IV KK 429/24

Sąd Najwyższy2024-12-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyskład orzekającyterminy procesoweuchwała SNTrybunał KonstytucyjnyKRSpowołanie sędziego

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego jako oczywiście bezzasadną i pozostawił bez rozpoznania uzupełnienie kasacji złożone po terminie, odrzucając argumentację dotyczącą wadliwości składu orzekającego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M. Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Dodatkowo, pismo obrońcy zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji”, złożone po terminie i nie wskazujące na bezwzględne przyczyny odwoławcze, zostało pozostawione bez rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że argumentacja dotycząca wadliwości składu orzekającego, oparta na uchwale połączonych izb SN z 2020 r., straciła moc obowiązującą po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. Ż., który został skazany za czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 14 maja 2024 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Ełku. Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną. Ponadto, pismo obrońcy zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” z dnia 9 września 2024 r. zostało pozostawione bez rozpoznania, ponieważ zostało złożone po terminie, a także nie stwierdzono żadnej z okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Skazanego zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa. Uzasadnienie postanowienia dotyczyło głównie pozostawienia bez rozpoznania pisma obrońcy. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pisma składane po terminie podlegają rozpoznaniu tylko w zakresie, w jakim ich argumentacja pozostaje w ścisłym związku z zarzutami kasacji, chyba że podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W tym przypadku, obrońca próbował powołać się na wadliwy skład sądu, odwołując się do uchwały połączonych izb SN z 2020 r. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że uchwała ta utraciła moc obowiązującą na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r., co oznacza brak podstaw do kwestionowania konstytucyjnego umocowania KRS i powołań sędziowskich. Podkreślono również niedopuszczalność badania niezawisłości i bezstronności sędziego na etapie postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut dotyczy bezwzględnej przyczyny odwoławczej, pismo może zostać rozpoznane w tym zakresie. Jednakże, jeśli zarzut ten jest oparty na przepisach lub orzeczeniach, które utraciły moc obowiązującą, nie stanowi on podstawy do rozpoznania pisma.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pisma procesowe składane po terminie do wniesienia kasacji podlegają rozpoznaniu tylko w zakresie argumentacji związanej z zarzutami kasacji, z wyjątkiem zarzutów bezwzględnych przyczyn odwoławczych. W tym przypadku, zarzut wadliwego składu orzekającego, oparty na uchwale SN, która utraciła moc obowiązującą na mocy wyroku TK, nie stanowił podstawy do rozpoznania pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. Ż.osoba_fizycznaskazany
D. G.-A.inneobrońca skazanego
Prokuratororgan_państwowyinna strona

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

p.u.s.p.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.SN

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo obrońcy złożone po terminie i nie wskazujące na bezwzględne przyczyny odwoławcze powinno zostać pozostawione bez rozpoznania. Uchwała połączonych Izb SN z 2020 r. utraciła moc obowiązującą na mocy wyroku TK. Brak podstaw do kwestionowania statusu sędziego i powołań na etapie postępowania kasacyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja obrońcy dotycząca wadliwości składu orzekającego oparta na uchwale SN, która utraciła moc obowiązującą.

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną pismo obrońcy skazanego zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” z dnia 9 września 2024 r. wobec złożenia go po terminie oraz niestwierdzenia żadnej z okoliczności wymienionej w art. 439 § 1 k.p.k. – pozostawić bez rozpoznania zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, wydatkami obciążając Skarb Państwa Zgodnie z treścią art. 535 § 3 k.p.k. strona może wystąpić o sporządzenie pisemnych motywów tego orzeczenia. nie istnieje prawna możliwość rozszerzenia zakresu rozpoznania sprawy przez objęcie rozpoznaniem zarzutów, które nie zostały sformułowane w kasacji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, orzekł, iż uchwała składu połączonych Izb [...] z dnia 23 stycznia 2020 r. [...] jako akt normatywny utraciła moc obowiązującą. brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich niedopuszczalne jest przeprowadzanie na etapie postępowania kasacyjnego wnioskowanego przez obrońcę w uzupełnieniu kasacji testu bezstronności

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu kasacyjnym, dopuszczalności podnoszenia zarzutów bezwzględnych przyczyn odwoławczych po terminie, a także kwestii związanych z mocą obowiązującą uchwał Sądu Najwyższego i orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kontekście powołań sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji prawnej związanej z uchwałą SN z 2020 r. i jej uchyleniem przez TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz dopuszczalności podważania składu orzekającego.

Sąd Najwyższy: Uchwała SN straciła moc, kasacja oddalona. Kluczowa decyzja w sprawie składu orzekającego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 429/24
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
w sprawie
M. Ż.
skazanego za czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 17 grudnia 2024 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach
z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 121/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ełku
z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 621/23,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. pismo obrońcy skazanego zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” z dnia 9 września 2024 r. wobec złożenia go po terminie oraz niestwierdzenia żadnej z okoliczności wymienionej w art. 439 § 1 k.p.k. – pozostawić bez rozpoznania,
3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, wydatkami obciążając Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Kasację od wyroku Sadu Okręgowego w Suwałkach z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 121/24 wywiodła – przy zachowaniu ustawowego terminu - obrońca skazanego M. Ż. – adw. D. G.-A.. Pisemną odpowiedź, po otrzymaniu odpisu kasacji, złożył prokurator, wnosząc o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Następnie obrońca skazanego, po upływie terminu do wniesienia kasacji, wniosła w dniu 9 września 2024 r. pismo zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” (k. 1102, t. VI – data stempla pocztowego).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Pozostawienie pisma zatytułowanego
„Uzupełnienie do kasacji” z dnia 9 września 2024 r.
bez rozpoznania skutkuje koniecznością sporządzenia uzasadnienia postanowienia z urzędu (w zakresie pkt 2). Z kolei postanowienie zawarte w pkt 1 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej nie wymaga pisemnego uzasadnienia. Zgodnie z treścią art. 535 § 3 k.p.k. strona może wystąpić o sporządzenie pisemnych motywów tego orzeczenia.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wszelkie oświadczenia i pisma stron procesowych składane po upływie terminu do wniesienia kasacji podlegają rozpoznaniu wyłącznie w zakresie, w jakim ich argumentacja pozostaje w ścisłym związku z zarzutami zawartymi w kasacji. W konsekwencji nie istnieje prawna możliwość rozszerzenia zakresu rozpoznania sprawy przez objęcie rozpoznaniem zarzutów, które nie zostały sformułowane w kasacji. Wyjątek od tej zasady stanowi jedynie wypadek podniesienia poza kasacją i po upływie terminu do jej wniesienia, zarzutu wskazującego na uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2004 r., II KK 332/04, OSNwSK 2004 nr 1, poz. 2217).
W piśmie z dnia 9 września 2024 r. obrońca skazanego wskazuje – choć tylko iluzorycznie - na zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., polegający na nieprawidłowym obsadzeniu składu orzekającego. Argumentację o zaistnieniu wspomnianej przyczyny, obrońca skazanego osadza przede wszystkim na
uzasadnieniu uchwały składu
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020
r. (BSA I-4110-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7).
Uwadze obrońcy skazanego umknęło jednak, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, orzekł, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I –4110 – 1/20, jako akt normatywny utraciła moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. też m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64; wyrok SN z dnia 28 lutego 2023 r., II CSKP 1362/22, Legalis; postanowienie SN z dnia 28 lutego 2023 r., III KK 23/23, Legalis).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do proceduralnego podważenia statusu sędziego oraz jego działalności orzeczniczej z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., a w konsekwencji dopatrywania się bezwzględnej przyczyny odwoławczej w sytuacji, gdy w składzie sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2023 r., II KK 539/22).
Warto również podkreślić nie mniej ważną okoliczność, że niedopuszczalne jest przeprowadzanie na etapie postępowania kasacyjnego wnioskowanego przez obrońcę w uzupełnieniu kasacji testu bezstronności, którego materializacja – co oczywiste – odbywa się w odrębnej procedurze określonej przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27 lipca 2001 r. (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 334) oraz odpowiednio ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r. (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 622). Oczywistym jest więc, że istnienie ustawowych trybów unormowanych we wzmiankowanych ustawach, uniemożliwia badanie przez Sąd kasacyjny,
spełnienia przez sędziego orzekającego w składzie sądu odwoławczego, wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.
Powyższe rozważania w sposób jednoznaczny prowadzą do stwierdzenia, że pismo obrońcy skazanego z dnia
9 września 2024 r. zatytułowane „Uzupełnienie do kasacji” tylko pozornie wskazuje na zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. To z kolei implikuje konieczność pozostawienia omawianego pisma bez rozpoznania jako złożonego po terminie.
ł.n
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI