IV KK 448/21

Sąd Najwyższy2021-09-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjagroźba karalnawniosek o ściganiezasada skargowościprawo karne procesoweSąd Najwyższyznęcanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego R.K. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu braku naruszenia prawa procesowego w kwestii wniosku o ściganie.

Obrońca skazanego R.K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 190 § 2 k.k., przez uznanie skazanego za winnego przestępstwa groźby karalnej mimo braku wniosku o ściganie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że zarzut ten był już podnoszony w apelacji i został prawidłowo rozpoznany przez Sąd Okręgowy, który wykazał, że pokrzywdzona złożyła wniosek o ściganie podczas przesłuchania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R.K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 22 kwietnia 2021 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 22 grudnia 2020 r. Skazany R.K. został prawomocnie skazany za przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie) i art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna) na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa karnego procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 190 § 2 k.k., twierdząc, że R.K. został uznany za winnego groźby karalnej mimo braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że podobny zarzut był już podnoszony w apelacji i został prawidłowo rozpoznany przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swojego wyroku wykazał, że pokrzywdzona A.K. złożyła wniosek o ściganie R.K. podczas swojego przesłuchania w dniu 25 listopada 2019 r., co zostało odnotowane w protokole. Sąd Najwyższy przywołał ugruntowany pogląd, że powtórzenie argumentacji z apelacji w kasacji jest skuteczne tylko w przypadku nierozpoznania zarzutu przez sąd odwoławczy. W tej sprawie Sąd Okręgowy należycie rozpoznał zarzut dotyczący naruszenia zasady skargowości. Sąd Najwyższy potwierdził, że wola ścigania może być wyrażona do protokołu przesłuchania, a z protokołu z dnia 25 listopada 2019 r. jednoznacznie wynikało żądanie pokrzywdzonej A.K. ścigania jej męża R.K. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wniosek o ściganie został wyraźnie złożony do protokołu przesłuchania pokrzywdzonego, nawet jeśli pierwotnie sprawę zakwalifikowano inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący braku wniosku o ściganie. Pokrzywdzona złożyła wyraźny wniosek o ściganie swojego męża podczas przesłuchania, co zostało odnotowane w protokole. Ustawa nie wymaga szczególnej formy dla takiego wniosku, a istotne jest, by wola ścigania wynikała z dokumentu procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w imieniu oskarżyciela)

Strony

NazwaTypRola
R.K.osoba_fizycznaskazany
A.K.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 190 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący braku wniosku o ściganie, ponieważ pokrzywdzona złożyła go do protokołu przesłuchania. Wola ścigania może być wyrażona w dowolnej formie, byleby wynikała z dokumentu procesowego. Powtórzenie argumentacji z apelacji w kasacji jest skuteczne tylko w przypadku nierozpoznania zarzutu przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Brak formalnego, odrębnego wniosku o ściganie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. nie można dopatrzeć się w niniejszej sprawie uchybienia noszącego znamiona bezwzględnej przyczyny odwoławczej powtórzenie argumentacji zawartej w apelacji (...) może być skuteczne tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy nie rozpozna w ogóle zarzutu, bądź rozpozna go nienależycie nie ma w tym aspekcie istotnego znaczenia, iż organ prowadzący postępowanie początkowo nie wyodrębnił zachowania R.K. jako mogącego realizować znamiona czynu zabronionego z art. 190 § 1 k.k. ustawa karnoprocesowa nie określa formy, w jakiej pokrzywdzony ma wyrazić wolę ścigania (...) Wola ta może być zatem wyrażona np. do protokołu przesłuchania w charakterze świadka.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o ściganie w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście groźby karalnej i możliwości wyrażenia woli ścigania do protokołu przesłuchania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zarzut braku wniosku o ściganie był już podnoszony w apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego - wymogów formalnych wniosku o ściganie, co jest istotne dla praktyków. Choć nie zawiera nietypowych faktów, rozstrzygnięcie SN wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.

Czy groźba karalna zawsze wymaga osobnego wniosku o ściganie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 448/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r.,
sprawy
R.K.
‎
skazanego z art. 207 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k.
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w C.
‎
z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII Ka (...)
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt IV K (…)
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
R.K. prawomocnie skazano za popełnienie przestępstw z art. 207 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Obrońca skazanego R.K. w kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII Ka (…),
zarzucił
rażące naruszenie prawa karnego procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art 190 § 2 k.k. polegające na uznaniu R.K. za winnego popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 190 § 1 k.k., w sytuacji braku wniosku o ściganie, pochodzącego od osoby uprawnionej, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
W pisemnej odpowiedzi na tę kasację Zastępca Prokuratora Rejonowego w C. wniósł o jej oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron jako oczywiście bezzasadnej (por. pismo z dnia 19 lipca 2021 r.). Również pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej A.K. wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego R.K. jako oczywiście bezzasadnej (por. pismo z dnia 9 sierpnia 2021 r.).
Sąd Najwyższy zważył co następuje
.
Kasacja obrońcy skazanego R.K. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Wbrew argumentacji przedstawionej na poparcie  zarzutu kasacyjnego  nie można dopatrzeć się w niniejszej sprawie uchybienia noszącego znamiona bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Zarzut taki jak w kasacji był już podnoszony w apelacji obrońcy
i został rozpoznany przez Sąd Okręgowy w C., działający jako sąd odwoławczy. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, iż powtórzenie argumentacji zawartej w apelacji, czyli zwykłym środku odwoławczym, może być skuteczne tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy nie rozpozna  w ogóle zarzutu, bądź rozpozna go nienależycie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2005 r., II KK 25/05, R - OSNKW 2005, poz. 759). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w C. rozpoznając wniesiony środek odwoławczy nie naruszył obowiązujących w postępowaniu odwoławczym zasad, a w szczególności przepisów art. 433 § 2 k.p.k.  i art. 457 § 3 k.p.k. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku tego Sądu jednoznacznie przekonuje, że podniesiony w apelacji zarzut dotyczący naruszenia zasady skargowości, w istocie tożsamy z zarzutem kasacyjnym, został  należycie rozpoznany. W pisemnych motywach zaskarżonego kasacją wyroku Sąd Okręgowy w C. wskazał, czym kierował się wydając rozstrzygnięcie i przekonująco umotywował przyczyny nie podzielenia zarzutu z pkt 1 lit. d apelacji ( czyli obrazy art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. – przez uznanie R.K. za winnego i skazanie go za występek z art. 190 § 1 k.k. w sytuacji,  gdy brak było wniosku o ściganie za ten czyn pochodzącego od osoby uprawnionej), słusznie wskazując, że pokrzywdzona
A.K. złożyła wniosek o ściganie R.K. podczas składania przez nią zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka w dniu 25 listopada 2019 r., co znajduje potwierdzenia w protokole tej czynności procesowej. W trakcie tego przesłuchania dokładnie opisała zachowanie swojego męża R.K., które zostało następnie zakwalifikowane przez Sąd Rejonowy w C. w wyroku z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt IV K (…),  jako wyczerpujące znamiona  przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. Wyraźnie wskazała też, iż obawia się, że jej mąż R.K. może zrealizować swój zamiar pozbawienia jej życia, czym w dniu 24 listopada 2019 r.  jej groził. Następnie po złożonych przez pokrzywdzoną A.K. zeznaniach o powyższej treści, które to z całą pewnością opisywały m.in. zachowanie jej męża wyczerpujące znamiona  przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., pokrzywdzona, uprzednio pouczona o uprawnieniach i skutkach wynikających z art. 12 k.p.k., złożyła wniosek o ściganie swojego męża R.K..
Trafnie zauważa Sąd Okręgowy w C., że nie ma w tym aspekcie istotnego znaczenia, iż organ prowadzący postępowanie początkowo nie wyodrębnił zachowania R.K. jako mogącego realizować znamiona czynu zabronionego z art. 190 § 1 k.k., a oskarżył go o popełnienie w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 25 listopada 2019 r.  tylko przestępstwa z art. 207 § 1 k.k.  Faktem bowiem jest, że w trakcie przesłuchania pokrzywdzona A.K. dokładnie zrelacjonowała zdarzenie z 24 listopada 2019 r., podczas którego jej mąż kierował groźby pod jej adresem. W konsekwencji nie było potrzeby, wobec uprzedzenia  przez Sąd Rejonowy w C. o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej i przyjęcia, że czyn zarzucany stanowi dwa odrębne czyny zabronione, by ponownie żądać  od pokrzywdzonej A.K. oświadczenia co do ścigania jej męża. Podzielając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt V KK 263/05, należy wskazać, że ustawa karnoprocesowa nie określa formy, w jakiej pokrzywdzony ma wyrazić wolę ścigania, tj. złożyć wniosek, o którym mowa w art. 12 § 1 k.p.k. Wola ta może być zatem wyrażona np. do protokołu przesłuchania w charakterze świadka. Istotne jest to, by z dokumentu procesowego w sposób wyraźny wynikało żądanie pokrzywdzonego przestępstwem ścigania sprawcy. Nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie wyraźna wola (żądanie) ścigania R.K. wynikała z oświadczenia pokrzywdzonej A.K. złożonego do protokołu z dnia 25 listopada 2019 r. (k. 8v).
Kierując się przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI