IV KK 490/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego umarzający postępowanie z powodu przedawnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając błędną interpretację przepisów o przedawnieniu wykroczeń po nowelizacji Kodeksu Wykroczeń.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego, który umorzył postępowanie w sprawie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. z powodu przedawnienia. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy o przedawnieniu po nowelizacji Kodeksu Wykroczeń z 2017 roku, uznając, że karalność wykroczenia ustała. Sąd Najwyższy uznał, że nowelizacja wydłużyła termin przedawnienia, a postępowanie nie uległo przedawnieniu. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. (niezatrzymanie pojazdu na znaku STOP), popełnionego przez M. M. w dniu 19 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego i wymierzył karę grzywny. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obwinionego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając, że karalność wykroczenia ustała z powodu przedawnienia, zgodnie z art. 45 § 1 k.w. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, wskazując, że Sąd Okręgowy pominął nowelizację art. 45 § 1 k.w. z dnia 23 marca 2017 r., która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, karalność wykroczenia ustaje po roku, a jeśli postępowanie zostało wszczęte, to po 2 latach od zakończenia tego okresu. W przypadku M. M., postępowanie zostało wszczęte przed upływem roku, co oznacza, że dwuletni termin przedawnienia rozpoczął bieg dopiero po upływie rocznego terminu, a karalność wykroczenia ustanie dopiero 19 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie Sądu Okręgowego było rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku, dlatego uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Karalność wykroczenia ustaje po upływie roku od jego popełnienia, a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Termin dwuletni rozpoczyna bieg dopiero z chwilą zakończenia podstawowego rocznego terminu przedawnienia, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed jego upływem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja art. 45 § 1 k.w. z 2017 r. wydłużyła termin przedawnienia. W przypadku wszczęcia postępowania przed upływem roku od popełnienia wykroczenia, dwuletni termin przedawnienia rozpoczyna bieg dopiero po upływie rocznego terminu. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nakazują stosowanie nowych przepisów o przedawnieniu, chyba że termin już upłynął.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 92 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy popełnienia wykroczenia polegającego na niezatrzymaniu pojazdu w związku ze znakiem B-20 „STOP".
k.w. art. 45 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczący przedawnienia karalności wykroczenia, w brzmieniu sprzed nowelizacji i po nowelizacji z 2017 r.
Dz. U. z dnia 17 maja 2017 r., poz. 966 art. 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Nowe brzmienie art. 45 § 1 k.w.
Dz. U. z dnia 17 maja 2017 r., poz. 966 art. 6
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Przepisy intertemporalne dotyczące stosowania nowych przepisów o przedawnieniu.
Pomocnicze
k.p.w. art. 59 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa zarządzenia o wszczęciu postępowania.
k.p.w. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wskazanie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (pkt 7).
k.p.w. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wskazanie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (pkt 4).
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uwzględnienia wskazań Sądu Najwyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przepisów o przedawnieniu wykroczeń po nowelizacji Kodeksu Wykroczeń z 2017 r. przez Sąd Okręgowy. Nowelizacja Kodeksu Wykroczeń z 2017 r. wydłużyła termin przedawnienia karalności wykroczeń. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nakazują stosowanie nowych przepisów o przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego o przedawnieniu karalności wykroczenia na podstawie przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonego wyroku pominął dokonaną, na mocy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. [...] nowelizację art. 45 § 1 k.w. Tym samym w porównaniu z brzmieniem art. 45 § 1 k.w. sprzed nowelizacji, [...] aktualnie termin ten został wydłużony. Za przyjęciem takiego rozumienia treści art. 45 § 1 k.w., w obecnym brzmieniu, przemawia zarówno literalne brzmienie tego przepisu jak i to, iż regulacja ta staje się analogiczna do rozwiązań w zakresie terminów przedawnienia karalności funkcjonujących w Kodeksie karnym i Kodeksie karnym skarbowym. Stwierdzone uchybienie jest rażące i wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem doprowadziło do bezzasadnego umorzenia postępowania wobec obwinionego.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Andrzej Ryński
członek
Barbara Skoczkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń po nowelizacji Kodeksu Wykroczeń z 2017 r., w szczególności w kontekście wszczęcia postępowania i przepisów intertemporalnych."
Ograniczenia: Dotyczy wykroczeń popełnionych przed nowelizacją, ale rozstrzyganych po jej wejściu w życie, gdy termin przedawnienia nie upłynął.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia drogowego i kluczowej kwestii przedawnienia, która może mieć wpływ na wiele innych postępowań. Wyjaśnia zawiłości nowelizacji przepisów.
“Czy wykroczenie drogowe sprzed lat nadal podlega karze? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przedawnienia po zmianie prawa.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 490/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry w sprawie M. M. obwinionego z art. 92 § 1 kw po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt V.2 Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt III W […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE W dniu 12 lipca 2016 r. do Sądu Rejonowego w R. wpłynął wniosek o ukaranie M. M. za popełnienie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. polegającego na tym, że w dniu 19 kwietnia 2016 r. około godz. 20.50 w R. na ul. M., kierując samochodem osobowym marki A. o numerze rejestracyjnym […], na skrzyżowaniu z ulicą C. nie zatrzymał pojazdu w związku ze znakiem B-20 „STOP". W dniu 19 lipca 2016 r., Przewodnicząca IX Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w R. wydała na podstawie art. 59 § 2 k.p.w. zarządzenie o wszczęciu postępowania w sprawie o wykroczenie. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt III W […] , Sąd Rejonowy w R., uznał obwinionego M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 zł oraz zasądził od wymienionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania. Od tego wyroku apelację wniósł obwiniony zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia. Sąd Okręgowy w G. Ośrodek Zamiejscowy w R., wyrokiem z dnia 22 maja 2018 roku, sygn. akt V Ka […] , uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie w sprawie uznając, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza przewidziana w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. Sąd zauważył, że obwiniony został skazany za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., które miał popełnić w dniu 19 kwietnia 2016 r., natomiast zgodnie z treścią art. 45 § 1 k.w. karalność wykroczenia ustała z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Kasację od tego wyroku wniósł w trybie art. 110 § 1 k.p.s.w. Prokurator Generalny. Zaskarżył on wyrok w całości na niekorzyść obwinionego M. M. i w kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 2 i art. 6 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 17 maja 2017 r., poz. 966), polegające na błędnym uznaniu, że karalność zarzucanego obwinionemu wykroczenia uległa przedawnieniu, podczas gdy do przedawnienia karalności wykroczenia popełnionego przez obwinionego nie doszło. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna. Jak słusznie zauważył Prokurator Generalny we wniesionej kasacji, Sąd odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonego wyroku pominął dokonaną, na mocy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 17 maja 2017 r., poz. 966), nowelizację art. 45 § 1 k.w., która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, art. 45 § 1 k.w. otrzymał nowe brzmienie, z którego wynika, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, natomiast jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Tym samym w porównaniu z brzmieniem art. 45 § 1 k.w. sprzed nowelizacji, zgodnie z którym dwuletni termin przedawnienia karalności, rozpoczynał bieg od daty popełnienia wykroczenia, aktualnie termin ten został wydłużony. W przypadku bowiem wszczęcia postępowania przed upływem roku od daty popełnienia wykroczenia, dwuletni termin rozpoczyna swój bieg dopiero z chwilą zakończenia podstawowego rocznego terminu przedawnienia, do którego odnosi się użyte dwukrotnie w tym przepisie określenie „okres”. Za przyjęciem takiego rozumienia treści art. 45 § 1 k.w., w obecnym brzmieniu, przemawia zarówno literalne brzmienie tego przepisu jak i to, iż r egulacja ta staje się analogiczna do rozwiązań w zakresie terminów przedawnienia karalności funkcjonujących w Kodeksie karnym i Kodeksie karnym skarbowym. Tym samym Sąd Najwyższy w tym składzie, orzekł odmiennie niż w wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. II KK 362/17 (LEX nr 2487630), w który wskazano, że termin dwuletni powinien być liczony od daty wszczęcia postępowania. W art. 6 ustawy nowelizującej z dnia 23 marca 2017 r., rozstrzygnięto również kwestie intertemporalne wskazując, że do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o przedawnieniu zawarte w ustawie, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, chyba że termin przedawnienia już upłynął. W takiej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że dwuletni, uprzednio obowiązujący termin karalności popełnionego przez obwinionego M. M. w dniu 19 kwietnia 2016 r. wykroczenia, w dacie wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy nowelizującej z dnia 23 marca 2017 r., tj. w dniu 1 czerwca 2017 r. nie upłynął, a zatem kwestia przedawnienia karalności winna być oceniana w oparciu o art. 45 § 1 k.w. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd odwoławczy, a nie na podstawie przepisu w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. Zgodnie natomiast z art. 45 § 1 k.w., wobec spełnienia warunku w postaci wszczęcia postępowania o wykroczenie przed upływem roku od daty jego popełnienia, przedawnienie karalności przypisanego obwinionemu M. M. wyrokiem Sądu I instancji wykroczenia nastąpi dopiero po upływie trzech od daty jego popełnienia, tj. w dniu 19 kwietnia 2019 roku. Stwierdzone uchybienie jest rażące i wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem doprowadziło do bezzasadnego umorzenia postępowania wobec obwinionego, co przesądza o konieczności uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w G. Ośrodek Zamiejscowy w R., który stosownie do treści art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. uwzględni powyższe wskazania. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI