II KK 55/14

Sąd Najwyższy2014-04-17
SNKarneprawo karne skarboweWysokanajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniawyrok uniewinniającykodeks postępowania karnegokodeks karny skarbowysąd najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku uniewinniającego, uznając, że instytucja ta nie ma zastosowania do takich orzeczeń.

Urząd Celny złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku uniewinniającego J.P., J.D. i J.K. od zarzutu z art. 107 § 1 k.k.s. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, nie uwzględnił tego wniosku. Uzasadnienie opiera się na wyjątkowym charakterze instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia (art. 532 § 1 k.p.k.) oraz na fundamentalnej zasadzie, że nie odnosi się ona do wyroków uniewinniających, które wzmacniają moc prawną orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Urzędu Celnego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w P., utrzymanego w mocy przez Sąd Okręgowy w P., którym uniewinniono J.P., J.D. i J.K. od zarzutu z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. a contrario, postanowił nie uwzględnić wniosku. W uzasadnieniu podkreślono, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana tylko w szczególnych okolicznościach, gdy wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby zbyt poważne następstwa. Sąd zaznaczył, że choć ocena merytoryczna zarzutów kasacji nie jest przedmiotem rozważań przy wniosku o wstrzymanie, to zastosowanie tej instytucji powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 k.p.k. nie odnosi się do wyroku uniewinniającego. W przypadku prawomocnego wyroku uniewinniającego, który stwierdza brak popełnienia przestępstwa, jego moc prawna jest wzmocniona i obejmuje wszystkie rozstrzygnięcia, w tym dotyczące rzeczy zatrzymanych. Oznacza to brak możliwości utrzymywania jakiejkolwiek dolegliwości związanej z postawionym zarzutem. Z tych zasadniczych powodów wniosek Urzędu Celnego nie mógł zostać uwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 k.p.k. nie odnosi się do wyroku uniewinniającego.

Uzasadnienie

Wyrok uniewinniający, stwierdzając brak popełnienia przestępstwa, wzmacnia moc prawną orzeczenia i obejmuje wszystkie rozstrzygnięcia, co wyklucza możliwość utrzymywania jakiejkolwiek dolegliwości związanej z postawionym zarzutem. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i nie powinna być stosowana do orzeczeń uniewinniających.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
J.P.osoba_fizycznaoskarżony
J. D.osoba_fizycznaoskarżony
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Celny w C.organ_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy i nie odnosi się do wyroku uniewinniającego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 113 § § 1

Kodeks postępowania karnego

a contrario

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 k.p.k. nie odnosi się do wyroku uniewinniającego.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia przewidziana w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 k.p.k. nie odnosi się do wyroku uniewinniającego W przypadku prawomocnego wyroku uniewinniającego, a więc stwierdzającego, że osoba oskarżona nie popełniła zarzucanego jej przestępstwa, moc i znaczenie takiego orzeczenia jako normy prawnej ulega spotęgowaniu

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie art. 532 k.p.k. do wyroków uniewinniających."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy wyroku uniewinniającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą wyroków uniewinniających i możliwości wstrzymania ich wykonania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy można wstrzymać wykonanie wyroku uniewinniającego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 55/14
POSTANOWIENIE
Dnia 17 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 17 kwietnia 2014 r.,
w sprawie
J.P., J. D. i J. K.
uniewinnionych od zarzutu z art. 107 § 1 k.k.s. w zw.z art. 9 § 3 k.k.s.
‎
wniosku oskarżyciela publicznego - Urzędu Celnego w C., o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt … 292/12,
utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt … 614/13,
‎
na podstawie art. 532 § 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks
a contrario
p
o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia przewidziana w art.
532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś ta wyjątkowość wskazanej instytucji wynika z samej istoty nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja. Co do zasady więc, wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że jego wykonanie przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby zbyt poważne następstwa. Jakkolwiek przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie może być merytoryczna ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, to jednak
zastosowanie tej instytucji powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie tego orzeczenia przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby zbyt poważne skutki. W tym znaczeniu ewentualność wstrzymania wykonania orzeczenia należy łączyć z zarzutami podniesionymi w kasacji.
Jest rzeczą oczywistą, że możliwość wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania orzeczenia nie jest zawężona tylko do sytuacji wniesienia kasacji na korzyść oskarżonego. Zastosowanie tej instytucji jest bowiem niezależne od kierunku wniesionej kasacji. W przedmiotowej sprawie wszyscy oskarżeni zostali prawomocnie uniewinnieni od stawianego im zarzutu
z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. Nawet gdyby podzielić stanowisko wnoszącego kasację Urzędu Celnego, że wobec charakteru podniesionych w tej nadzwyczajnej skardze zarzutów oraz przy uwzględnieniu poglądu prawnego Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r., w sprawie I KZP 15/13, (OSNKW 2013, z. 12, poz. 101), zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, a w następstwie tego uchylenia wyroków sądów obydwu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie mógłby zostać uwzględniony z powodów zasadniczych. Rzecz bowiem w tym, że kasacja dotyczy wyroku uniewinniającego.
Należy wyrazić tego rodzaju pogląd, że
instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 k.p.k. nie odnosi się do wyroku uniewinniającego.
W przypadku prawomocnego wyroku uniewinniającego, a więc stwierdzającego, że osoba oskarżona nie popełniła zarzucanego jej przestępstwa, moc i znaczenie takiego orzeczenia jako normy prawnej ulega spotęgowaniu, obejmując wszystkie rozstrzygnięcia objęte takim wyrokiem, w tym również dotyczące rzeczy zatrzymanych, uznanych przez sąd orzekający za zbędne dla postępowania karnego. W konsekwencji oznacza to brak zezwolenia na utrzymywanie jakiejkolwiek dolegliwości związanej z postawionym zarzutem popełnienia czynu zabronionego
(por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r., IV KK 467/07, OSNKW 2008, z. 2, poz. 17; J. Grajewski, L. K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz. Tom II. Wyd. 3, Warszawa 2013, s. 353 – 354, teza 11; K. T. Boratyńska, A. Górski, A. Sakowicz, A. Ważny, Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2014, s. 905, teza 9; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek,
Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2012, s. 323, teza 7).
W sytuacji procesowej, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, wniosek Urzędu Celnego nie mógł być uwzględniony, a w konsekwencji Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI