IV KK 479/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. IV KK 479/24 został złożony przez obrońcę skazanego M. S. z powodu zarzutu nieprawidłowej obsady sądu, związanego z okolicznościami powołania sędziego. Obrońca argumentował, że inni sędziowie powołani w podobnych okolicznościach zostali już wyłączeni. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, stwierdził brak przesłanek uzasadniających wyłączenie. Sąd podkreślił, że przepis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga bezpośredniego związku sprawy z osobą sędziego, a nie tylko kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem. Wskazano, że orzekanie przez sędziego w tej sprawie nie narusza zasady 'nemo iudex in causa sua', gdyż nie będzie on orzekał 'we własnej sprawie', a jego udział nie wpłynie na jego prawa lub obowiązki. Sąd odniósł się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego dotyczącego kwestii obsady sądu i bezstronności sędziów, podkreślając, że zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i muszą być zindywidualizowane. Ostatecznie, Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40 k.p.k.), kwestie związane z niezależnością sądownictwa i rolą Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście zarzutów ustrojowych dotyczących powołania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy prawne i faktyczne do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej, gdy zarzut dotyczy nieprawidłowej obsady sądu związanej z okolicznościami powołania sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy prawne i faktyczne do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej w opisanych okolicznościach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka nie spełnia wymogów art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ sprawa nie dotyczy sędziego bezpośrednio i nie wpływa na jego prawa lub obowiązki. Podkreślono, że zarzuty o charakterze ustrojowym, bez indywidualizacji okoliczności faktycznych, nie są wystarczające do wyłączenia sędziego. Sąd odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa i doktryny, wskazując na zamknięty katalog przyczyn wyłączenia i konieczność bezpośredniego związku sprawy z osobą sędziego.
Jaka jest moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w kontekście ich zgodności z Konstytucją i procedury ich wydania?
Odpowiedź sądu
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są wiążące i mają moc powszechnie obowiązującą, a żaden organ państwa nie ma kompetencji do oceny ich zgodności z Konstytucją lub procedurą ich wydania, chyba że nastąpi zmiana Konstytucji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, analizując kwestię wyroku Trybunału Konstytucyjnego U 2/20, stwierdził, że nie można go traktować jako 'wyroku nieistniejącego'. Podkreślono, że orzeczenia TK są władczą wypowiedzią rozstrzygającą sprawę należącą do jego kompetencji i ograniczają samodzielność jurysdykcyjną sądów. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK są ostateczne, a ocena ich prawidłowości lub zgodności z prawem wykracza poza kompetencje innych organów państwowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca | inne | wnioskodawca |
| Marek Siwek | inne | sędzia |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 1, a contrario
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
a contrario
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2
u.SN art. 87 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 144 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
pkt 17
Konstytucja RP art. 183 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego związku sprawy z osobą sędziego. • Wnioski o wyłączenie oparte wyłącznie na kwestiach ustrojowych nie są uzasadnione. • Sędzia nie będzie orzekał we własnej sprawie. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są wiążące i nie podlegają ocenie innych organów. • Zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i muszą być zindywidualizowane.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieprawidłowej obsady sądu związany z okolicznościami powołania sędziego. • Argumentacja oparta na wyłączeniu innych sędziów powołanych w podobnych okolicznościach. • Potencjalna utrata bezstronności sędziego z powodu sposobu jego powołania.
Godne uwagi sformułowania
brak przesłanek uzasadniających wyłączenie • nie podał w swoim piśmie żadnych istotnych argumentów o charakterze indywidualnym • nie może podlegać wykładni rozszerzającej • nie będzie on orzekał „we własnej sprawie” • nie sposób więc inaczej, niż za przykład takiego działania, postrzegać uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego • nie można przy tym działając w oparciu o art. 190 ust. 1 Konstytucji podzielić tezy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, jest tzw. wyrokiem nieistniejącym • nie ma w obowiązującym w Polsce systemie prawnym podstaw normatywnych do podjęcia przez jakikolwiek zewnętrzny podmiot krajowy lub międzynarodowy prób rozważania i ewentualnego uznania, że podjęte działania legislacyjne doprowadziły do systemowej utraty przez Trybunał Konstytucyjny jego konstytucyjnego charakteru • wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem
Skład orzekający
Adam Roch
przewodniczący
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40 k.p.k.), kwestie związane z niezależnością sądownictwa i rolą Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście zarzutów ustrojowych dotyczących powołania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa, roli Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, a także procedury wyłączania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy sędzia SN może być wyłączony z powodu sposobu powołania? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.