IV KK 423/12

Sąd Najwyższy2013-03-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyobraza przepisów postępowaniaocena dowodówrozbójpostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego M. P. jako oczywiście bezzasadną, wskazując na liczne błędy formalne i merytoryczne skargi.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna z powodu wad formalnych, w tym skierowania zarzutów głównie przeciwko wyrokowi pierwszej instancji, a nie odwoławczej. Sąd Najwyższy podkreślił, że większość argumentacji skargi dotyczyła spraw, które nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie wskazuje, że kasacja zawierała liczne wady formalne, które stawiały ją na granicy dopuszczalności. Główny zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania (art. 4 k.p.k., art. 5 § 1 i 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 443 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) był w przeważającej części skierowany przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, a nie odwoławczego, co jest sprzeczne z art. 519 k.p.k. Autor skargi powielał zarzuty dotyczące wyroku Sądu Okręgowego, zamiast odnosić się do kontroli apelacyjnej. Ponadto, znaczna część wywodu kasacji dotyczyła ustaleń faktycznych w zakresie zarzutu zabójstwa, który został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania, co uniemożliwiało Sądowi Najwyższemu zajęcie stanowiska. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutów naruszenia zasady in dubio pro reo, domniemania niewinności i zasady bezstronności, wskazując, że obrońca nie wykazał ich zasadności w odniesieniu do przypisanego rozboju. Sąd dysponował dowodami osobowymi (wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków) oraz dowodem rzeczowym (nadpalony dowód osobisty pokrzywdzonego), które potwierdzały ustalenia faktyczne. Wobec powyższego, kasacja została oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skierowane głównie przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, zamiast odwoławczego, stanowią wadę formalną skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 519 k.p.k. wymaga, aby kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego. Zarzuty dotyczące przepisów regulujących postępowanie pierwszoinstancyjne lub odnoszące się do ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, które nie były przedmiotem kontroli apelacyjnej, nie mogą być skutecznie podnoszone w kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator / Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 275 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja skierowana głównie przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, a nie odwoławczego. Część zarzutów dotyczy spraw uchylonych do ponownego rozpoznania, co wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego. Brak wykazania naruszenia zasad in dubio pro reo, domniemania niewinności i bezstronności w odniesieniu do rozboju. Prawidłowa ocena dowodów przez sądy niższych instancji, w tym wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków. Istnienie dowodów rzeczowych i osobowych potwierdzających ustalenia faktyczne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty rażącej obrazy przepisów postępowania (art. 4, 5, 7, 410, 424, 443, 457 k.p.k.). Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych w zakresie zarzutu zabójstwa. Naruszenie zasady in dubio pro reo, domniemania niewinności, zasady bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

kasacja wniesiona na korzyść M. P. okazała się w sposób oczywisty bezzasadna stwierdzono w niej też wady, które wręcz skargę tę stawiają na granicy dopuszczalności sprzecznie z dyspozycją art. 519 k.p.k. – przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej, a nie drugiej instancji nie odnosi się w istocie do nieprawidłowości przeprowadzenia kontroli apelacyjnej, a powiela uprednio podnoszone w apelacji zarzuty nie ma wręcz prawnej możliwości zajęcia przez Sąd Najwyższy stanowiska w najmniejszym stopniu nie wykazała, by Sąd Apelacyjny naruszył wskazane w zarzucie skargi przepisy kasacja sprowadziła się więc do polemiki z ustalaniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd pierwszej instancji

Skład orzekający

Dorota Rysińska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie wad formalnych skargi kasacyjnej, ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, zasady oceny dowodów w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznych zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wad formalnych kasacji i ograniczeń kognicji Sądu Najwyższego.

Kasacja z wadami formalnymi – Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak nie składać skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 423/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 marca 2013 r., sprawy M. P. skazanego z art. 280 § 1 kk i art. 275 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 grudnia 2010 r., p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona na korzyść M. P. okazała się w sposób oczywisty bezzasadna, przy czym stwierdzono w niej też wady, które wręcz skargę tę stawiają na granicy dopuszczalności. Już sama treść sformułowanego w kasacji zarzutu rażącej obrazy przepisów postępowania, a mianowicie art. 4 k.p.k., art. 5 § 1 i 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 443 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. wskazuje, że w przeważającej większości zarzut ten skierowano – sprzecznie z dyspozycją art. 519 k.p.k. – przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej, a nie drugiej instancji. Świadczy o tym choćby przywołanie, jako naruszonych, art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k. i 2 poprzedzających go przepisów, które, generalnie, regulują przecież postępowanie pierwszoinstancyjne. W ocenie tej utwierdza lektura uzasadnienia zarzutu kasacyjnego, przekonująca dobitnie, że w swej argumentacji autor skargi nie odnosi się w istocie do nieprawidłowości przeprowadzenia kontroli apelacyjnej, a powiela uprzednio podnoszone w apelacji zarzuty dotyczące wyroku Sądu Okręgowego. Dodatkowe umieszczenie w zarzucie skargi kasacyjnej unormowań art. 457 § 3 k.p.k. i art. 443 k.p.k., jako rażąco naruszonych, jawi się więc jako zabieg całkiem pozorny – a od razu też trzeba dodać, nie znajdujący oparcia w realiach sprawy. Co jednak o wiele bardziej istotne, przytłaczająca część wywodu kasacji nie dotyczy – jak stanowi wskazany powyżej przepis art. 519 k.p.k. – wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie (tu: utrzymującego w mocy skazanie M. P. za przestępstwo rozboju), lecz odnosi się do nieprawidłowości poczynienia przez Sąd Okręgowy ustaleń w zakresie, w jakim wyrok tego Sądu został przez Sąd Apelacyjny uchylony i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania (odnośnie do zarzutu zabójstwa). W tym więc zakresie, co oczywiste, nie ma wręcz prawnej możliwości zajęcia przez Sąd Najwyższy stanowiska. Powyższe należy odnieść zwłaszcza do podniesionej w zarzucie kasacyjnym obrazy art. 443 k.p.k. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący ograniczył się bowiem do powtórzenia za Sądem odwoławczym argumentów, które skłoniły ten Sąd do stwierdzenia, iż przepis ten został naruszony, gdy chodzi o poczynienie ustaleń dotyczących zarzutu zabójstwa. Obrońca w żaden natomiast sposób nie wskazał, na czym miało polegać naruszenie art. 443 k.p.k., gdy chodzi o wyrok skazujący M. P. za rozbój. Istotę wadliwości zaprezentowanego w tym zakresie rozumowania obrońcy dobrze oddaje treść doręczonej stronie skarżącej pisemnej odpowiedzi prokuratora na kasację, do której należy w tym miejscu odesłać. Autor kasacji nie wskazał również na czym miało polegać naruszenie przez Sąd zasady in dubio pro reo, domniemania niewinności, czy zasady bezstronności. Jak wspomniano, większość swej uwagi poświęca on okolicznościom dotyczącym zarzutu zabójstwa, akcentując zwłaszcza fakt nieodnalezienia zwłok B. M. Ta jednak okoliczność, jak trafnie zauważa prokurator, pozostaje bez związku z czynem polegającym na dokonaniu rozboju na osobie tego pokrzywdzonego – popełnionym, jak ustalono, zanim doszło do kolejnych zdarzeń, które aktualnie pozostają przedmiotem oceny w ponowionym postępowaniu. Z uzasadnienia kasacji można natomiast wysnuć wniosek, że naruszenia 3 przytaczanych powyżej zasad w odniesieniu do ustaleń tyczących przypisanego rozboju obrońca upatruje w związku z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, wyrażającym się w przesądzeniu o sprawstwie oskarżonego na podstawie dowodów, które – w ocenie skarżącego – nie mają bezpośredniego charakteru. Ocenę taką obrońca wiąże przede wszystkim z okolicznością, że nie zdołano odnaleźć portfela i telefonu oraz samochodu, będących przedmiotem kradzieży. Tymczasem, o ile faktycznie przedmiotów tych nie odzyskano, o tyle należy podkreślić, że odnośnie omawianego czynu Sąd dysponował dowodami bezpośrednimi, jak i pośrednimi, tyle że o charakterze osobowym. Przede wszystkim, podstawą poczynionych tu ustaleń faktycznych były wyjaśnienia oskarżonego K. M., których ocena była przedmiotem szczegółowej kontroli ze strony Sądu Apelacyjnego (s. 33-37 uzasadnienia wyroku). Obrońca przemilcza też, że w jednych z wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym (także w konfrontacji z K. M.), sam oskarżony M. P. przyznał się do popełnienia tego czynu, a znaczenia tej okoliczności – również szczegółowo przeanalizowanej – nie zmienia fakt późniejszej odmowy składania przez niego wyjaśnień i zanegowania swego sprawstwa. Sąd dysponował też dowodami osobowymi o charakterze pośrednim, tj. zeznaniami M. J., E. D. i I. K., a przede wszystkim zeznaniami świadka Z. W. Zestawienie treści uzasadnienia Sądu Okręgowego z treścią podważających ocenę tego dowodu środków odwoławczych oraz motywów wyroku Sądu Apelacyjnego przekonuje, że w zakresie kontroli oceny tych zeznań (s. 37-39 uzasadnienia) nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia przepisów procesowych. Wreszcie należy podkreślić, że Sąd dysponował dowodem rzeczowym w postaci nadpalonego dowodu osobistego pokrzywdzonego, znalezionego w dniu 4 lipca 2002 r. przy wejściu na plażę przez patrol policji. Stan tego dowodu, jak i miejsce jego znalezienia współgrają z wersją prezentowaną przez oskarżonego K. M. co do prób pozbycia się tego dokumentu przez sprawców kradzieży. W podsumowaniu należy stwierdzić, że w zakresie możliwym do rozważenia przez Sąd Najwyższy, kasacja w najmniejszym stopniu nie wykazała, by Sąd Apelacyjny naruszył wskazane w zarzucie skargi przepisy, a zwłaszcza unormowanie art. 457 § 3 k.p.k. W skardze tej w ogóle zabrakło rzeczowych odniesień do motywów wyroku Sądu odwoławczego, co wobec szczegółowości, jasności i staranności opracowania tego stanowiska nie stanowi zaskoczenia. W swej istocie kasacja sprowadziła się więc do polemiki z ustalaniami faktycznymi 4 poczynionymi przez Sąd pierwszej instancji, co ostatecznie przesądziło o jej oddaleniu na posiedzeniu, w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k. Z tych zatem względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI