 listopada 2021 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S.
z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt III K (…),
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w S.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w S., wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r. (uprawomocnił się 12 kwietnia 2019 r.), skazał K. K.  na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 209 § 1 k.k. polegający na uchylaniu się od 11 maja 2016 r. do 30 listopada 2018 r. od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna I. K.. Ten sam Sąd, wyrokiem nakazowym z 18 listopada 2019 r. (uprawomocnił się 18 grudnia 2019 r.), przypisał K. K. przestępstwo kwalifikowanej niealimentacji z art. 209 § 1a k.k., dokonane na szkodę syna I. K. w okresie od maja 2016 r. do lipca 2019 r., i wymierzył mu za to karę 10 miesięcy ograniczenia wolności.
Wyrok nakazowy zaskarżył w całości na korzyść oskarżonego kasacją Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy w trybie nakazowym, mimo że wina i okoliczności czynu budziły wątpliwości co do czasu jego popełnienia, wniósł o wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja z racji oczywistej zasadności zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.).
Zestawienie treści części dyspozytywnych obu wyroków (z 4 kwietnia i z 18 listopada 2019 r.) wykluczało możliwość pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo niealimentacji na szkodę syna I. K.  zaistniałe w okresie od maja 2016 r. do lipca 2019 r. Chodziło o to, że za znaczny fragment tego zachowania, trwający do 30 listopada 2018 r., oskarżony został już wcześniej prawomocnie skazany. Tożsamość tych zachowań była niewątpliwa, mimo że ich ocena prawnokarna nieco się różniła. Taki stan rzeczy – wprawdzie nierównoznaczny z negatywną przesłanką procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej (zob. wyr. SN z: 25 października 2016 r., IV KK 338/16, i 9 sierpnia 2017 r., II KK 222/17) – dobitnie świadczył o dopuszczeniu się przez [...] Sąd rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku nakazowego naruszenia prawa wskazanego w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.).
Dlatego Sąd Najwyższy wydał zaproponowane przez skarżącego orzeczenie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.).
Procedując ponownie na zasadach ogólnych, Sąd
meriti
zobligowany będzie do uwzględnienia w swoich ustaleniach treści wyroku z 4 kwietnia 2019 r. (III K […]/18).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI