IV KK 42/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego z powodu orzekania przez nienależycie obsadzony skład sądu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego P. B. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący oskarżonego za kradzież. Pomimo że kasacja dotyczyła błędów proceduralnych i faktycznych, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z powodu ujawnienia bezwzględnej podstawy odwoławczej – orzekania przez sędziego, który nie miał delegacji do sądu okręgowego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kasację obrońcy skazanego P. B. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 września 2006 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 lutego 2006 r. Sąd Rejonowy uznał P. B. za winnego popełnienia kradzieży z art. 278 § 1 i 5 k.k. oraz art. 275 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k., skazując go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. Obrońca w apelacji zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania (zasady obiektywizmu, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść, swobodna ocena dowodów, brak inicjatywy dowodowej) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. W kasacji obrońca podniósł zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania, w tym art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 § 1 k.p.k., poprzez brak naprawienia przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Okazało się bowiem, że w rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy brał udział sędzia SSR D. M., który w dniu wydania wyroku nie posiadał delegacji do pełnienia czynności sędziego w Sądzie Okręgowym w K., co czyniło skład sądu nienależycie obsadzonym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, uznając za zbędne odnoszenie się do zarzutów kasacji. Sąd odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma również uwzględnić argumentację obrońcy zaprezentowaną w kasacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, orzekanie przez nienależycie obsadzony sąd stanowi bezwzględną podstawę do uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sędzia może orzekać w sądzie innym niż macierzysty tylko na podstawie delegacji. Brak takiej delegacji czyni skład sądu nienależytym, co jest rażącą obrazą standardów prawidłowego procedowania i stanowi podstawę do uchylenia wyroku niezależnie od innych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| A. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 278 § § 5
Kodeks karny
k.k. art. 275 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 275 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 297 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu okręgowego (sędzia bez delegacji).
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania w apelacji (zasada obiektywizmu, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść, swobodna ocena dowodów, brak inicjatywy dowodowej). Błąd w ustaleniach faktycznych. Rażąca obraza przepisów postępowania w kasacji (brak naprawienia błędnej kwalifikacji prawnej).
Godne uwagi sformułowania
orzekanie przez osobę nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia nieuprawniony do sądzenia w tym sądzie, staje się nienależyty rażąca obraza minimalnego standardu prawidłowego procedowania wyrok wydany przez ten sąd podlega uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na treść tego orzeczenia
Skład orzekający
Stanisław Kosmal
przewodniczący
Waldemar Płóciennik
sprawozdawca
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylenie wyroku z powodu nienależytej obsady sądu, stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku delegacji sędziego do sądu okręgowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, nawet niezwiązane z meritum sprawy, mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie prawidłowej obsady sądu.
“Błąd proceduralny, który unieważnił wyrok: Sędzia bez delegacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 42/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Kosmal (przewodniczący) SSN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca) SSA del. do SN Jarosław Matras Protokolant Elżbieta Brejniak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Staszaka w sprawie P. B. skazanego z art. 278 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt IV Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II K (...), Sąd Rejonowy w K. uznał P. B. za winnego tego, że w dniu 19 marca 2005 r. w K., działając w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 k.k. i wspólnie z dwoma nieustalonymi mężczyznami, co do których wyłączono materiały do odrębnego postępowania, zabrał w celu przywłaszczenia portfel, pieniądze w kwocie 80 złotych, telefon komórkowy wartości 800 złotych oraz dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny samochodu i dwie karty bankomatowe na szkodę A. P., a także portfel, pieniądze w kwocie 10 złotych, kluczyki do samochodu, klucze do mieszkania o łącznej wartości 100 złotych oraz dowód osobisty, inne dokumenty i kartę bankomatową na szkodę A. K., tj. przestępstwa z art. 278 § 1 i 5 k.k. i art. 275 § 1 i 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11§ 3 k.k. i art. 33 § 2k.k. wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 50 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na 10 złotych. W apelacji, skierowanej przeciwko całości wyroku, obrońca oskarżonego zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to: a. art. 4 k.p.k. poprzez naruszenie zasady obiektywizmu obowiązującej w procesie karnym, a w szczególności pominięcie tych dowodów i okoliczności, które przemawiają na korzyść oskarżonego, tj. jego wyjaśnień, b. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie nie dających usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, które to wątpliwości wynikają m.in. z przeprowadzonych w procesie dowodów z wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków, w szczególności R. C. i K. K., 3 c. art. 7 k.p.k. poprzez naruszenie obowiązującej w procesie karnym zasady swobodnej oceny dowodów i uznaniu za wiarygodne dowodów, których za takie uznać nie można, ze względu na szereg występujących w nich sprzeczności, tj. m.in. zeznań świadków T. K., M. N. i T. M., d. art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 297 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez niezrealizowanie podstawowego celu postępowania przygotowawczego w postaci niezabezpieczenia – z winy organów prowadzących postępowanie – dowodu w postaci kasety z monitoringu lokalu „J.” w K., a w związku z tym niemożność przeprowadzenia dowodu z zapisu na w/w kasecie, o co od początku postępowania wnosił oskarżony, e. art. 167 k.p.k. poprzez nie wykazanie należytej inicjatywy dowodowej przez organy prowadzące niniejszy proces, a w związku z tym nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. M. i osoby o imieniu M., o której wspominają inne osoby przesłuchiwane, które to dowody mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, 2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu pomimo, że nie pozwala na to zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności na przyjęciu, że zabrał w celu przywłaszczenia portfele wraz z innymi rzeczami, pomimo że w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów bezpośrednich w tym zakresie. W następstwie tych zarzutów skarżący wniósł o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt IV Ka (…), Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. 4 W kasacji od wyroku sądu odwoławczego obrońca skazanego zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, a to art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 § 1 k.p.k., poprzez brak naprawienia przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji prawnej przy niezmienionym stanie faktycznym, pomimo iż poczynione przez sąd I instancji ustalenia faktyczne, zaaprobowane przez sąd odwoławczy w oczywisty sposób nie odpowiadały realizacji przez oskarżonego typu czynu zabronionego, który został mu przypisany, a to art. 278 § 1 i 5 k.k. i art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., która to obraza miała wpływ na treść orzeczenia i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Konsekwencją wniesionej kasacji stała się konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia, choć nie z powodów związanych z treścią podniesionego zarzutu. Zgodnie z art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. W toku postępowania kasacyjnego ujawnił się jeden z tzw. bezwzględnych powodów odwoławczych, o których mowa w art. 439 k.p.k., co pociągnęło za sobą konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Pismem z dnia 19 stycznia 2007 r. (k – 2 akt Sądu Najwyższego), wiceprezes Sądu Okręgowego w K. zawiadomił Sąd Najwyższy, że w wyniku czynności nadzorczych ustalił, iż w dniu 12 września 2006 r., w rozpoznaniu sprawy skazanego brał udział SSR D. M., który w tym dniu nie miał delegacji „do pełnienia czynności sędziego w Sądzie Okręgowym w K., był zatem osobą 5 nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.”. Treść zaskarżonego wyroku oraz protokołu rozprawy odwoławczej wskazują, że SSR D. M. rzeczywiście brał udział w rozpoznaniu sprawy skazanego w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez właściwy funkcjonalnie Sąd Okręgowy w K. Osoba powołana na stanowisko sędziego jako uprawniona do orzekania z mocy tego powołania, orzekać może jednak tylko w sądzie macierzystym. Możliwość orzekania w innym sądzie uzyskuje m.in. przez delegację przewidzianą w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych. Delegacja spełnia więc funkcję uprawniającą, legitymującą tego sędziego do orzekania w innym niż jego obecny sąd macierzysty. Nieposzanowanie tego czyni, że skład, w którym zasiada sędzia nieuprawniony do sądzenia w tym sądzie, staje się nienależyty, a tego typu naruszenie stanowi rażącą obrazę minimalnego standardu prawidłowego procedowania. W rozważanej sprawie doszło więc do uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a nie – jak ujęto to w piśmie wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. – sytuacji przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Orzekanie przez sąd nienależycie obsadzony powoduje, że wyrok wydany przez ten sąd podlega uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na treść tego orzeczenia. Konsekwencją zaistniałej sytuacji procesowej stała się konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Rodzaj zaistniałego uchybienia spowodował, że zbędne stało się odnoszenie się do zarzutu zawartego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Przy ponownym rozpoznaniu wniesionej apelacji sąd odwoławczy winien odnieść się także do argumentacji obrońcy oskarżonego zaprezentowanej w kasacji. Kierując się powyższym orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI