IV KK 46/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek prokuratora o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznawania kasacji w sprawie o sygn. akt IV KK 46/26 został złożony na podstawie zarzutów dotyczących sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, która zdaniem prokuratora nie spełniała konstytucyjnych standardów. Prokurator argumentował, że udział takiego sędziego w składzie orzekającym narusza wymogi sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego i niezawisłego, powołując się na przepisy prawa unijnego i krajowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że zarzuty prokuratora miały charakter ustrojowy i abstrakcyjny, nie odnosząc się do konkretnych okoliczności faktycznych lub procesowych, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do bezstronności sędziego w tej konkretnej sprawie. Sąd podkreślił, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wymaga istnienia okoliczności faktycznych lub zdarzeń procesowych, a nie krytyki rozwiązań legislacyjnych dotyczących ustroju sądownictwa. Powołano się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. P 22/19), który uznał za niezgodny z Konstytucją RP przepis dopuszczający rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania w określonych okolicznościach. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na niekonsekwencję wniosku, który jednocześnie powołuje się na przepisy o wyłączeniu sędziego, a jednocześnie kwestionuje status sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach karnych, rozróżnienie między zarzutami ustrojowymi a faktycznymi, interpretacja art. 41 k.p.k. w kontekście orzecznictwa TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w określonym okresie i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście orzecznictwa TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzutach ustrojowych dotyczących sposobu powołania sędziego, podlega rozpoznaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek nie podlega rozpoznaniu i powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Zarzuty dotyczące ustroju sądownictwa i sposobu powołania sędziego, które nie odnoszą się do konkretnych okoliczności faktycznych lub procesowych sprawy, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy.
Czy zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. P 22/19), przepisy k.p.k. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania w takich okolicznościach są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyeliminował możliwość rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego opartych na wadliwości jego powołania w kontekście zmian w KRS wprowadzonych ustawą z 2017 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.Ż. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Stosowany a contrario w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniosku prokuratora, ale uznana za niedopuszczalną dla zarzutów ustrojowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 2
Kodeks postępowania karnego
Stosowany per analogiam.
k.p.k. art. 45 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez prokuratora we wniosku.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez prokuratora we wniosku jako podstawa prawa do sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., dotycząca kształtu KRS, która była podstawą zarzutów prokuratora.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez prokuratora w kontekście naruszenia prawa.
k.p.k. art. 29 § 5
Kodeks postępowania karnego
Przywołany w zarządzeniu Prezesa SN jako przepis dotyczący przekazania sprawy.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany w kontekście wyroku TK P 22/19.
Konstytucja RP art. 144 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany w kontekście wyroku TK P 22/19.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a
Przywołany w kontekście wyroku TK P 22/19.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzutach ustrojowych jest niedopuszczalny z mocy ustawy. • Zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego nie mogą być podstawą do wyłączenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., jeśli nie odnoszą się do konkretnych okoliczności sprawy. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 22/19 wyklucza możliwość rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania w określonych okolicznościach.
Odrzucone argumenty
Sędzia powinien zostać wyłączony z powodu wadliwości procedury powołania przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. • Udział sędziego powołanego w takich okolicznościach narusza wymogi sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego i niezawisłego.
Godne uwagi sformułowania
wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej • powołanego na stanowisko sędziowskie w Sądzie Najwyższym z udziałem niespełniającej konstytucyjnych standardów Krajowej Rady Sądownictwa • skład ten nie spełnia wymogów sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego i niezawisłego • zarzuty mające uzasadniać wyłączenie sędziego, nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • wątpliwość co do bezstronności sędziego, jego ustanowienia mocą ustawy czy też niezawisłości nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych • nie obejmuje tych sytuacji, w których wątpliwości podnoszone przez stronę nie mają charakteru ściśle wiążącego się z istotą sprawy • procedowanie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że kontestuje się w nim wyłącznie zagadnienia o charakterze ustrojowym jest niedopuszczalne • nie sposób zatem nie dostrzec – zaiste osobliwej – niekonsekwencji w rozumowaniu prawnym przedstawionym przez autora wniosku
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach karnych, rozróżnienie między zarzutami ustrojowymi a faktycznymi, interpretacja art. 41 k.p.k. w kontekście orzecznictwa TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w określonym okresie i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście orzecznictwa TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawem do sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Zarzuty ustrojowe nie wystarczą do wyłączenia sędziego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.