II KK 204/05

WYROK Z DNIA 8 MARCA 2006 R. II KK 204/05 Jeżeli błąd w doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy, co do miejsca w którym przebywał oskarżony, uniemożliwił mu uczestniczenie w rozprawie odwoławczej i kontakt przed tą rozprawą z obrońcą, uznać nale- ży, że oskarżony nie został należycie zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej w rozumieniu art. 450 § 3 k.p.k., a rozpoznanie sprawy, z udziałem jego obrońcy, nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oskarżo- nego do obrony określonego w art. 6 k.p.k., które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Przewodniczący: sędzia SN J. Szewczyk. Sędziowie SN: W. Maciak (sprawozdawca), J. Sobczak. Prokurator Prokuratury Krajowej: B. Drozdowska. Sąd Najwyższy w sprawie Wojciecha B., oskarżonego z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 października 2004 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 stycznia 2004 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę Wojciecha B. p r z e k a z a ł do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. 2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 stycznia 2004 r., Woj- ciech B., Robert S. i Mariusz A. zostali uznani za winnych tego, że w dniu 11 września 2002 r. w W. działając wspólnie i w porozumieniu w celu wyłu- dzenia wierzytelności, grożąc Wiesławowi P. i Michałowi F. zmusili Michała F. do wydania samochodu marki Polonez pod zastaw wymienionej wierzy- telności, przy czym wyrażona groźba wzbudziła u pokrzywdzonego uza- sadnione podejrzenie, że zostanie spełniona, tj. popełnienia przestępstwa z art. 191 § 2 k.k., przy czym Wojciech B. dopuścił się tego czynu w warun- kach art. 64 § 1 k.k. Ponadto Wojciech B. został uznany za winnego tego, że w dniach od 14 do 19 sierpnia 2002 r. w W., wspólnie i w porozumieniu z Robertem S., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej grożąc Michałowi F. i Wiesławowi P. pobiciem oraz połamaniem rąk i nóg, doprowadził wyżej wymienionych do wydania pieniędzy w kwocie 4 000 zł, czym działał na ich szkodę, tj. po- pełnienia przestępstwa z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Za pierwsze z przestępstw z art.191 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy wymie- rzył Wojciechowi B. karę roku pozbawienia wolności, natomiast za czyn z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. karę 2 lat pozbawienia wolności. Jako karę łączną Sąd ten wymierzył Wojciechowi B. 2 lata i 6 miesięcy pozba- wienia wolności. Apelację od tego wyroku, pod zarzutem obrazy art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k., kwestionującą winę oskarżonego, wniósł obrońca Wojciecha B. Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 7 października 2004 r., za- skarżony wyrok w stosunku do Wojciecha B. utrzymał w mocy. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca Wojciecha B., który wy- rokowi Sądu Okręgowego zarzucił „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie tre- 3 ści art. 6 k.p.k., poprzez pozbawienie skazanego możliwości realizacji pra- wa do obrony materialnej na skutek niepowiadomienia go w sposób prawi- dłowy o terminie rozprawy sądu odwoławczego”. W oparciu o przytoczony zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie za- skarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. wniósł o jej oddalenie jako bezza- sadnej. Po wysłuchaniu obrońcy popierającego kasację oraz Prokuratora Prokuratury Krajowej, który zmieniając wcześniej zajęte przez Prokuraturę stanowisko, również wniósł o uwzględnienie kasacji, Sąd Najwyższy zwa- żył, co następuje. Kasacja obrońcy jest zasadna. W tej sprawie bezspornym bowiem jest, że oskarżony Wojciech B. o terminie rozprawy odwoławczej przed Sądem Okręgowym w W. w dniu 7 października 2004 r., nie został w sposób prawidłowy powiadomiony i w rozprawie tej nie brał udziału. Zawiadomienie o terminie rozprawy odwo- ławczej zostało wysłane do oskarżonego dnia 31 sierpnia 2004 r. na jego adres domowy, gdzie odebrał je ojciec oskarżonego, zaś Wojciech B. do dnia 30 września 2004 r. przebywał w zakładzie karnym i o rozprawie od- woławczej dowiedział się już po jej terminie. Nie ulega również wątpliwości, że w toku rozprawy odwoławczej sąd dokonuje czynności procesowych, w których strony mają prawo wziąć udział, a realizując swoje uprawnienia mogą składać wyjaśnienia, oświadczenia i wnioski ustnie lub na piśmie (art. 453 § 2 k.p.k.). Korzystanie zaś z tych uprawnień przez oskarżonego jest realizowaniem jego prawa do obrony (art. 6 k.p.k.) i zarazem wykonywa- niem gwarantowanego mu konstytucyjnie prawa do obrony we wszystkich stadiach postępowania – art. 42 ust. 2 Konstytucji RP (por. wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 r., V KKN 373/98, Lex nr 50975). 4 W omawianej sytuacji należy stwierdzić, że jeżeli błąd w doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy co do miejsca w którym przebywał oskarżony, uniemożliwił mu uczestniczenie w rozprawie odwoławczej i kon- takt przed tą rozprawą z obrońcą, uznać należy, że oskarżony nie został należycie zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej w rozumieniu art. 450 § 3 k.p.k., a rozpoznanie sprawy, z udziałem jego obrońcy, nastą- piło z rażącym naruszeniem prawa oskarżonego do obrony, określonego w art. 6 k.p.k., które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Z tych też powodów Sąd Najwyższy uwzględniając kasację obrońcy, zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w W. uchylił i sprawę Wojciecha B. przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.