IV KK 440/22

Sąd Najwyższy2022-10-26
SNKarnewykroczenia drogoweŚrednianajwyższy
wykroczenie drogowezakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższyprawo karnekodeks wykroczeńśrodek karny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów, uznając, że jego obligatoryjne orzeczenie wynikało z przepisów prawa materialnego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na odstąpieniu od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, mimo że przepis art. 94 § 3 k.w. stanowi, iż zakaz taki orzeka się obligatoryjnie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zakazu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść obwinionej A. S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach. Wyrokiem tym obwiniona została uznana za winną popełnienia wykroczeń z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień), art. 97 k.w. (niespełnianie warunków technicznych pojazdu), art. 94 § 2 k.w. (kierowanie niedopuszczonym do ruchu pojazdem) i za te czyny wymierzono jej karę grzywny w wysokości 2000 złotych. Sąd Rejonowy zwolnił obwinioną od ponoszenia wydatków postępowania i opłaty. Prokurator Generalny zarzucił sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na odstąpieniu od obligatoryjnego orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co wynika z art. 94 § 3 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że przepis ten nakłada obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Brak orzeczenia tego środka stanowił istotne naruszenie prawa materialnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów w sytuacji, gdy przepis art. 94 § 3 k.w. stanowi, że zakaz taki orzeka się obligatoryjnie, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Art. 94 § 3 k.w. w sposób jednoznaczny nakłada obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Brak orzeczenia tego środka stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 94 § 1

Kodeks wykroczeń

Kierowanie pojazdem mechanicznym przez sprawcę wykroczenia określonego w tym przepisie.

k.w. art. 94 § 3

Kodeks wykroczeń

Obligatoryjne orzekanie zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.

Pomocnicze

k.w. art. 94 § 2

Kodeks wykroczeń

Kierowanie pojazdem niedopuszczonym do ruchu.

k.w. art. 97

Kodeks wykroczeń

Naruszenie przepisów o zatrzymaniu, postoju lub ruchu pojazdów.

k.p.w. art. 119 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Zasady zwalniania od ponoszenia wydatków postępowania.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasady zwalniania od ponoszenia wydatków postępowania.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odstąpienie od orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

"orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów" brak orzeczenia tego środka stanowi zatem oczywiste naruszenie prawa materialnego

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obligatoryjności orzekania zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku wykroczeń z art. 94 § 1 k.w."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Kodeksu wykroczeń i specyfiki postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wykroczeń drogowych, jakim jest obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą.

Sąd Najwyższy przypomina: brak zakazu prowadzenia pojazdów to błąd!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 440/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
A. S.
obwinionej z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. zw. z art. 24 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść,
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach Wydział VI Karny Zamiejscowy w Piekarach Śląskich
z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt VI W 579/22,
uchyla zaskarżony wyrok co do środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach Wydział VI Karny Zamiejscowy w Piekarach Śląskich - w tym zakresie - do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt VI W 579/22, Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach Wydział VI Karny Zamiejscowy w Piekarach Śląskich, po rozpoznaniu sprawy
A. S.
, obwinionej o to, że:
1.
w dniu 20 maja 2022 r. około godziny 07.05 w P. na ulicy
[…]
naruszyła porządek w ruchu drogowym w ten sposób, że kierowała pojazdem marki
[…]
o nr rej.
[…]
, nie posiadając wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem tj. o czyn art. 94 § 1 k.w.;
2.
w dniu 20 maja 2022 r. około godziny 07.05 w P. na ulicy
[…]
naruszyła porządek w ruchu drogowym w ten sposób, że kierowała pojazdem marki
[…]
o nr rej.
[…]
, nie spełniając warunków technicznych zgodnie z ustawą, pojazd posiadał uszkodzony klosz lampy lewej tylnej tj. czyn z art. 97 k.w.;
3.
w dniu 25 czerwca 2022 r. około godziny 19.40 w P. na ulicy
[…]
naruszyła porządek w ruchu drogowym w ten sposób, że kierowała pojazdem marki
[…]
o nr rej.
[…]
, nie posiadając wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem tj. o czyn art. 94 § 1 k.w.;
4.
W dniu 25 czerwca 2022 r. około godziny 19.40 w P. na ulicy
[…]
naruszyła porządek w ruchu drogowym w ten sposób, że kierowała pojazdem marki
[…]
o nr rej.
[…]
. niedopuszczonym do ruchu, tj. o czyn art. 94 § 2 k.w..
orzekł:
1.
obwinioną A. S. uznał za winną popełnienia czynów opisanych wyżej, a wyczerpujących znamiona wykroczeń z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 94 § 2 k.w. w zw. z art. 97 k.w. i za to na mocy art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 2 000 złotych;
2.
na mocy art. 119 k.p.w. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił obwinioną od ponoszenia wydatków postępowania, którymi w całości obciążył Skarb Państwa oraz na mocy art. 119 k.p.w. w zw. z art. 617 k.p.k. i art. 21 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz.U. z 1983 r. nr 49, poz. 223 z późn.zm.) zwolnił obwinioną od opłaty.
Orzeczenie to me zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w dniu 12 sierpnia 2022 r.
Kasację od tego wyroku, na niekorzyść obwinionej, wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 3 k.w., polegające na odstąpieniu od orzeczenia wobec obwinionej A. S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, podczas gdy jego orzeczenie było obligatoryjne wobec uznania obwinionej za winną popełnienia wykroczeń, o których mowa w art. 94 § 1 k.w.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach Wydział VI Karny Zamiejscowy w Piekarach Śląskich.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło ją uwzględnić w całości na posiedzeniu bez udziału stron w oparciu o treść art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Zaskarżony nią wyrok rzeczywiście wydano z rażącą obrazą wskazanego w zarzucie kasacji przepisu prawa materialnego.
Zgodnie z treścią tego przepisu, to jest art. 94 § 3 k.w. w razie popełnienia wykroczenia określonego w art. 94 § 1 k.w. orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.
Oznacza to, że uznanie ukaranego winnym sprawstwa tego wykroczenia, implikuje konieczność ("orzeka się") orzeczenia wobec niego "zakazu prowadzenia pojazdów." Brak orzeczenia tego środka stanowi zatem oczywiste naruszenie prawa materialnego, które - z uwagi na swój charakter - miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Orzeczenie to nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia, którego - zgodnie z przywołanym przepisem - wydanie było obowiązkiem Sądu, skoro uznał on ukaraną sprawcą wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Stwierdzając powyższą zasadniczą wadę prawną, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w zaskarżonej części – i w opisanym zakresie – przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W jego toku Sąd ten będzie miał na względzie powyższe wnioski i spostrzeżenia, uwarunkowane treścią obowiązujących przepisów prawa.
Zauważyć też należy, że o charakterze rozstrzygnięcia Sądu kasacyjnego zadecydowały tak zakres zaskarżenia niniejszej kasacji i jej kierunek, jak też dominujące w orzecznictwie Sądu Najwyższego przekonanie o konieczności uchylania, w postępowaniu kasacyjnym, orzeczenia w części dotyczącej kary, w sytuacji, w której nie zawiera ono rozstrzygnięcia w kwestii środka karnego lub kary, którego umieszczenie było obowiązkiem sądu, gdyż przedmiotem zaskarżenia i zarzutu, a w konsekwencji uchylenia orzeczenia można uczynić tylko tę jego zaskarżoną część, która obarczona jest owym brakiem (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r. I KZP 36/2009 OSNKW 2010/5 poz. 40 i wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 września 2001 r. III KKN 168/2001 OSNKW 2001/11-12 poz. 97 i z dnia 17 listopada 2009 r. II KK 131/2009 Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych 2009 poz. 2268).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI