IV KK 42/07

Sąd Najwyższy2007-06-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwspółsprawstwopowrót do przestępstwapostępowanie karnekasacjanienależyta obsada sąduuchylenie wyroku

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego z powodu orzekania przez nienależycie obsadzony skład sądu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego P. B. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący oskarżonego za kradzież. Pomimo że kasacja dotyczyła błędów proceduralnych i faktycznych, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z powodu ujawnienia bezwzględnej podstawy odwoławczej – orzekania przez sędziego, który nie miał delegacji do sądu okręgowego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kasację obrońcy skazanego P. B. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 września 2006 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 lutego 2006 r. Sąd Rejonowy uznał P. B. za winnego popełnienia kradzieży z art. 278 § 1 i 5 k.k. oraz art. 275 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k., skazując go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. Obrońca w apelacji zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania (zasady obiektywizmu, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść, swobodna ocena dowodów, brak inicjatywy dowodowej) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. W kasacji obrońca podniósł zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania, w tym art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 § 1 k.p.k., poprzez brak naprawienia przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Okazało się bowiem, że w rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy brał udział sędzia SSR D. M., który w dniu wydania wyroku nie posiadał delegacji do pełnienia czynności sędziego w Sądzie Okręgowym w K., co czyniło skład sądu nienależycie obsadzonym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, uznając za zbędne odnoszenie się do zarzutów kasacji. Sąd odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma również uwzględnić argumentację obrońcy zaprezentowaną w kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, orzekanie przez nienależycie obsadzony sąd stanowi bezwzględną podstawę do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sędzia może orzekać w sądzie innym niż macierzysty tylko na podstawie delegacji. Brak takiej delegacji czyni skład sądu nienależytym, co jest rażącą obrazą standardów prawidłowego procedowania i stanowi podstawę do uchylenia wyroku niezależnie od innych okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaskazany
A. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (22)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 275 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 275 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 297 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 455 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu okręgowego (sędzia bez delegacji).

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania w apelacji (zasada obiektywizmu, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść, swobodna ocena dowodów, brak inicjatywy dowodowej). Błąd w ustaleniach faktycznych. Rażąca obraza przepisów postępowania w kasacji (brak naprawienia błędnej kwalifikacji prawnej).

Godne uwagi sformułowania

orzekanie przez osobę nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia nieuprawniony do sądzenia w tym sądzie, staje się nienależyty rażąca obraza minimalnego standardu prawidłowego procedowania wyrok wydany przez ten sąd podlega uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na treść tego orzeczenia

Skład orzekający

Stanisław Kosmal

przewodniczący

Waldemar Płóciennik

sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie wyroku z powodu nienależytej obsady sądu, stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku delegacji sędziego do sądu okręgowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, nawet niezwiązane z meritum sprawy, mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie prawidłowej obsady sądu.

Błąd proceduralny, który unieważnił wyrok: Sędzia bez delegacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 42/07 
 
 
 
 
W Y R O K 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
Dnia 12 czerwca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
SSN Stanisław Kosmal (przewodniczący) 
 
 
 
SSN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca) 
 
 
 
SSA del. do SN Jarosław Matras 
 
 
 
 
Protokolant Elżbieta Brejniak 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Staszaka 
 
w sprawie P. B. 
skazanego z art. 278 § 1 k.k. i innych 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 12 czerwca 2007 r., 
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego 
od wyroku Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt IV Ka (…) 
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 lutego 2006 r., 
sygn. akt II K (…) 
 
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu 
w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 
 
 
 

 
2
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II K (...), Sąd Rejonowy w 
K. uznał P. B. za winnego tego, że w dniu 19 marca 2005 r. w K., działając w 
warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 k.k. i wspólnie z dwoma 
nieustalonymi mężczyznami, co do których wyłączono materiały do odrębnego 
postępowania, zabrał w celu przywłaszczenia portfel, pieniądze w kwocie 80 
złotych, telefon komórkowy wartości 800 złotych oraz dowód osobisty, prawo 
jazdy, dowód rejestracyjny samochodu i dwie karty bankomatowe na szkodę A. 
P., a także portfel, pieniądze w kwocie 10 złotych, kluczyki do samochodu, 
klucze do mieszkania o łącznej wartości 100 złotych oraz dowód osobisty, inne 
dokumenty i kartę bankomatową na szkodę A. K., tj. przestępstwa z art. 278 § 1 
i 5 k.k. i art. 275 § 1 i 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i 
za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11§ 3 k.k. i art. 33 § 2k.k. 
wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 50 stawek 
dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na 10 złotych. 
 
W apelacji, skierowanej przeciwko całości wyroku, obrońca oskarżonego 
zarzucił: 
1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a 
to: 
 
a. art. 
4 
k.p.k. 
poprzez 
naruszenie 
zasady 
obiektywizmu 
obowiązującej w procesie karnym, a w szczególności pominięcie 
tych dowodów i okoliczności, które przemawiają na korzyść 
oskarżonego, tj. jego wyjaśnień, 
b. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie nie dających usunąć 
wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, które to wątpliwości 
wynikają m.in. z przeprowadzonych w procesie dowodów z 
wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków, w szczególności R. C. i 
K. K., 

 
3
c. art. 7 k.p.k. poprzez naruszenie obowiązującej w procesie karnym 
zasady swobodnej oceny dowodów i uznaniu za wiarygodne 
dowodów, których za takie uznać nie można, ze względu na szereg 
występujących w nich sprzeczności, tj. m.in. zeznań świadków T. 
K., M. N. i T. M., 
d. art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 297 § 1 pkt 5 
k.p.k. poprzez niezrealizowanie podstawowego celu postępowania 
przygotowawczego w postaci niezabezpieczenia – z winy organów 
prowadzących postępowanie – dowodu w postaci kasety z 
monitoringu lokalu „J.” w K., a w związku z tym niemożność 
przeprowadzenia dowodu z zapisu na w/w kasecie, o co od 
początku postępowania wnosił oskarżony, 
e. art. 167 k.p.k. poprzez nie wykazanie należytej inicjatywy 
dowodowej przez organy prowadzące niniejszy proces, a w 
związku z tym nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. 
M. i osoby o imieniu M., o której wspominają inne osoby 
przesłuchiwane, które to dowody mogłyby przyczynić się do 
wyjaśnienia sprawy, 
2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który 
miał wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu oskarżonego winnym 
zarzucanego mu czynu pomimo, że nie pozwala na to zebrany w sprawie 
materiał dowodowy, a w szczególności na przyjęciu, że zabrał w celu 
przywłaszczenia portfele wraz z innymi rzeczami, pomimo że w sprawie 
brak jest jakichkolwiek dowodów bezpośrednich w tym zakresie. 
W następstwie tych zarzutów skarżący wniósł o zmianę wyroku i 
uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i 
przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 
Wyrokiem z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt IV Ka (…), Sąd 
Okręgowy w K. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. 

 
4
W kasacji od wyroku sądu odwoławczego obrońca skazanego zarzucił 
rażącą obrazę przepisów postępowania, a to art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 § 
1 k.p.k., poprzez brak naprawienia przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji 
prawnej przy niezmienionym stanie faktycznym, pomimo iż poczynione przez 
sąd I instancji ustalenia faktyczne, zaaprobowane przez sąd odwoławczy w 
oczywisty sposób nie odpowiadały realizacji przez oskarżonego typu czynu 
zabronionego, który został mu przypisany, a to art. 278 § 1 i 5 k.k. i art. 275 § 1 
k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., która to obraza miała wpływ na treść 
orzeczenia i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy 
Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. 
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w 
K. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Konsekwencją wniesionej kasacji stała się konieczność uchylenia 
zaskarżonego orzeczenia, choć nie z powodów związanych z treścią 
podniesionego zarzutu. 
Zgodnie z art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach 
zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w 
wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. 
W toku postępowania kasacyjnego ujawnił się jeden z tzw. 
bezwzględnych powodów odwoławczych, o których mowa w art. 439 k.p.k., co 
pociągnęło za sobą konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w K. i 
przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu 
odwoławczym. 
Pismem z dnia 19 stycznia 2007 r. (k – 2 akt Sądu Najwyższego), 
wiceprezes Sądu Okręgowego w K. zawiadomił Sąd Najwyższy, że w wyniku 
czynności nadzorczych ustalił, iż w dniu 12 września 2006 r., w rozpoznaniu 
sprawy skazanego brał udział SSR D. M., który w tym dniu nie miał delegacji 
„do pełnienia czynności sędziego w Sądzie Okręgowym w K., był zatem osobą 

 
5
nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.”. Treść 
zaskarżonego wyroku oraz protokołu rozprawy odwoławczej wskazują, że SSR 
D. M. rzeczywiście brał udział w rozpoznaniu sprawy skazanego w 
postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez właściwy funkcjonalnie Sąd 
Okręgowy w K. 
Osoba powołana na stanowisko sędziego jako uprawniona do orzekania z 
mocy tego powołania, orzekać może jednak tylko w sądzie macierzystym. 
Możliwość orzekania w innym sądzie uzyskuje m.in. przez delegację 
przewidzianą w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych. Delegacja 
spełnia więc funkcję uprawniającą, legitymującą tego sędziego do orzekania w 
innym niż jego obecny sąd macierzysty. Nieposzanowanie tego czyni, że skład, 
w którym zasiada sędzia nieuprawniony do sądzenia w tym sądzie, staje się 
nienależyty, a tego typu naruszenie stanowi rażącą obrazę minimalnego 
standardu prawidłowego procedowania. W rozważanej sprawie doszło więc do 
uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a nie – jak ujęto to w 
piśmie wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. – sytuacji przewidzianej w art. 439 
§ 1 pkt 1 k.p.k. Orzekanie przez sąd nienależycie obsadzony powoduje, że 
wyrok wydany przez ten sąd podlega uchyleniu niezależnie od granic 
zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na treść tego orzeczenia. 
Konsekwencją zaistniałej sytuacji procesowej stała się konieczność 
uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazania sprawy 
temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 
Rodzaj zaistniałego uchybienia spowodował, że zbędne stało się odnoszenie się 
do zarzutu zawartego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Przy ponownym 
rozpoznaniu wniesionej apelacji sąd odwoławczy winien odnieść się także do 
argumentacji obrońcy oskarżonego zaprezentowanej w kasacji. 
Kierując się powyższym orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI