IV KK 48/16

Sąd Najwyższy2016-07-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwopodrabianie dokumentówkara ograniczenia wolnościpraca społecznakasacjaSąd Najwyższywymiar kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej wymiaru kary ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy społecznej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku precyzyjnego określenia godzin pracy.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanej N. O. od wyroku Sądu Rejonowego w K., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez nieokreślenie wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w ramach kary ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na naruszenie art. 35 § 1 k.k. i uchylił zaskarżony wyrok w tej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść N. O. od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 sierpnia 2015 r. Głównym zarzutem było rażące naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 35 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonej kary roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, bez precyzyjnego określenia wymiaru tej pracy w stosunku miesięcznym. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 34 § 2 pkt 2 k.k. i art. 34 § 1a pkt 1 k.k. oraz art. 35 § 1 k.k., stwierdził, że sąd orzekający ma obowiązek zawrzeć w wyroku precyzyjne rozstrzygnięcie co do wymiaru czasu pracy społecznej w stosunku miesięcznym. Podkreślono, że próba konwalidacji tego uchybienia w trybie art. 105 § 1 k.p.k. nie powiodła się, a Sąd Okręgowy uchylił postanowienie w tej kwestii. Sąd Najwyższy powołał się również na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym brak określenia sposobu wykonywania kary ograniczenia wolności uniemożliwia jej wykonanie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uwzględnił kasację i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej nieokreślenia wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie jest nieprawidłowe, jeśli nie określono wymiaru godzin pracy społecznej w stosunku miesięcznym.

Uzasadnienie

Przepis art. 35 § 1 k.k. wymaga precyzyjnego określenia wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w stosunku miesięcznym. Brak takiego określenia stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i uniemożliwia wykonanie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
N. O.osoba_fizycznaoskarżona
P. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 37b

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 35 § 1

Kodeks karny

Nieodpłatna kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd powinien zawrzeć precyzyjne rozstrzygnięcie co do wymiaru czasu tej pracy w stosunku miesięcznym.

Pomocnicze

k.k. art. 34 § 2

Kodeks karny

Kara ograniczenia wolności może polegać na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne.

k.k. art. 34 § 1a

Kodeks karny

Kara ograniczenia wolności może polegać na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne.

k.p.k. art. 105 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 35 § 1 k.k. polegające na orzeczeniu kary ograniczenia wolności bez określenia wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w stosunku miesięcznym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w wyroku powinien zawrzeć precyzyjne rozstrzygnięcie co do kary ograniczenia wolności, a wobec uznania, że kara ta ma polegać na obowiązku wykonywania pracy na cele społeczne, wymiaru czasu tej pracy w stosunku miesięcznym. Ustawowy wymóg określenia w wyroku wymiaru godzin pracy, wyklucza możliwość jego precyzowania dopiero w postępowaniu wykonawczym.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania kary ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy społecznej, w szczególności wymogu precyzyjnego określenia wymiaru godzin pracy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekana jest kara ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne uchybienie proceduralne w orzekaniu kary, które może mieć wpływ na jej wykonanie. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa karnego.

Brak godzin pracy społecznej w wyroku? Sąd Najwyższy uchyla orzeczenie!

Dane finansowe

WPS: 7302,98 PLN

naprawienie szkody: 7302,98 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 48/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Jan Bogdan Rychlicki
Protokolant Anna Kowal
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Aleksandra Herzoga,
‎
w sprawie
N. O.
‎
skazanej z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 37b kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 5 lipca 2016 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 25 sierpnia 2015 r.
uchyla wyrok w części, w której nie określono wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne i w tym zakresie sprawę N. O. przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
N. O. została oskarżona o to, że w dniach od 3 sierpnia 2014 r. do 14 sierpnia 2014 r. w K., działając w krótkich
odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła P. sp. z o.o., z/s w W., do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci telefonów komórkowych o wartości 6157 zł oraz usług telekomunikacyjnych o wartości 1145,98 zł, o łącznej wartości strat wynoszącej 7302,98 zł poprzez wprowadzenie pracownika pokrzywdzonej Spółki w błąd co do działania w imieniu R. O. i posłużenie się jako autentycznym uprzednio podrobionym w tym celu dokumentem pełnomocnictwa, a w tym:
- w dniu 3 sierpnia 2014 r. doprowadziła P. sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia telefonem komórkowym m-ki Samsung Galaxy S4 o wartości 2549,00 zł,
- w dniu 3 sierpnia 2014 r. doprowadziła P. sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia telefonem komórkowym m-ki HTC Desire 610 o wartości 1849,00 zł,
- w dniu 14 sierpnia 2014 r. doprowadziła P. sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia telefonem komórkowym m-ki HTC Desire 610 o wartości 1849,00 zł
tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w
zw.
z art. 11 § 2 k.k. w
zw. z
art. 12 k.k.
Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu sprawy N. O., wyrokiem zaocznym z dnia 25 sierpnia 2015 r.:
I.
uznał ją za
winną popełnienia czynu zarzucanego aktem oskarżenia, stanowiącego występek z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za ten czyn na mocy art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37b k.k., wymierzył jej jednocześnie karę 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne;
II.
na mocy art. 33 § 2 i § 3 k.k. wymierzył oskarżonej karę 80 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych;
III.
na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec N. O. obowiązek naprawienia' wyrządzonej przestępstwem szkody w całości, poprzez zapłatę na rzecz krzywdzonego P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 7302,98 zł.
W punktach IV - V wyroku Sąd orzekł o przepadku dowodów rzeczowych oraz o kosztach postępowania
(k. 97-99).
Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 24 września 2015 r. (k. 100 – 101).
Od tego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść N. O. i
zarzucając
rażące
i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 35 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu wobec N. O. kary roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, bez określenia wymiaru tej pracy w stosunku miesięcznym,
wniósł
o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Na rozprawie kasacyjnej obecny Prokurator Prokuratury Krajowej zmodyfikował wniosek kasacji. Wniósł o uchylenie wyroku w części w której nie określono wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne i przekazanie sprawy tylko w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Zgodnie
z treścią przepisu art. 34 § 2 pkt 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia przez N. O. występku, oraz przepisu art. 34 § 1a pkt 1 k.k., obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r., a więc w dacie orzekania Sądu w niniejszej sprawie, kara ograniczenia wolności polega m in. na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne. Z kolei zgodnie z przepisem art. 35 § 1 k.k. nieodpłatna kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywania w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd w wyroku powinien zawrzeć precyzyjne rozstrzygnięcie co do kary ograniczenia wolności, a wobec uznania, że kara ta ma polegać na obowiązku wykonywania pracy na cele społeczne, wymiaru czasu tej pracy w stosunku miesięcznym.
W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy w K. orzekając wobec N.O. karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, nie określił wymiaru godzin tej pracy w stosunku miesięcznym, czym rażąco naruszył przepis art. 35 § 1 k.k.
Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w K. podjął próbę konwalidacji popełnionego uchybienia w trybie art. 105 § 1 k.p.k. Wydane w tej kwestii postanowienie z dnia 7 października 2015 r. zostało zaskarżone przez prokuratora i orzeczeniem z dnia 26 listopada 2015 r., Sąd Okręgowy w K. uchylił je, stwierdzając m.in., że nie można sprostować jako oczywistej omyłki pisarskiej elementów merytorycznej części wyroku (k. 102 – 104, 118 – 122).
Nadmienić również należy,
że ustawowy wymóg określenia w wyroku wymiaru godzin pracy, wyklucza możliwość jego precyzowania dopiero w postępowaniu wykonawczym. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego por. m.in. wyroki: z dnia 27 kwietnia 2000 r., sygn. IV KKN 285/99 (Prok. i Pr. - wkł. 2001/2/4), z dnia 12 października 2006 r., sygn. WK 22/06 (Lex nr 295219), z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. II KK 18/11 (Lex nr 960520). W powołanych wyrokach Sądu Najwyższego podkreślono, iż brak określenia sposobu wykonywania orzeczonej w wyroku kary ograniczenia wolności uniemożliwia wykonanie tego wyroku.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy, na mocy art. 537 § 2 k.p.k., uwzględnił kasację i uchylił zaskarżony wyrok w części w której nie określono wymiaru godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne i w tym zakresie sprawę N. O. przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Tak rozstrzygając Sąd Najwyższy miał na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w mającej moc zasady prawnej uchwale Pełnego Składu Izby Karnej z dnia 28 października 2015 r., sygn. I KZP 21/14 (OSNKW 2016, z. 1, poz. 1), a także treść art. 519 zdanie drugie k.p.k., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI