IV KK 413/23

Sąd Najwyższy2023-09-13
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara łącznakasacjawstrzymanie wykonaniaSąd NajwyższyProkurator Generalnyprawo karnekodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku skazującego J.B. do czasu rozpoznania kasacji Prokuratora Generalnego, który zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego przy orzekaniu kary łącznej.

Prokurator Generalny złożył kasację na korzyść skazanego J.B., kwestionując karę łączną roku pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy w Żorach. Zarzucono rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej przekraczającej ustawowe granice. Jednocześnie Prokurator Generalny wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i postanowienia o zarządzeniu wykonania kary. Sąd Najwyższy, uznając prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i ryzyko nieodwracalnych skutków dla skazanego, uwzględnił wniosek o wstrzymanie wykonania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Prokuratora Generalnego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 29 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II K 89/22) oraz postanowienia z dnia 20 października 2022 r. (sygn. akt II 1 Ko 1400/22), którym zarządzono wykonanie kary łącznej roku pozbawienia wolności orzeczonej wobec J.B. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w części dotyczącej kary łącznej, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej przekraczającej dopuszczalną granicę. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że wstępna analiza akt i podniesiony zarzut wskazują na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. Wskazano, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym, stosowanym, gdy jego wykonanie przed rozpoznaniem kasacji mogłoby spowodować nieodwracalne, nieuzasadnione pokrzywdzenie skazanego. Ponieważ skazany odbywał już karę łączną, a jej dalsze wykonywanie mogłoby prowadzić do odbycia kary w wymiarze wyższym niż dopuszczalny, Sąd Najwyższy postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonych orzeczeń do czasu rozpoznania kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, gdy wstępna analiza skargi prowadzi do wniosku o znacznym prawdopodobieństwie jej uwzględnienia, a wykonywanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji może spowodować nieodwracalne niekorzystne skutki dla skazanego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania jest środkiem wyjątkowym, ale uzasadnionym, gdy dalsze wykonywanie kary mogłoby doprowadzić do nieuzasadnionego pokrzywdzenia skazanego, zwłaszcza gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. W analizowanej sprawie, odbywanie kary łącznej mogło skutkować odbyciem jej w wymiarze wyższym niż dopuszczalny, co stanowiłoby nieodwracalną szkodę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnić wniosek i wstrzymać wykonanie

Strona wygrywająca

J.B.

Strony

NazwaTypRola
J.B.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten uprawnia Sąd Najwyższy do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, pozostawiając decyzję do uznania sądu.

Pomocnicze

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 217 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Dotyczy orzekania kary łącznej. W kasacji zarzucono rażące naruszenie tego przepisu poprzez orzeczenie kary łącznej powyżej ustawowo dopuszczalnej granicy.

k.k.w. art. 9 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Wyraża regułę, że orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, co stanowi podstawę do uznania wstrzymania wykonania za odstępstwo od tej reguły.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji zarzucającej rażące naruszenie prawa materialnego. Ryzyko nieodwracalnych skutków dla skazanego w przypadku dalszego wykonywania kary, która mogła zostać orzeczona z naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

Wstrzymanie wykonania orzeczenia [...] ma charakter wyjątkowy, bowiem stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w. Ustawodawca w art. 532 k.p.k. nie wskazał przesłanek uprawniających do podjęcia tego rodzaju decyzji, pozostawiając ją do uznania Sądu Najwyższego. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia będzie uzasadnione wówczas, gdy wykonywanie tego orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji spowoduje dla osoby skazanej nieodwracalne niekorzystne skutki, w szczególności doprowadzi do jej nieuzasadnionego pokrzywdzenia. Ma przy tym znaczenie, czy wstępny ogląd skargi prowadzi do wniosku, że jej uwzględnienie jest w znacznym stopniu prawdopodobne.

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście potencjalnych naruszeń prawa materialnego i ryzyka nieodwracalnych skutków dla skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, związanej z wstrzymaniem wykonania orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizm ochrony praw skazanego w postępowaniu kasacyjnym i podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania prawa materialnego przy orzekaniu kar. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary: czy wyrok był błędny?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 413/23
POSTANOWIENIE
Dnia 13 września 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie
J.B.
‎
skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 13 września 2023 r.,
‎
wniosku Prokuratora Generalnego
o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Żorach
‎
z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 89/22
oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Żorach
z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II 1 Ko 1400/22,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i wstrzymać wykonanie wobec J.B. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 89/22 oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II 1 Ko 1400/22, do czasu rozpoznania kasacji.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Żorach z
dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 89/22 J.B. został uznany za winnego popełnienia przestępstw:
- z art. 207 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1) oraz;
- z art. 217 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2).
Jednocześnie sąd wymienione wyżej kary jednostkowe na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył, orzekając w ich miejsce karę łączną roku pozbawienia wolności (pkt 3), której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata (pkt 4). Orzeczenie zawierało ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązków nałożonych na J.B. w okresie próby (pkt 5 i 6), środków karnych (pkt 7), zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności na wypadek zarządzenia jej wykonania (pkt 8), a także kosztów procesu (pkt 9).
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt II 1 Ko 1400/22, po rozpoznaniu wniosku kuratora sądowego, zarządzono wykonanie wobec skazanego J.B. kary łącznej roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 89/22.
W dniu 6 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego, który ww. wyrok zaskarżył na korzyść skazanego, w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w jego pkt 3, zarzucając rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 86 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu wobec J.B. kary łącznej powyżej ustawowo dopuszczalnej granicy wskutek wymierzenia kary łącznej roku pozbawienia wolności w następstwie połączenia kar jednostkowych w wymiarze 8 i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Rejonowemu w Żorach do ponownego rozpoznania.
Prokurator Generalny złożył także wniosek na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz wskazanego postanowienia, którym zarządzono wykonanie kary wobec J.B.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, jak i każdego innego orzeczenia, ma charakter wyjątkowy, bowiem stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w., według której orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Ustawodawca w art. 532 k.p.k. nie wskazał przesłanek uprawniających do podjęcia tego rodzaju decyzji, pozostawiając ją do uznania Sądu Najwyższego. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia będzie uzasadnione wówczas, gdy wykonywanie tego orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji spowoduje dla osoby skazanej nieodwracalne niekorzystne skutki, w szczególności doprowadzi do jej nieuzasadnionego pokrzywdzenia. Ma przy tym znaczenie, czy wstępny ogląd skargi prowadzi do wniosku, że jej uwzględnienie jest w znacznym stopniu prawdopodobne (zob. postanowienie SN z dnia 6 grudnia 2022 r., IV KK 447/22, LEX nr 3558892).
Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że wstępna analiza akt przedmiotowej sprawy dokonana w kontekście podniesionego w kasacji zarzutu prowadzi do wniosku, iż wyraźnie rysuje się perspektywa jej uwzględnienia. Skazany, orzeczoną i zarządzoną do wykonania łączną karę roku pozbawienia wolności odbywa od dnia 27 stycznia 2023 r. (dane z NOE-SAD). Brak reakcji ze strony Sądu Najwyższego i nieuwzględnienie złożonego wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. mogłoby skutkować tym, że orzeczona kara łączna pozbawienia wolności zostałaby odbyta w wymiarze wyższym, aniżeli było to możliwe do orzeczenia na podstawie art. 86 § 1 k.k. To zaś spowodowałoby nieodwracalne skutki dla skazanego.
Z tych też względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
(P.B.)
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI