IV KK 422/10

Sygn. akt IV KK 422/10 
 
P O S T A N O W I E N I E 
Dnia 20 kwietnia 2011 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Jerzy Steckiewicz 
SSA del. do SN Kazimierz Klugiewicz 
Protokolant  Danuta Bratkrajc 
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej  Lucjana Nowakowskiego 
 
w sprawie A. M. 
w przedmiocie prawnej dopuszczalności wydania osoby ściganej organom 
ścigania Federacji Rosyjskiej 
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. 
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść 
od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego  w B. 
z dnia 25 czerwca 2010 r.,  
p o s t a n o w i ł 
 
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi 
Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania. 
 
 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 

 
2
A. M. poszukiwany jest nakazem aresztowania z dnia 23 października 
2001 r. wydanym przez Prokuraturę Północnej Osetii, jako podejrzany o to, że w 
dniu 8 czerwca 1998 r. współdziałając z innymi osobami, będąc uzbrojony, przy 
użyciu siły, uprowadził sześciu mieszkańców osady B., oraz przetrzymywał ich 
do czasu zapłacenia okupu przez rodziny ofiar, co stanowiło przestępstwo z art. 
126 cz. 3 pkt a) Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej. W dniu 15 stycznia 
2007 r. Prokurator Okręgowy w R. złożył do Sądu Okręgowego w R. wniosek o 
wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku Federacji Rosyjskiej o wydanie 
A. M. 
Sąd Okręgowy w R., postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r., 
stwierdził prawną dopuszczalność wydania Federacji Rosyjskiej jej obywatela 
A. M. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2007 r., Sąd Apelacyjny w […] 
utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W dniu 8 listopada 2007 r. 
Minister Sprawiedliwości podjął decyzję o wydaniu A. M. organom wymiaru 
sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej. Decyzja ta nie została jednak wykonana, 
bowiem A. M. złożył skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w 
Strasburgu, a ten wydał zalecenie dla Rządu RP, by skarżący nie został 
wydalony z jej terytorium do czasu zakończenia postępowania przed 
Trybunałem. Minister Sprawiedliwości czasowo wstrzymał wykonanie 
uprzedniej decyzji o wydaniu A. M. Federacji Rosyjskiej. 
Następnie w dniu 15 września 2009 r. na korzyść A. M. kasację złożył 
Rzecznik Praw Obywatelskich, podnosząc w niej zarzut rażącego i mogącego 
mieć wpływ na treść postanowienia naruszenia prawa procesowego, a 
mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 94 § 1 k.p.k., polegającego na tym, że sąd 
odwoławczy rozpatrując zażalenie obrońcy A. M., w uzasadnieniu swego 
orzeczenia nie odniósł się w sposób należyty do zarzutu błędnego przyjęcia 
przez Sąd I instancji, że ścigany, po jego ewentualnym wydaniu organom 
ścigania Federacji Rosyjskiej, nie będzie poddany torturom lub innemu 
okrutnemu lub nieludzkiemu traktowaniu lub karaniu, poprzez dowolne i 

 
3
arbitralne przyjęcie, że za słusznością stanowiska Sądu I instancji przemawia 
niepodniesienie tej okoliczności w wyjaśnieniach A. M., co w konsekwencji 
oznacza, że środek odwoławczy został rozpoznany w sposób nienależyty. 
Opierając się na tym zarzucie, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy 
postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. 
do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. III KK 
335/09, uwzględnił tę kasację, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę 
przekazał Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu 
odwoławczym. 
Orzekający ponownie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 
2010 r., uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w R. w przedmiocie prawnej 
dopuszczalności wydania A. M. i przekazał sprawę, zgodnie z właściwością, 
Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania. Zalecił równocześnie 
przeprowadzenie niezbędnych dowodów, w celu należytego udokumentowania, 
czy nie wystąpiła przeszkoda ekstradycyjna z art. 604 § 1 k.p.k. 
Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r., 
stwierdził 
niedopuszczalność 
wydania 
Federacji 
Rosyjskiej 
obywatela 
rosyjskiego A. M. W uzasadnieniu tego postanowienia m. in. wskazał, że 
wydanie osoby ściganej w tym przypadku byłoby sprzeczne z art. 3 Konwencji 
o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 
dnia 4 listopada 1950 r., a tym samym byłoby sprzeczne z polskim porządkiem 
prawnym, bowiem istnieje uzasadniona obawa, że w państwie wzywającym 
może dojść do naruszenia praw i wolności osoby ściganej. Taka obawa stanowi 
natomiast przeszkodę ekstradycyjną, o której mowa w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 
k.p.k. i powoduje, że wydanie osoby ściganej jest prawnie niedopuszczalne. 
Postanowienie to uprawomocniło się, wobec niezaskarżenia go przez żadną ze 
stron. 

 
4
Powyższe postanowienie zaskarżył na niekorzyść kasacją, złożoną w 
trybie art. 521 k.p.k., Prokurator Generalny. W kasacji zarzucił rażące i mające 
istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego 
procesowego, a mianowicie art. 92 k.p.k. i art. 97 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 
k.p.k., polegające na niewykonaniu wiążących zaleceń sądu odwoławczego i 
nieprzeprowadzeniu wszystkich dostępnych w kraju dowodów, mogących 
przyczynić się do weryfikacji wiarygodności wyjaśnień A. M., a nadto na 
oparciu orzeczenia tylko na części zgromadzonego w sprawie materiału 
dowodowego i ocenieniu tegoż materiału dowodowego zbyt jednostronnie na 
korzyść A. M., co doprowadziło do naruszenia art. 604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k., 
poprzez przedwczesne i wobec tego bezpodstawne uznanie, że istnieją określone 
w tych przepisach bezwzględne przeszkody ekstradycyjne. 
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i 
przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania.  
W pisemnej odpowiedzi na kasację adw. [...] obrońca A. M., wnosiła o 
oddalenie kasacji Prokuratora Generalnego, wskazując że wiarygodność 
wyjaśnień A. M. odnośnie jego działań na rzecz niepodległego bytu Republiki 
Czeczenii była kilkakrotnie wnikliwie i wszechstronnie badana w czasie 
postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej przez 
właściwe wyspecjalizowane do tego organy, tj. Szefa Urzędu do Spraw 
Cudzoziemców i Radę do Spraw Uchodźców. W żadnej decyzji wydanej w toku 
postępowania w sprawie nadania A.i M. statusu uchodźcy kluczowe 
okoliczności wskazywane przez niego odnośnie działalności w czasie konfliktu 
czeczeńsko-rosyjskiego nie były podważane przez organy prowadzące 
postępowanie. Ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia 4 kwietnia 
2009 r., na mocy której A. M. udzielono zgody na pobyt tolerowany została 
dołączona do akt sprawy postępowania w sprawie jego wydania, więc była 
znana Sądowi Okręgowemu w B. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia 
jest między innymi zacytowany jej obszerny fragment. Zatem w świetle 

 
5
powyższego, musi budzić zdziwienie stwierdzenie Prokuratora Generalnego, iż 
„poza wymienionymi dokumentami [pisma Stowarzyszenia Interwencji Prawnej 
i Komitetu „Polska-Inguszetia”] w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek 
innych, obiektywnych dowodów potwierdzających wyjaśnienia A. M.”.  Zdaniem 
obrońcy cyt. „w sprawie A. M. Sąd Okręgowy w B. rozpatrując kwestię 
dopuszczalności jego wydania zasadnie mógł przyjąć, bazując na ostatecznej 
decyzji Rady do Spraw Uchodźców, że okoliczności dotyczące jego działalności 
na 
rzecz 
niepodległego 
bytu 
Republiki 
Czeczenii 
nie 
wymagają 
przeprowadzania dalszych czynności w kierunku ich weryfikacji. Zostały one 
bowiem pozytywnie zweryfikowane przez organy, posiadające odpowiednie 
instrumenty, doświadczenie oraz wiedzę z zakresu badania prawdziwości 
twierdzeń osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy, zaś prawidłowość 
postępowania organu, który wydał decyzję ostateczną, została potwierdzona w 
ramach kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, o czym 
informacja znajduje się w opinii Stowarzyszenia Interwencji Prawnej z dnia 19 
czerwca 2010 r.”. 
Z kolei w piśmie Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, które zostało 
założone w przedmiotowej sprawie m. in. zauważa się, że niezrozumiała jest 
argumentacja Prokuratora Generalnego, iż Sąd Okręgowy w B. nie uwzględnił 
w dostatecznym stopniu tego, że , cyt. „Federacja Rosyjska nie jest wymieniana 
w raportach organizacji międzynarodowych jako państwo, w którym 
powszechną i potwierdzoną obiektywnie praktyką jest stosowanie tortur lub 
innego rodzaju niehumanitarnych metod śledczych”. Podniesiono też, że 
„poczynione samodzielnie przez Sąd Okręgowy w B. ustalenia w zakresie 
zagrożenia naruszenia art. 3 Konwencji są tożsame z ustaleniami Rady do Spraw 
Uchodźców zawartymi w jej decyzji z dnia 3 kwietnia 2009 r. Jeżeli Sąd 
Okręgowy w B. wydałby postanowienie stwierdzające dopuszczalność wydania 
i Minister Sprawiedliwości podjąłby taką samą decyzję, wówczas powstałby 
stan, w którym A. M. nie mógłby korzystać z uprawnienia przyznanego mu 

 
6
przez inny organ władzy państwowej. Byłaby to sytuacja niepożądana i 
podważająca zasadę zaufania obywateli do państwa, wywodzącą się z 
konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego”. 
Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
Kasacja jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd 
Najwyższy nie 
podziela 
części argumentów przedstawionych w jej 
uzasadnieniu. 
Prokurator Generalny podniósł, że Sąd Okręgowy w B. swoje ustalenia 
odnośnie istnienia przeszkód ekstradycyjnych, o których mowa w art. 604 § 1 
pkt 5 i 7 k.p.k. poczynił w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy. 
Orzekł mianowicie na podstawie wyjaśnień samego zainteresowanego – A. M. - 
oraz w oparciu o analizę orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw 
Człowieka i informacje wskazane w opiniach prawnych Stowarzyszenia 
Interwencji Prawnej świadczące o tym, że w Federacji Rosyjskiej nie są 
przestrzegane normy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych 
Wolności. Sąd ten uznał, że kluczowe dla oceny ewentualnego naruszenia praw 
i wolności osoby ściganej w państwie wzywającym ma zaangażowanie A. M. w 
działania w Czeczenii skierowane przeciwko siłom zbrojnym Federacji 
Rosyjskiej. Poza w/w dokumentami (w tym decyzją Rady do Spraw Uchodźców 
z kwietnia 2009 r.) w aktach sprawy brak jest innych dowodów, 
potwierdzających wyjaśnienia A. M. Słusznie Prokurator Generalny wskazał, że 
aby istnienie prawdopodobieństwa naruszenia przez państwo żądające wydania 
art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności mogło 
być podstawą odmowy wydania, to musi ono wynikać z wyczerpujących ustaleń 
sądu meriti. 
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 kwietnia 2010 r., 
uchylającym postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 31 stycznia 2007 r., 
uznał, że materiały sprawy są niepełne i zalecił Sądowi I instancji poszerzenie 
podstawy dowodowej, poprzez przeprowadzenie niezbędnych dowodów, 

 
7
znajdujących się - jak wymaga tego przepis art. 603 § 1 k.p.k. - w kraju, w 
ramach powinności przewidzianej w art. 167 k.p.k. Rozpoznając ponownie 
sprawę, Sąd Okręgowy w B. ograniczył się jedynie do przesłuchania A. M. na 
posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2010 r. Jak trafnie wskazał Prokurator 
Generalny, nie można tego rodzaju procedowania uznać za wykonanie 
wiążących, po myśli art. 442 § 3 k.p.k., zaleceń sądu wyższej instancji. Art. 442 
§ 3 k.p.k. stwarza wyjątek od zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu (art. 8 
§ 1), ale nie od zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7). Zapatrywania 
prawne, o jakich mowa w tym przepisie, to wskazania interpretacyjne 
stosowanych w sprawie norm, zaś wskazania co do dalszego postępowania to 
zalecenia dotyczące potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego, sprawdzenia 
i wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości, przeprowadzenia określonych 
dowodów lub przeprowadzenia ich w określony sposób, czy nawet ponownego 
rozważenia już ustalonych okoliczności. W szczególności, jak trafnie podnosi 
Prokurator Generalny, Sąd Okręgowy w B. powinien był dokonać czynności 
mających na celu zweryfikowanie wyjaśnień A. M., np. przesłuchać 
przedstawicieli Komitetu „Polska – Inguszetia” oraz Stowarzyszenia Interwencji 
Prawnej na okoliczności zawarte w ich pismach, co do działalności A. M. przed 
przybyciem do Polski, w tym zwłaszcza źródeł tych informacji. Należało się 
również zwrócić się do samego ściganego lub jego obrońcy, o wskazanie 
świadków, którzy mogliby potwierdzić jego wyjaśnienia, jak też uzupełnić 
materiał dowodowy m.in. o informację z Krajowego Rejestru Karnego i dane 
osobopoznawcze z miejsca zamieszkania A. M. w Polsce. 
W tej sytuacji zasadny okazał się więc podniesiony w kasacji zarzut 
rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 92 
k.p.k. i art. 97 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k. Sąd Okręgowy w B. miał 
bowiem obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie, który 
pozwalałby na wydanie orzeczenia na podstawie całokształtu okoliczności 
mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, (por. art. 92 k.p.k.). Tylko faktyczne 

 
8
poszerzenie materiału dowodowego stanowiłoby wykonanie wiążących wskazań 
Sądu odwoławczego co do dalszego postępowania, jak tego wymaga art. 442 § 3 
k.p.k. 
Podnieść przy okazji należy, że użyte w art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k. 
sformułowanie „uzasadniona obawa”, iż w państwie wzywającym może dojść 
do 
naruszenia 
praw 
i 
wolności 
osoby 
wydanej, 
oznacza, 
że 
prawdopodobieństwo takie musi zostać wykazane za pomocą określonych 
faktów lub informacji o faktach, które pozwalają na obiektywną ocenę realności 
zagrożenia. Ustaleń zaś takich nie można czynić wyłącznie na podstawie 
twierdzeń osoby ściganej. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego jasno wynika, że 
w celu wykazania zaistnienia powodów o jakich mowa w z art. 604 § 1 pkt 5 i 7 
k.p.k. oraz możliwości naruszenia normy konwencyjnej przewidzianej w art. 3 
Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności 
przez państwo wzywające, konieczne jest wykazanie, cyt. „istnienia 
rzeczywistego ryzyka niezachowania tej normy w konkretnym wypadku i do 
konkretnej, a więc objętej wnioskiem o ekstradycję osoby” (cyt. z postanowienia 
Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. II KK 146/03, LEX nr 80295). 
Sąd orzekający w sprawie dopuszczalności wydania osoby ściganej powinien 
przedstawić argumenty przemawiające za tym, że w konkretnym przypadku i w 
stosunku do konkretnej - objętej wnioskiem o wydanie - osoby mogą nie zostać 
zachowane powyższe gwarancje. Dojście przez sąd do takiego wniosku musi 
być, cyt. „rezultatem ustaleń odnoszących się do praktyki organów państwa 
wzywającego w sprawach tego rodzaju i nie może być ustalane wyłącznie w 
drodze domniemania wywiedzionego ze sposobu stosowania prawa w sprawach 
o wyraźnie innym charakterze” (cyt. z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
15 października 2002 r., V KK 140/02, OSNKW 2003, z. 3-4, poz. 32). 
Wydanie osoby ściganej w sytuacji istnienia prawdopodobieństwa 
poddania jej w kraju wzywającym torturom lub nieludzkiemu albo 
poniżającemu traktowaniu lub karaniu jest również zakazane z mocy art. 3 

 
9
Konwencji, który wprowadza do polskiego porządku prawnego normę 
samowykonalną i posiadającą autonomiczny charakter normatywny, i z tego 
powodu podlegającą stosowaniu ex proprio vigore (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 29 lipca 1997 r., II KKN 313/97, OSNKW 1997, z. 9-10, 
poz. 85). Przyjmuje się więc, że sprzeczne z polskim prawem jest nie tylko 
wydanie osoby naruszające art. 604 § 1 k.p.k., ale i art. 3 Konwencji. Dlatego 
naruszenie tej ostatniej normy prawnej w rezultacie wydania osoby ściganej 
państwu 
wzywającemu, 
należy 
rozważać 
odrębnie 
od 
przeszkód 
ekstradycyjnych zawartych w przepisach k.p.k., odwołując się do interpretacji 
dokonanej przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W tym aspekcie należy 
zauważyć, że również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw 
Człowieka konsekwentnie wskazuje się na konieczność przedstawienia 
merytorycznych podstaw do uznania, iż osoba będąca podmiotem postępowania 
ekstradycyjnego, zostanie w państwie wzywającym postawiona wobec 
rzeczywistego ryzyka tortur lub nieludzkiego bądź poniżającego traktowania, 
lub ukarania. W razie podjęcia decyzji o ekstradycji i jej wykonania, mimo 
istnienia takich przesłanek, państwo wydające może liczyć się z poniesieniem 
odpowiedzialności. Będzie to odpowiedzialność nałożona na to państwo za 
podjęcie działania mającego bezpośredni skutek w postaci narażenia jednostki 
na złe traktowanie (por. wyrok ETPC w sprawie Soering v. Wielka Brytania, z 
dnia 7 lipca 1989 r., nr skargi 14038/88; wyrok ETPC w sprawie Bensaid v. 
Wielka Brytania, z dnia 6 lutego 2001 r., nr sprawy 44599/98). 
Podnieść jednak należy, że również Europejski Trybunał Praw Człowieka 
zwracał wielokrotnie uwagę na to, iż nawet w sytuacji, gdy dostępne dokumenty 
międzynarodowe wskazują na poważne wątpliwości co do stanu przestrzegania 
praw człowieka w państwie wzywającym, w szczególności w odniesieniu do 
praw i wolności o charakterze politycznym, to cyt. „powołanie się na ogólny 
problem dotyczący przestrzegania praw człowieka w konkretnym państwie nie 
może, jako takie, stanowić podstawy dla odmówienia ekstradycji” (por. wyrok 

 
10
ETPC w sprawie Puzan v. Ukraina, z dnia 18 lutego 2010 r., nr sprawy 
51243/08). Również w wyroku w sprawie Soering mówi się o „przedstawieniu 
merytorycznych podstaw” do uznania, że osobie ściganej grozi takie rzeczywiste 
niebezpieczeństwo. Decyzja państwa wezwanego nie może zatem opierać się na 
istnieniu ogólnego problemu z przestrzeganiem praw człowieka w państwie 
wzywającym, a powinna być poparta materiałem dowodowym wskazującym, że 
konkretna osoba może podlegać torturom lub nieludzkiemu bądź poniżającemu 
traktowaniu lub ukaraniu. 
W uzasadnieniu kasacji, Prokurator Generalny zauważa, cyt. „Sąd nie 
uwzględnił też w dostatecznym stopniu tego, że Federacja Rosyjska nie jest 
wymieniana w raportach organizacji międzynarodowych i pozarządowych 
zajmujących się monitorowaniem stanu przestrzegania praw i wolności 
obywatelskich jako państwo, w którym powszechną i potwierdzoną obiektywnie 
praktyką jest stosowanie tortur lub innego rodzaju niehumanitarnych metod 
śledczych wobec osób, przeciwko którym prowadzone są postępowania karne. 
Nie zwrócił również uwagi na to, że także analizowane orzeczenia 
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie wskazują na istnienie 
powszechności takiej praktyki w Federacji Rosyjskiej”. 
Poza sporem jest, że postanowienie sądu w przedmiocie dopuszczalności 
wydania musi być w sposób należyty uzasadnione. Naturalnie nie jest to 
równoznaczne z osiągnięciem standardu dowodowego polegającego na ustaleniu 
z całą pewnością, że takie traktowanie będzie mieć miejsce w danej sprawie. W 
orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mówi się jedynie o 
„prawdopodobieństwie” takiego traktowania, zaś k.p.k. wymaga wykazania 
„uzasadnionej obawy”. Nie wystarczy jednak dla rozstrzygnięcia w kwestii 
dopuszczalności 
jedynie 
samo 
przypuszczenie 
nierespektowania 
zasad 
określonych w art. 3 Konwencji. Nawet jeśli organizacje ochrony praw 
człowieka oceniają negatywnie sposób traktowania osób pozbawionych 
wolności i przesłuchiwanych, w państwie wzywającym, wskazując na używane 

 
11
w stosunku do nich niedozwolone, w świetle ochrony praw człowieka środki, to 
ich raporty nie mogą stanowić dla sądu jedynej podstawy przy rozstrzyganiu co 
do tej okoliczności. Konieczne jest bowiem oparcie decyzji sądu zarówno na 
danych wynikających z tych raportów, jak i informacji o zagrożeniu dla praw 
człowieka istniejącym w konkretnej sprawie. W tym ostatnim przypadku, samo 
oświadczenie osoby ściganej nie może zostać uznane za wystarczające źródło 
informacji o ewentualnym naruszeniu art. 3 Konwencji przez organy państwa 
wzywającego. Należy przy tym jednak wyraźnie podkreślić, że Sąd Najwyższy 
nie podziela poglądu, iż to od ustaleń dotyczących wyłącznie postępowania w 
konkretnej sprawie i w konkretnym sądzie, który skierował wniosek o wydanie 
osoby ściganej, zależy ustalenie faktu naruszania przez państwo wzywające 
praw i wolności człowieka. Niedopuszczalne jest więc domaganie się 
przedstawienia dowodów potwierdzających, że w konkretnym sądzie państwa 
wzywającego zanotowano przykłady traktowania sprzecznego z art. 3 
Konwencji (np. postanowienie Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 18 stycznia 2008 
r., II AKz 2/06, Pr. i Pr. 2006, nr 12, poz. 33). W celu podjęcia rozstrzygnięcia 
w przedmiocie dopuszczalności wydania osoby ściganej konieczne jest 
orzekanie na podstawie zarówno zabranych danych (informacji) o praktyce 
funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości państwa wzywającego, jak i innych 
dowodów (np. zeznań świadków, analizy akt sprawy toczącej się przeciwko 
osobie ściganej w państwie wzywającym), które by wskazywały, że również w 
tej konkretnej sprawie istnieje wysokie prawdopodobieństwo nierespektowania 
postanowień Konwencji w stosunku do tej konkretnej osoby ściganej. Tylko 
zgromadzenie takiego materiału dowodowego umożliwi sądowi orzekanie na 
podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, który zostanie poddany 
ocenie zgodnie z regułami art. 7 k.p.k. 
Jak wyżej wspomniano Sąd Najwyższy nie podziela części argumentacji z 
uzasadnienia kasacji. Otóż nie można zgodzić się z tym, gdy Prokurator 
Generalny twierdzi, że nie powinno się uznać wniosku Federacji Rosyjskiej za 

 
12
niedopuszczalny, bowiem dotyczy on jedynie przestępstwa o charakterze 
kryminalnym. We wniosku Federacji Rosyjskiej nie wskazano, jak wywodzi 
skarżący, by czyn A. M. miał jakiekolwiek powiązania z działaniami 
wojennymi, partyzanckimi lub też przejawami działalności opozycyjnej i 
niepodległościowej na terytorium Czeczenii.  
Wskazuje Prokurator Generalny w uzasadnieniu kasacji, że art. 126  
Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej penalizuje przestępstwo porwania. Jeśli 
porwania sprawca dokonał działając w zorganizowanej grupie grozi mu kara 
pozbawienia wolności od 8 do 20 lat (art. 126 cz. 3 pkt a). Jest to więc 
przestępstwo kryminalne, i dopiero gdyby A. M. ścigany był za przestępstwo o 
charakterze politycznym, to mielibyśmy, zdaniem skarżącego, do czynienia z 
inną przesłanką stanowiącą przeszkodę ekstradycyjną. Sąd Najwyższy uznaje tę 
argumentację za chybioną, gdyż gwarancje przewidziane w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 
k.p.k. oraz art. 3 Konwencji obowiązują niezależnie od charakteru przestępstw 
popełnianych przez osobę ściganą w państwie wzywającym (przestępstwo 
kryminalne czy też tzw. przestępstwo polityczne). Gwarancje te mają również 
zastosowanie niezależnie, np. od stwierdzonego faktu nagannego zachowania 
osoby ściganej (por. wyrok ETPC w sprawie Bensaid v. Wielka Brytania, 
op.cit.). Sąd orzekający w sprawie dopuszczalności wydania osoby ściganej 
ogranicza się bowiem do skontrolowania, czy zachodzą przeszkody prawne 
czyniące niedopuszczalnym uwzględnienie wniosku. 
Prokurator Generalny wskazał również, że dnia 20 października 2010 r. 
Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał decyzję w sprawie M. pko Polsce 
(nr sprawy 18358/07) uznając skargę A. M. za niedopuszczalną, w takim 
zakresie w jakim dotyczyła ona zarzutów z art. 3 i art. 6 Konwencji o Ochronie 
Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Orzekł, że nie ma potrzeby 
dalszego stosowania środków tymczasowych wynikających z art. 39 
Regulaminu Trybunału w stosunku do A. M. Podkreślić jednak należy, że 
Trybunał podjął taką decyzję wyłącznie z tego powodu, iż postanowienie Sądu 

 
13
Okręgowego w B. z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. III Kop 20/10, o 
niedopuszczalności wydania skarżącego stało się prawomocne. Jak wynika z 
uzasadnienia decyzji przedstawiciel A. M. pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r., 
poinformował Trybunał, że pragnie  wycofać skargę w zakresie naruszenia art. 3 
i 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności 
Europejskich. Trybunał stwierdził, że dnia 8 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy B. 
zakazał ekstradycji do Federacji Rosyjskiej i w związku z tym uznał, że skoro 
A. M. nie podlega już ryzyku wydania do Federacji Rosyjskiej, to rozpoznanie 
sprawy byłoby nieuzasadnione w świetle art. 37 § 1 (a) i (b) Konwencji. Na tej 
podstawie umorzył sprawę A. M. W tej sytuacji Prokurator Generalny 
wskazując w uzasadnieniu kasacji na decyzję Europejskiego Trybunału powołał 
się w istocie na przesłankę, która faktycznie „przestała istnieć” w momencie 
złożenia przez niego kasacji na niekorzyść A. M. 
Na marginesie warto wspomnieć, że Prokurator Generalny zarzuca, iż Sąd 
Okręgowy w B. przyjął w uzasadnieniu założenie o „złej wierze” po stronie 
Federacji Rosyjskiej, pomimo braku ku temu podstaw w materiale dowodowym 
sprawy. Sąd Najwyższy zauważa, że z kolei w innych rozpoznawanych przez 
polskie sądy sprawach można się spotkać z opiniami, iż wydanie osoby ściganej 
do państwa wzywającego, które jest negatywnie oceniane w raportach instytucji 
międzynarodowych zajmujących się monitorowaniem stanu przestrzegania praw 
człowieka jest z kolei „wynikiem nieuzasadnionego optymizmu”, iż w danej 
sprawie mogą być respektowane normy praw człowieka. Zdaniem Sądu 
Najwyższego zarówno jedno jak i drugie podejście jest niedopuszczalne w 
świetle polskiej procedury karnej. 
W każdej bowiem rozpoznawanej sprawie ekstradycyjnej konieczne jest 
wykazanie czy nie zachodzą przeszkody ekstradycyjnej z art. 3 Konwencji i art. 
604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k. W tym celu zaś należy rozważyć zarówno krytyczne 
informacje o praktyce funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości państwa 
wzywającego (jeżeli takimi danymi dysponuje sąd), jak i dane wskazujące, że w 

 
14
sytuacji wydania konkretnej osoby ściganej powszechnie respektowane 
standardy praw człowieka mogą nie być w sposób należyty przestrzegane 
(oczywiście w przypadku gdy sąd dysponuje takimi danymi). 
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy na podstawie 
art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu. 
 
 
/km/