IV KK 484/16

Sąd Najwyższy2017-06-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
prawo karnepostępowanie nakazowekasacjagrzywnastan nietrzeźwościkradzież pojazduSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokodeks karny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia limitu stawek dziennych grzywny w postępowaniu nakazowym.

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C., zarzucając rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez wymierzenie skazanemu P. H. kary grzywny w wysokości 250 stawek dziennych za czyn z art. 178a § 1 k.k., podczas gdy przepis ten dopuszczał maksymalnie 200 stawek. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że przekroczenie limitu stawek grzywny w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego P. H. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 lipca 2016 r. (sygn. akt IV K …/16). Prokurator Rejonowy oskarżył P. H. o dwa czyny: zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia (art. 289 § 1 k.k.) oraz prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał skazanego winnym obu czynów, orzekając karę ograniczenia wolności za pierwszy czyn oraz karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych (po 20 zł każda) za drugi czyn. Dodatkowo orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Kluczowym zarzutem kasacji było naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2016 r. pozwalał na orzeczenie grzywny w postępowaniu nakazowym w wysokości do 200 stawek dziennych lub 200 000 zł. Sąd Rejonowy wymierzył P. H. grzywnę w wysokości 250 stawek dziennych, przekraczając tym samym dopuszczalny limit. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że zarzut jest oczywiście zasadny. Podkreślono, że niezastosowanie się do ograniczenia wynikającego z art. 502 § 1 k.p.k. stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy zauważył, że kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, a Prokurator Generalny kierował się tym, że nie można jednoznacznie przesądzić, czy intencją Sądu Rejonowego było orzeczenie maksymalnej dopuszczalnej grzywny, czy też kary w wyższym wymiarze, na co wskazywało niepowołanie się na art. 502 § 1 k.p.k. w wyroku nakazowym. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na mocy art. 537 § 2 k.p.k., uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w liczbie 250 stawek dziennych, przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie tego przepisu, które ma istotny wpływ na treść wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przekroczenie przez Sąd Rejonowy maksymalnego limitu stawek dziennych grzywny w postępowaniu nakazowym, określonego w art. 502 § 1 k.p.k., jest rażącym naruszeniem prawa procesowego. Sąd Rejonowy wymierzył grzywnę w wysokości 250 stawek dziennych, podczas gdy przepis ten dopuszczał maksymalnie 200 stawek. To naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie kary grzywny)

Strony

NazwaTypRola
P. H.osoba_fizycznaskazany
S. C.osoba_fizycznaoskarżony
K. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokurator Rejonowy w C.organ_państwowyoskarżyciel
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyinna

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrokiem nakazowym sąd może orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy przekroczył ten limit, orzekając 250 stawek dziennych.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, za który orzeczono karę grzywny.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.k. art. 289 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący zabrania pojazdu w celu krótkotrwałego użycia.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 34 § § 1 i 1a

Kodeks karny

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.p.k. art. 506 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący utraty mocy wyroku nakazowego w przypadku wniesienia sprzeciwu.

k.p.k. art. 524 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący terminu wnoszenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w liczbie 250 stawek dziennych, przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie tego przepisu prawa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę określoną w art. 502 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący, sprawozdawca

Michał Laskowski

członek

Ewa Plawgo

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie limitu stawek dziennych grzywny w postępowaniu nakazowym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania nakazowego i limitu grzywny w tym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wskazanie naruszenia procedury karnej w postępowaniu nakazowym i jego konsekwencji.

Sąd Najwyższy: Błąd w postępowaniu nakazowym kosztował grzywną ponad limit!

Dane finansowe

świadczenie pieniężne: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 484/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 czerwca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Michał Laskowski
‎
SSA del. do SN Ewa Plawgo
Protokolant Danuta Bratkrajc
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika
‎
w sprawie
P. H.
‎
skazanego z art. 178a § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 13 czerwca 2017 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt IV K …/16
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. odnośnie kary orzeczonej za czyn z pkt. 2, i w tym zakresie sprawę P. H. przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w C. oskarżył m.in. P. H.o to, że:
1) w dniu 10 maja 2016 r. w miejscowości K., wspólnie i w porozumieniu ze S. C., zabrał w celu krótkotrwałego użycia pojazd marki Fiat - Ducato,  wartości 5000 zł, na szkodę K. P., tj. o czyn z art. 289 § 1 k.k.;
2) w dniu 10 maja 2016 r. na terenie gmin K., prowadził w ruchu lądowym samochód dostawczy marki Fiat - Ducato,   będąc w stanie nietrzeźwości (1,17 mg/l; 1,16 mg/l; 1,07 mg/l; 0,95 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w C. w dniu 21 lipca 2016 r. wydał w tej sprawie wyrok nakazowy,   na mocy którego:
1. uznał P. H. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z punktu 1 aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 289 § 1 k.k., i na podstawie art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. w zw. z art. 34 § 1 i 1a k.k. oraz art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym;
2. uznał P.H. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z punktu 2
aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k., i na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w ilości 250 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka jest równoważna kwocie 20 zł;
3. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec P. H. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;
4. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec P. H. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł.
Powyższym wyrokiem nakazowym Sąd Rejonowy w C. objął także drugiego oskarżonego – S. C., którego również uznał winnym popełnienia czynów zakwalifikowanych z art. 289 § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k.
Od omówionego wyroku nakazowego, w zakresie dotyczącym P. H., żadna ze stron postępowania nie wniosła sprzeciwu i stał się on w tej części prawomocny w dniu 4 sierpnia 2016 r.
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny złożył kasację od prawomocnego wyroku nakazowego, Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 lipca 2016 r. Zaskarżył powyższy wyrok w zakresie odnoszącym się do P. H., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny (pkt 2) wymierzonej za czyn z art. 178a § 1 k.k., na niekorzyść skazanego i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu P.H. wyrokiem nakazowym, kary grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, w sytuacji, gdy przepis ten przewiduje możliwość wymierzenia w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Rację ma Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, gdy wskazuje w kasacji, że zaskarżone orzeczenie odnośnie P. H., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny za czyn z art. 178a § 1 k.k. jest wadliwe, gdyż zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego procesowego wskazanego w zarzucie kasacji.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 502 § 1 k.p.k., obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2016 r., wyrokiem nakazowym sąd może orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. W realiach zaś przedmiotowej sprawy, Sąd Rejonowy w C., wyrokiem z dnia 21 lipca 2016 r.,  wymierzył P.H. za czyn z art. 178a § 1 k.k. grzywnę w wysokości 250 stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna jest równoważna 20 zł., a więc w wysokości przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę określoną w art. 502 § 1 k.p.k. (pkt 2 wyroku).
Na marginesie należy zauważyć, że grzywnę w takiej samej wysokości Sąd Rejonowy w C.wymierzył S. C., jednakże ten oskarżony wniósł od powyższego orzeczenia sprzeciw, co spowodowało, iż wyrok nakazowy w odniesieniu do niego utracił moc (art. 506 § 3 k.p.k.).
Niezastosowanie się przez Sąd Rejonowy w C., do ograniczenia wskazanego w art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie wysokości grzywny którą można orzec w postępowaniu nakazowym i wymierzenie P. H. kary grzywny w stawkach dziennych w wysokości wyższej niż maksymalna wskazana w powołanym wyżej przepisie, stanowi rażące jego naruszenie, które co oczywiste, miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku (por. też np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II KK 323/12, nr Lex 1231520, z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt IV KK 436/13, nr Lex 1430268, z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II KK 26/14, nr Lex 1427460, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II KK 358/15, nr Lex 1938680).
Kasacja w przedmiotowej sprawie została wniesiona na niekorzyść P. H., w terminie z art. 524 § 3 k.p.k. Tak postępując Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny
kierował się tym, że w realiach przedmiotowej sprawy nie można przesądzić, czy zamiarem Sądu Rejonowego w C. było orzeczenie wobec P. H. grzywny jaką maksymalnie przewiduje przepis art. 502 § 1 k.p.k., czy też wymierzenie mu grzywny w wyższym wymiarze. Na taką ewentualność wskazuje chociażby nie powołanie się przez ten Sąd w wyroku nakazowym na przepis art. 502 § 1 k.p.k., przy jednoczesnym podaniu, jako podstawy prawnej wymierzenia kary grzywny, przepisu art. 178a § 1 k.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI