IV KK 462/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego na niekorzyść oskarżonych P. G. i D. S., którzy zostali oskarżeni o udzielenie korzyści majątkowej lekarzowi w zamian za wystawienie poświadczających nieprawdę zwolnień lekarskich oraz wprowadzenie w błąd organów ubezpieczeniowych co do zaistnienia choroby, co skutkowało wypłatą nienależnych zasiłków chorobowych. Sąd Rejonowy w J. uniewinnił oskarżonych, a Sąd Okręgowy w K. utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 168b k.p.k., poprzez nieuwzględnienie dowodów z odtworzenia nagrań z kontroli operacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że dowody uzyskane w ramach kontroli operacyjnej nie mogły zostać procesowo wykorzystane, ponieważ nie uzyskano na nie tzw. zgody następczej, a przepis art. 168b k.p.k. wprowadzony nowelizacją, nie mógł mieć zastosowania do faktów zaistniałych przed jego wejściem w życie (przed 15 kwietnia 2016 r.). Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena prawna faktu uzyskania zapisu obrazu i dźwięku powinna być prowadzona według stanu prawnego obowiązującego w dacie realizowania tych czynności operacyjnych, zgodnie z zasadą tempus regit actum. Ponadto, przepis art. 168a k.p.k. również nie mógł stanowić podstawy do wprowadzenia nielegalnie uzyskanego dowodu do procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej, w szczególności kwestii zgody następczej i zasady tempus regit actum w kontekście nowelizacji przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody następczej na dowody z kontroli operacyjnej uzyskane przed wejściem w życie art. 168b k.p.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dowody uzyskane w ramach kontroli operacyjnej, które nie uzyskały tzw. zgody następczej, mogą zostać procesowo wykorzystane w postępowaniu karnym na podstawie art. 168b k.p.k. wprowadzonym po dacie ich uzyskania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dowody te nie mogą zostać procesowo wykorzystane, ponieważ nie uzyskano na nie zgody następczej, a przepis art. 168b k.p.k. nie ma zastosowania do faktów zaistniałych przed jego wejściem w życie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 168b k.p.k. nie przyznaje prokuratorowi prawa do decydowania o wykorzystaniu dowodów z kontroli operacyjnej na etapie jurysdykcyjnym, a jedynie może on złożyć wniosek. Kluczowe jest jednak to, że prokurator nie wystąpił o zgodę następczą, a sam przepis art. 168b k.p.k. nie może naprawić skutków takiego zaniechania. Ponadto, przepis ten ma zastosowanie tylko do faktów, które zaistniały po dniu 14 kwietnia 2016 r., zgodnie z zasadą tempus regit actum.
Czy przepis art. 168b k.p.k. może mieć zastosowanie do dowodów uzyskanych w ramach kontroli operacyjnej prowadzonej przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 168b k.p.k. ma zastosowanie tylko do faktów, które zaistniały po dniu 14 kwietnia 2016 r. i nie może być stosowany do faktów, które zaistniały wcześniej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na zasadę tempus regit actum i poglądy piśmiennictwa, stwierdził, że nowe prawo ma być stosowane wobec faktów procesowych, które zajdą od chwili wejścia w życie nowych przepisów. Nie dotyczy to faktów, które zaistniały wcześniej, nawet jeśli są to fakty trwające w czasie. W niniejszej sprawie, uzyskanie nagrania w 2009 r. było faktem zakończonym przed wejściem w życie nowej ustawy.
Czy Sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie dowodu z nagrania z kontroli operacyjnej, które nie uzyskało zgody następczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd odwoławczy nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, ponieważ dowód ten nie mógł zostać prawidłowo wprowadzony do procesu.
Uzasadnienie
Skoro dowód z nagrania nie mógł zostać prawidłowo wprowadzony do procesu z powodu braku zgody następczej i braku zastosowania art. 168b k.p.k., to jego nieuwzględnienie przez Sąd odwoławczy nie stanowi naruszenia prawa procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Okręgowy w K. | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator w postępowaniu |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 229 § 1
Kodeks karny
Dotyczy udzielenia korzyści majątkowej pełniącemu funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa.
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 168b
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wykorzystania dowodu z kontroli operacyjnej.
Pomocnicze
k.k. art. 229 § 3
Kodeks karny
Dotyczy udzielenia korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej.
k.k. art. 18 § 2
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa.
k.k. art. 271 § 1
Kodeks karny
Dotyczy poświadczenia nieprawdy w dokumencie.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku uzasadnienia rozstrzygnięcia apelacji.
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy braku obowiązku pisemnego uzasadnienia postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.p.k. art. 8
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy samodzielności jurysdykcyjnej sądu.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku dowodowego.
u. Policji art. 19 § 2
Ustawa o Policji
Dotyczy zgody następczej na wykorzystanie nagrania z kontroli operacyjnej.
u. Policji art. 19 § 15c
Ustawa o Policji
Dotyczy zgody następczej na wykorzystanie nagrania z kontroli operacyjnej.
u. Policji art. 19 § 15d
Ustawa o Policji
Dotyczy terminu na wystąpienie z wnioskiem o zgodę następczą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dowody z kontroli operacyjnej nie mogły zostać procesowo wykorzystane z powodu braku zgody następczej. • Przepis art. 168b k.p.k. nie ma zastosowania do faktów zaistniałych przed jego wejściem w życie. • Ocena prawna faktów powinna być prowadzona według stanu prawnego obowiązującego w dacie ich realizacji (tempus regit actum).
Odrzucone argumenty
Dowody z kontroli operacyjnej powinny zostać uwzględnione na podstawie art. 168b k.p.k. • Sąd odwoławczy naruszył prawo procesowe poprzez nieuwzględnienie dowodów z kontroli operacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • art. 168b k.p.k. nie przyznał prokuratorowi prawa do decydowania na każdym etapie postępowania • sąd jest „gospodarzem procesu”, a prokurator wyłącznie jego stroną • zgoda następcza pozwala na procesowe wykorzystanie takiego nagrania • przepis art. 168b k.p.k. nie może stanowić podstawy do naprawienia skutków takiego zaniechania • zasada tempus regit actum • nowe prawo ma być stosowane wobec tych faktów procesowych, które zajdą od chwili wejścia w życie nowych przepisów • nie tworzy się w ten sposób nowy „fakt” • tzw. „chwytanie w locie” nie może dotyczyć faktów trwających tylko w określonym wąskim fragmencie czasu i zakończonych zarówno w aspekcie faktycznym (...) jak i normatywnym (...) przed wejściem w życie nowej ustawy • nie doszło w procedowaniu Sądu odwoławczego do podnoszonego w zarzucie kasacji rażącego naruszenia prawa procesowego
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący, sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Andrzej Siuchniński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej, w szczególności kwestii zgody następczej i zasady tempus regit actum w kontekście nowelizacji przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody następczej na dowody z kontroli operacyjnej uzyskane przed wejściem w życie art. 168b k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z dopuszczalnością dowodów z kontroli operacyjnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Wyjaśnia zasady stosowania prawa w czasie w kontekście dowodów.
“Dowody z podsłuchów: Kiedy można je wykorzystać w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.