IV KK 456/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie i pozbawienie wolności. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz wnioskodawcy A. S. kwotę 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia i 10.505,61 zł tytułem odszkodowania, oddalając pozostałą część roszczenia. Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy, kwestionująca sposób obliczenia odszkodowania i zarzucająca naruszenie zasady pełnego odszkodowania, została oddalona przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił kasację wnioskodawcy, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy jest sądem prawa, który nie może kwestionować ustaleń faktycznych. Zarzuty kasacji, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 361 i 363 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 457 § 3 k.p.k.), zostały uznane za bezzasadne. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia prawa materialnego był skierowany pod adresem sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, co narusza art. 519 k.p.k. Ponadto, sąd odwoławczy zaakceptował metodę dyferencyjną ustalania szkody, która jest zgodna z dominującym orzecznictwem. Zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. również został oddalony, ponieważ Sąd Apelacyjny przedstawił w uzasadnieniu argumentację dotyczącą zgłoszonych zarzutów apelacji. Nawet gdyby uznać, że uzasadnienie nie spełnia wymogów, zgodnie z art. 537a k.p.k. nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia postępowania kasacyjnego, dopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych, stosowanie metody dyferencyjnej w ustalaniu odszkodowania za niesłuszne pozbawienie wolności, wymogi uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie na podstawie ustawy lutowej. Ograniczenia kasacji jako środka prawnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w postępowaniu kasacyjnym można kwestionować ustalenia faktyczne dotyczące wysokości zasądzonego odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy jest sądem prawa i nie może kwestionować ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji.
Uzasadnienie
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, skierowanym przeciwko prawomocnemu wyrokowi sądu odwoławczego, a Sąd Najwyższy bada jedynie kwestie prawne, a nie ponownie ocenia dowody i ustalenia faktyczne.
Czy naruszenie zasady pełnego odszkodowania (art. 361 i 363 k.c.) może stanowić skuteczną podstawę kasacji, jeśli zarzut jest skierowany pod adresem sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego musi być skierowany pod adresem sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Pełnomocnik wnioskodawcy powtórzył zarzut apelacji dotyczący naruszenia art. 361 i 363 k.c., który był skierowany pod adresem wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że w kasacji należy kwestionować kontrolę instancyjną sądu odwoławczego, a nie ponownie oceniać zastosowanie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji.
Czy metoda dyferencyjna ustalania szkody majątkowej, polegająca na różnicy między stanem majątkowym hipotetycznym a rzeczywistym, jest zgodna z zasadą pełnego odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, metoda dyferencyjna jest zgodna z dominującą w orzecznictwie zasadą pełnego odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zaakceptował stanowisko Sądu Apelacyjnego, który podzielił przyjętą przez Sąd Okręgowy zasadę, że przy obliczaniu odszkodowania za niemożność zarobkowania, szkoda jest różnicą między stanem majątkowym, jaki zaistniałby, gdyby poszkodowany nie został pozbawiony wolności, a stanem rzeczywistym. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że odszkodowanie powinno być sumą utraconych zarobków.
Czy naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. (brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 537a k.p.k., uchylenie wyroku sądu odwoławczego z powodu niespełnienia wymogów uzasadnienia przez sąd odwoławczy nie jest możliwe.
Uzasadnienie
Nawet gdyby uznać, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił należycie powodów uznania apelacji za bezzasadną, to zgodnie z obowiązującym przepisem art. 537a k.p.k. nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za wypłatę odszkodowania |
Przepisy (15)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
ustawa lutowa art. 11 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
ustawa lutowa art. 13
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537a
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a Sąd Najwyższy jest sądem prawa, nie może kwestionować ustaleń faktycznych. • Zarzuty kasacji muszą być skierowane pod adresem sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji. • Metoda dyferencyjna ustalania szkody jest zgodna z orzecznictwem. • Naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. nie jest podstawą do uchylenia wyroku sądu odwoławczego na podstawie art. 537a k.p.k.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 361 i 363 k.c. przez błędną interpretację i naruszenie zasady pełnego odszkodowania. • Naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. przez nienależyte wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. • Sąd Apelacyjny błędnie przyjął jako podstawę zasądzonego odszkodowania wariant najmniej korzystny dla wnioskodawcy. • Sąd Apelacyjny nie odniósł się do pozytywnych przepisów prawa cywilnego (art. 361 i 362 k.c.) w zakresie zasady ustalania wysokości szkody.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który stronie przysługuje, co do zasady, od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. • Sąd kasacyjny jest sądem prawa, dlatego nie można w tym postępowaniu skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych, a więc także wysokości zasądzonego odszkodowania (zadośćuczynienia). • Zabieg tego rodzaju, jako zmierzający do powtórzenia na etapie postępowania kasacyjnego zwykłej kontroli odwoławczej, nie może być procesowo skuteczny, gdyż nie jest funkcją kontroli kasacyjnej ponowne rozpoznawanie apelacji. • nie można mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych. • szkoda nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki zaistniałby, gdyby poszkodowany nie został pozbawiony wolności a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności. • nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu, że jego uzasadnienia nie spełnia wymogów określonych w art. 457 § 3 k.p.k.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania kasacyjnego, dopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych, stosowanie metody dyferencyjnej w ustalaniu odszkodowania za niesłuszne pozbawienie wolności, wymogi uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie na podstawie ustawy lutowej. Ograniczenia kasacji jako środka prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudno jest uzyskać pełne odszkodowanie za niesłuszne skazanie, nawet gdy sprawa trafia do Sądu Najwyższego, ze względu na ścisłe ramy postępowania kasacyjnego.
“Czy Sąd Najwyższy może naprawić niesprawiedliwość? Sprawa o odszkodowanie za niesłuszne skazanie.”
Dane finansowe
WPS: 187 295,08 PLN
zadośćuczynienie: 200 000 PLN
odszkodowanie: 10 505,61 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.