IV KK 484/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia limitu stawek dziennych grzywny w postępowaniu nakazowym.
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C., zarzucając rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez wymierzenie skazanemu P. H. kary grzywny w wysokości 250 stawek dziennych za czyn z art. 178a § 1 k.k., podczas gdy przepis ten dopuszczał maksymalnie 200 stawek. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że przekroczenie limitu stawek grzywny w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego P. H. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 lipca 2016 r. (sygn. akt IV K …/16). Prokurator Rejonowy oskarżył P. H. o dwa czyny: zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia (art. 289 § 1 k.k.) oraz prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał skazanego winnym obu czynów, orzekając karę ograniczenia wolności za pierwszy czyn oraz karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych (po 20 zł każda) za drugi czyn. Dodatkowo orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Kluczowym zarzutem kasacji było naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2016 r. pozwalał na orzeczenie grzywny w postępowaniu nakazowym w wysokości do 200 stawek dziennych lub 200 000 zł. Sąd Rejonowy wymierzył P. H. grzywnę w wysokości 250 stawek dziennych, przekraczając tym samym dopuszczalny limit. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że zarzut jest oczywiście zasadny. Podkreślono, że niezastosowanie się do ograniczenia wynikającego z art. 502 § 1 k.p.k. stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy zauważył, że kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, a Prokurator Generalny kierował się tym, że nie można jednoznacznie przesądzić, czy intencją Sądu Rejonowego było orzeczenie maksymalnej dopuszczalnej grzywny, czy też kary w wyższym wymiarze, na co wskazywało niepowołanie się na art. 502 § 1 k.p.k. w wyroku nakazowym. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na mocy art. 537 § 2 k.p.k., uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wymierzenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w liczbie 250 stawek dziennych, przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie tego przepisu, które ma istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przekroczenie przez Sąd Rejonowy maksymalnego limitu stawek dziennych grzywny w postępowaniu nakazowym, określonego w art. 502 § 1 k.p.k., jest rażącym naruszeniem prawa procesowego. Sąd Rejonowy wymierzył grzywnę w wysokości 250 stawek dziennych, podczas gdy przepis ten dopuszczał maksymalnie 200 stawek. To naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w zakresie kary grzywny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. H. | osoba_fizyczna | skazany |
| S. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokurator Rejonowy w C. | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 502 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyrokiem nakazowym sąd może orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy przekroczył ten limit, orzekając 250 stawek dziennych.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, za który orzeczono karę grzywny.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.k. art. 289 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zabrania pojazdu w celu krótkotrwałego użycia.
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 34 § § 1 i 1a
Kodeks karny
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
k.p.k. art. 506 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący utraty mocy wyroku nakazowego w przypadku wniesienia sprzeciwu.
k.p.k. art. 524 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący terminu wnoszenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w liczbie 250 stawek dziennych, przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie tego przepisu prawa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście zasadna rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę określoną w art. 502 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący, sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Ewa Plawgo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie limitu stawek dziennych grzywny w postępowaniu nakazowym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania nakazowego i limitu grzywny w tym trybie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wskazanie naruszenia procedury karnej w postępowaniu nakazowym i jego konsekwencji.
“Sąd Najwyższy: Błąd w postępowaniu nakazowym kosztował grzywną ponad limit!”
Dane finansowe
świadczenie pieniężne: 5000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 484/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSA del. do SN Ewa Plawgo Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika w sprawie P. H. skazanego z art. 178a § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt IV K …/16 uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. odnośnie kary orzeczonej za czyn z pkt. 2, i w tym zakresie sprawę P. H. przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w C. oskarżył m.in. P. H.o to, że: 1) w dniu 10 maja 2016 r. w miejscowości K., wspólnie i w porozumieniu ze S. C., zabrał w celu krótkotrwałego użycia pojazd marki Fiat - Ducato, wartości 5000 zł, na szkodę K. P., tj. o czyn z art. 289 § 1 k.k.; 2) w dniu 10 maja 2016 r. na terenie gmin K., prowadził w ruchu lądowym samochód dostawczy marki Fiat - Ducato, będąc w stanie nietrzeźwości (1,17 mg/l; 1,16 mg/l; 1,07 mg/l; 0,95 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy w C. w dniu 21 lipca 2016 r. wydał w tej sprawie wyrok nakazowy, na mocy którego: 1. uznał P. H. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z punktu 1 aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 289 § 1 k.k., i na podstawie art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. w zw. z art. 34 § 1 i 1a k.k. oraz art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; 2. uznał P.H. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z punktu 2 aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k., i na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w ilości 250 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka jest równoważna kwocie 20 zł; 3. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec P. H. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat; 4. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec P. H. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł. Powyższym wyrokiem nakazowym Sąd Rejonowy w C. objął także drugiego oskarżonego – S. C., którego również uznał winnym popełnienia czynów zakwalifikowanych z art. 289 § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k. Od omówionego wyroku nakazowego, w zakresie dotyczącym P. H., żadna ze stron postępowania nie wniosła sprzeciwu i stał się on w tej części prawomocny w dniu 4 sierpnia 2016 r. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny złożył kasację od prawomocnego wyroku nakazowego, Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 lipca 2016 r. Zaskarżył powyższy wyrok w zakresie odnoszącym się do P. H., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny (pkt 2) wymierzonej za czyn z art. 178a § 1 k.k., na niekorzyść skazanego i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu P.H. wyrokiem nakazowym, kary grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, w sytuacji, gdy przepis ten przewiduje możliwość wymierzenia w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Rację ma Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, gdy wskazuje w kasacji, że zaskarżone orzeczenie odnośnie P. H., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny za czyn z art. 178a § 1 k.k. jest wadliwe, gdyż zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego procesowego wskazanego w zarzucie kasacji. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 502 § 1 k.p.k., obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2016 r., wyrokiem nakazowym sąd może orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. W realiach zaś przedmiotowej sprawy, Sąd Rejonowy w C., wyrokiem z dnia 21 lipca 2016 r., wymierzył P.H. za czyn z art. 178a § 1 k.k. grzywnę w wysokości 250 stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna jest równoważna 20 zł., a więc w wysokości przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę określoną w art. 502 § 1 k.p.k. (pkt 2 wyroku). Na marginesie należy zauważyć, że grzywnę w takiej samej wysokości Sąd Rejonowy w C.wymierzył S. C., jednakże ten oskarżony wniósł od powyższego orzeczenia sprzeciw, co spowodowało, iż wyrok nakazowy w odniesieniu do niego utracił moc (art. 506 § 3 k.p.k.). Niezastosowanie się przez Sąd Rejonowy w C., do ograniczenia wskazanego w art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie wysokości grzywny którą można orzec w postępowaniu nakazowym i wymierzenie P. H. kary grzywny w stawkach dziennych w wysokości wyższej niż maksymalna wskazana w powołanym wyżej przepisie, stanowi rażące jego naruszenie, które co oczywiste, miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku (por. też np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II KK 323/12, nr Lex 1231520, z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt IV KK 436/13, nr Lex 1430268, z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II KK 26/14, nr Lex 1427460, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II KK 358/15, nr Lex 1938680). Kasacja w przedmiotowej sprawie została wniesiona na niekorzyść P. H., w terminie z art. 524 § 3 k.p.k. Tak postępując Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny kierował się tym, że w realiach przedmiotowej sprawy nie można przesądzić, czy zamiarem Sądu Rejonowego w C. było orzeczenie wobec P. H. grzywny jaką maksymalnie przewiduje przepis art. 502 § 1 k.p.k., czy też wymierzenie mu grzywny w wyższym wymiarze. Na taką ewentualność wskazuje chociażby nie powołanie się przez ten Sąd w wyroku nakazowym na przepis art. 502 § 1 k.p.k., przy jednoczesnym podaniu, jako podstawy prawnej wymierzenia kary grzywny, przepisu art. 178a § 1 k.k. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI