IV KK 466/16

Sąd Najwyższy2017-02-10
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuWysokanajwyższy
znieważeniefunkcjonariusz publicznystraż miejskakara grzywnyobowiązek przeproszeniakasacjaSąd Najwyższyprawo karnekodeks karny

Sąd Najwyższy uchylił obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych nałożony na skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego, uznając go za niezgodny z prawem.

Sąd Rejonowy skazał D. D. za znieważenie funkcjonariuszy Straży Miejskiej na karę grzywny i nałożył obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa, ponieważ obowiązek przeproszenia mógł być nałożony jedynie w przypadku warunkowego zawieszenia kary lub orzeczenia środka karnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił wadliwe rozstrzygnięcie.

Sąd Rejonowy w J. wydał wyrok skazujący D. D. za znieważenie dwóch funkcjonariuszy Straży Miejskiej na karę grzywny oraz nałożył na niego obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych. Wyrok ten uprawomocnił się. Następnie Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym art. 72 § 1 pkt 2 k.k., wskazując, że obowiązek przeproszenia mógł być nałożony jedynie w przypadku orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub orzeczenia środka karnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał ją za zasadną w stopniu oczywistym. Sąd Najwyższy podkreślił, że z treści art. 72 § 1 k.k. wynika, iż obowiązki związane z poddaniem sprawcy próbie mogą być nałożone wyłącznie w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary lub orzeczenia środka karnego. W związku z tym orzeczenie wobec skazanego, obok kary grzywny, obowiązku przeproszenia pokrzywdzonego stanowiło rażącą obrazę prawa. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że nie ma przeszkód prawnych do modyfikacji porozumienia między stronami zawartego w trybie konsensualnym na etapie postępowania kasacyjnego. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił wadliwe rozstrzygnięcie o obowiązku pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego może zostać nałożony wyłącznie w przypadku orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub orzeczenia środka karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na treść art. 72 § 1 k.k., który jednoznacznie wskazuje, że obowiązki związane z poddaniem sprawcy próbie mogą być nałożone tylko w określonych sytuacjach, a nałożenie obowiązku przeproszenia obok kary grzywny stanowi rażącą obrazę prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie orzeczenia o obowiązku pisemnego przeproszenia

Strona wygrywająca

skazany D. D.

Strony

NazwaTypRola
D. D.osoba_fizycznaskazany
funkcjonariusze Straży Miejskiej w J.organ_państwowypokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo znieważenia funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb wydawania wyroku skazującego w postępowaniu konsensualnym.

k.k. art. 72 § § 1

Kodeks karny

Obowiązki związane z poddaniem sprawcy próbie, w tym obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego, mogą być nałożone tylko w razie warunkowego zawieszenia wykonania kary lub orzeczenia środka karnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uwzględnienia kasacji z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego nie mógł zostać nałożony obok kary grzywny, gdyż nie orzeczono kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania ani środka karnego. Sąd Najwyższy jest uprawniony do uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym, nawet jeśli zostało ono zawarte w wyroku konsensualnym.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego i materialnego obowiązek z art. 72 § 1 pkt 2 k.k. mógł zostać nałożony wyłącznie w razie orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub orzeczenia środka karnego porozumienie stron przestaje kogokolwiek wiązać na etapie postępowania kasacyjnego

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 72 § 1 k.k. w kontekście wyroków skazujących w trybie konsensualnym oraz zakresu kontroli kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku przeproszenia obok kary grzywny w trybie art. 335 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne ograniczenia w stosowaniu środków probacyjnych i kar, a także podkreśla rolę Sądu Najwyższego w korygowaniu błędów proceduralnych nawet w sprawach konsensualnych.

Sąd Najwyższy: Obowiązek przeproszenia nie zawsze jest możliwy do nałożenia obok grzywny.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 466/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Ryński
Protokolant Anna Kowal
w sprawie
D. D.
‎
skazanego z art. 226 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 10 lutego 2017 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w J.
‎
z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenie o obowiązku pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych (pkt II).
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w J. wydał w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wyrok skazujący D. D. za znieważenie dwóch funkcjonariuszy Straży Miejskiej w J., to jest za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k., na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, każda w wysokości 20 zł, zobowiązując go nadto – na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 k.k. – do pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych oraz obciążając go kosztami. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 28 września 2016 r.
Kasację od wskazanego wyroku złożył na korzyść skazanego w części dotyczącej nałożenia na niego obowiązku przeproszenia pokrzywdzonego, w trybie art. 521 §1 k.p.k., Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalnego. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego i materialnego, to jest art. 347 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. i art. 72 § 1 pkt 2 k.k., polegające na wydaniu na posiedzeniu w trybie konsensualnym wyroku skazującego D. D. na grzywnę oraz zobowiązaniu go do przeproszenia pokrzywdzonych, mimo że obowiązek z art. 72 § 1 pkt 2 k.k. mógł zostać nałożony wyłącznie w razie orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub orzeczenia środka karnego, wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nakładającego na skazanego obowiązek przeproszenia pokrzywdzonych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym i z tej racji zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.).
Z treści art. 72 § 1 k.k. jasno wynika, że obowiązki związane z poddaniem sprawcy próbie powinny albo mogą zostać nałożone wyłącznie w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary lub w razie orzeczenia środka karnego. Zatem orzeczenie wobec skazanego obok kary grzywny obowiązku przeproszenia pokrzywdzonego stanowiło rażącą i mającą istotny wpływ na treść wyroku obrazę wskazanego w kasacji prawa (art. 523 § 1 k.p.k.).
Akceptując zapatrywania prawne wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2013 r., I KZP 5/13 (OSNKW 2013, z. 11, poz. 92), że kontrolę instancyjną wyroku wydanego w trybie określonym w art. 343 k.p.k. przeprowadza się z reguły na zasadach ogólnych, co oznacza, że sąd odwoławczy może zmienić zaskarżony wyrok wydany w trybie konsensualnym w części dotyczącej wymiaru kary w granicach służących mu uprawnień procesowych określonych w art. 437 § 1 k.p.k., należało stwierdzić, że tym bardziej uprzednie porozumienie stron przestaje kogokolwiek wiązać na etapie postępowania kasacyjnego. Odmienne podejście prowadziłoby do znacznej dysfunkcjonalności postępowania kasacyjnego. Nie ma zatem przeszkód prawnych do wyrażenia poglądu, że Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej, respektując unormowania zawarte w art. 537 k.p.k., jest uprawniony do wydania orzeczenia w istocie modyfikującego porozumienie między oskarżycielem i oskarżonym zawarte w trybie określonym w art. 335 k.p.k. W ramach tego uprawnienia dopuszczalne jest uchylenie wadliwego rozstrzygnięcia bez wydania orzeczenia następczego (zob. wyrok SN z 15 kwietnia 2015 r., IV KK 413/14).
Dlatego orzeczono jak w dyspozytywnej części wyroku, uchylając orzeczenie o obowiązku pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego (art. 537 § 2 k.p.k.).
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI