Orzeczenie · 2023-01-19

IV KK 426/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-01-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwowekselprawo karnewypełnienie weksla in blancowprowadzenie w błądniekorzystne rozporządzenie mieniemkasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione na niekorzyść oskarżonego A. K., który został uniewinniony przez Sąd Okręgowy w Suwałkach od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) i wypełnienia weksla (art. 270 § 2 k.k.). Sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego za usiłowanie doprowadzenia pokrzywdzonego H. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypełnienie weksla in blanco na kwotę 152 090 złotych, mimo braku nieuregulowanych zobowiązań. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uniewinniając oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał kasacje za zasadne, wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy podkreślił, że wypełnienie weksla in blanco w sytuacji braku wierzytelności zabezpieczonej tym wekslem może stanowić oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) oraz wypełnienie dokumentu niezgodnie z przeznaczeniem (art. 270 § 2 k.k.). Sąd odwoławczy pominął istotne okoliczności faktyczne i prawne, w tym możliwość zastosowania przepisów karnych mimo abstrakcyjnego charakteru zobowiązania wekslowego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa i wypełnienia dokumentu w kontekście zobowiązań wekslowych, a także wymogów stawianych uzasadnieniu orzeczenia przez sąd odwoławczy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wypełnienia weksla in blanco i braku wierzytelności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wypełnienie weksla in blanco na kwotę przekraczającą rzeczywiste zadłużenie, w sytuacji braku wierzytelności zabezpieczonej tym wekslem, może stanowić przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k. i wypełnienia dokumentu niezgodnie z przeznaczeniem z art. 270 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wypełnienie weksla in blanco wbrew woli pokrzywdzonego i na jego szkodę, w sytuacji braku wierzytelności, może wyczerpywać znamiona przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego, nie uwzględniając, że wypełnienie weksla in blanco w sytuacji braku wierzytelności może być czynnością wprowadzającą w błąd i prowadzącą do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Podkreślono, że ochrona prawno-karna jest samodzielna względem prawa cywilnego.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające i czy jasno wynikało z niego, na jakiej podstawie sąd uchylił wyrok sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie było wadliwe, ponieważ nie pozwalało jednoznacznie stwierdzić, czy sąd uznał brak znamion czynu zabronionego, czy też błąd w opisie czynu i jego kwalifikacji prawnej.

Uzasadnienie

Prokurator zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak jasnego wskazania podstawy uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w uzasadnieniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżony
H. R.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 413 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 117 § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego dotyczące oszustwa i wypełnienia weksla. • Sąd Okręgowy pominął istotne okoliczności faktyczne i prawne, w tym możliwość zastosowania przepisów karnych mimo abstrakcyjnego charakteru zobowiązania wekslowego. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wadliwe i nie pozwalało jednoznacznie stwierdzić podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie A. K. mogło zatem zrealizować znamię określające sposób działania sprawcy przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., tj. wprowadzenia w błąd. • Sama tylko generalna abstrakcyjność i samodzielność zobowiązania wekslowego nie wyłącza możliwości przyjęcia, że wypełnienie weksla in blanco stanowiło element oszukańczych zabiegów, o których mowa w art. 286 § 1 k.k.). • przepis art. 286 § 1 k.k. nie wymaga ustalenia podejmowania przez sprawcę szczególnych, spektakularnych czynności. Wystarczające jest bowiem ustalenie jakiegokolwiek działania, które może spowodować błędne wyobrażenie o rzeczywistości u osoby rozporządzającej mieniem. • Wypełnienie weksla in blanco poprzez nadanie mu takiej treści, która stwarzała pozory istnienia stosunku zobowiązaniowego oraz była sprzeczna z rzeczywistym celem, dla którego to ów weksel został wystawiony, wyczerpuje znamiona przestępstwa stypizowanego nie tylko w art. 286 § 1 k.k., ale również w art. 270 § 2 k.k.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa i wypełnienia dokumentu w kontekście zobowiązań wekslowych, a także wymogów stawianych uzasadnieniu orzeczenia przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypełnienia weksla in blanco i braku wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy interpretacji znamion oszustwa i wypełnienia weksla, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące odpowiedzialności karnej w kontekście instrumentów prawnych.

Czy wypełnienie weksla in blanco to zawsze oszustwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst