IV KK 407/15

Sąd Najwyższy2016-05-04
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnegozmiana przepisówdepenalizacjawykroczenieskazanie bez rozprawy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za zniszczenie mienia, uznając, że czyn ten stał się wykroczeniem po zmianie przepisów, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego W.N. za znieważenie policjantów, zniszczenie mienia służbowego i kradzież roweru. Kasacja dotyczyła głównie zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego w zakresie czynu zniszczenia mienia, który po zmianie przepisów stał się wykroczeniem. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, uchylając wyrok w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego W.N. od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 stycznia 2015 r. Skazany został oskarżony o znieważenie funkcjonariuszy Policji (art. 226 § 1 k.k.), zniszczenie mienia służbowego (art. 288 § 1 k.k.) oraz kradzież roweru (art. 278 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, uznał oskarżonego za winnego i wymierzył mu karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę oraz obowiązek naprawienia szkody. Wyrok uprawomocnił się. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że czyn z art. 288 § 1 k.k. (zniszczenie mienia o wartości 430 zł) po wejściu w życie nowelizacji stał się wykroczeniem, gdyż wartość szkody nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że czyn z pkt II aktu oskarżenia nie mógł być w czasie orzekania uznany za przestępstwo. Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, umożliwiając ponowne zawarcie porozumienia procesowego obejmującego wszystkie zarzucane czyny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn taki nie może być podstawą skazania z art. 288 § 1 k.k. po zmianie przepisów, jeśli w czasie orzekania stanowił wykroczenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że po wejściu w życie nowelizacji ustawy Kodeks postępowania karnego, czyn polegający na zniszczeniu mienia o wartości poniżej 1/4 minimalnego wynagrodzenia (w tym przypadku 430 zł przy minimalnym wynagrodzeniu 1750 zł od 1 stycznia 2015 r.) stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo. W związku z tym skazanie z art. 288 § 1 k.k. było rażącym naruszeniem prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany W.N.

Strony

NazwaTypRola
W.N.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
Komenda Miejska Policji w R.instytucjapokrzywdzony
M.P.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

Po zmianie przepisów, czyn o wartości szkody poniżej 1/4 minimalnego wynagrodzenia nie stanowił przestępstwa z tego artykułu, a jedynie wykroczenie z art. 124 § 1 k.w.

k.p.k. art. 124 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Umyślne wyrządzenie szkody o wartości nie przekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenie za pracę stanowi wykroczenie.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 399

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 400

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn z art. 288 § 1 k.k. stał się wykroczeniem po zmianie przepisów, co uniemożliwiało skazanie za przestępstwo. Wniosek o skazanie bez rozprawy nie mógł zostać uwzględniony, gdyż obejmował czyn, który przestał być przestępstwem.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym czyn zarzucony W. N. w pkt II aktu oskarżenia po 1 stycznia 2015 r. mógł być uznany co najwyżej za wykroczenie konieczność zastosowania względem oskarżonego ustawy obowiązującej w czasie orzekania wykluczała skazanie go z art. 288 § 1 k.k. opisane naruszenie prawa materialnego i procesowego miało charakter rażący i wywarło istotny wpływ na treść orzeczenia

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Buliński

członek

Mariusz Młoczkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących depenalizacji czynów w wyniku zmian legislacyjnych oraz konsekwencji procesowych dla postępowań wszczętych na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów prawa karnego materialnego i procesowego w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpłynąć na losy postępowań karnych, nawet tych zakończonych prawomocnym wyrokiem, co jest interesujące z perspektywy praktyki prawniczej i obywatelskiej.

Zmiana prawa uratowała skazanego przed więzieniem – Sąd Najwyższy uchyla wyrok!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 407/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej w sprawie W.N. skazanego z art. 278 § 1 kk, art. 226 § 1 kk i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 stycznia 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wojciech Nabożny oskarżony został o to, że: I. w dniu 27 lipca 2014 r. w R. przy ul. R., używając słów uznanych powszechnie za obelżywe znieważył umundurowanych funkcjonariuszy Policji w 2 osobach post. N. S. i sierż. B. C. podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, tj. o dokonanie czynu z art. 226 § 1 k.k., II. w czasie i miejscu jak wyżej, będąc transportowanym pojazdem służbowym marki Fiat Ducato, działając umyślnie, poprzez uderzenie głową w okratowanie pojazdu oraz kopanie nogami w plastikowe i metalowe elementy spowodował zarysowanie pleksy oraz wgięcia metalowych elementów wewnątrz pojazdu czym doprowadził do powstania strat w kwocie 430 zł na szkodę Komendy Miejskiej Policji w R., tj. o dokonanie czynu z art. 288 § 1 k.k., III. w okresie pomiędzy 23 lipca 2014 r. a 28 lipca 2014 r. w R. przy ul. G. zabrał w celu przywłaszczenia rower górski „Best” kolom zielonego wartości 450 zł na szkodę M. P., tj. o dokonanie czynu z art. 278 § 1 k.k. Wraz z aktem oskarżenia prokurator skierował do sądu wniosek o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar jednostkowych i kary łącznej. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2015 r., Sąd Rejonowy w R., uwzględniając wniosek prokuratora o skazanie W. N. bez przeprowadzenia rozprawy, uznał W. N. za winnego zarzucanych mu czynów, przyjmując, że stanowią one występki z art. z art. 226 § 1 k.k., art. 288 § 1 k.k. i art. 278 § 1 k.k. i wymierzył mu za to kary jednostkowe oraz karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata, karę 100 stawek dziennych grzywny po 10 zł, nadto orzekając obowiązek naprawienia szkody i obciążając go kosztami postępowania. Wyrok Sąd Rejonowego nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 3 lutego 2015 r. Kasację od tego wyroku wniósł na korzyść skazanego Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 r., polegające na uwzględnieniu dołączonego do aktu oskarżenia i nieprawidłowego w czasie wyrokowania wniosku prokuratora o skazanie W. N. bez przeprowadzenia rozprawy, za popełnienie przestępstw z art. 226 § 1 k.k., art. 288 § 1 k.k. i art. 278 § 1 k.k. oraz wydaniu wyroku zgodnego z tym wnioskiem, w konsekwencji czego doszło do rażącej obrazy prawa materialnego, a to art. 288 § 1 k.k., gdyż z powodu 3 wejścia w życie w dniu 9 listopada 2013 r. ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, tak zakwalifikowany czyn zarzucony W. N. nie stanowił przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. W konkluzji kasacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym. Skarżący trafnie zarzucił, że wobec wejścia w życie w dniu 9 listopada 2013 r. ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 25 października 2013 r. poz. 1274), nowelizującej również kodeks wykroczeń, zarzucony oskarżonemu czyn polegający na zniszczeniu mienia Komendy Miejskiej Policji, zakwalifikowany w akcie oskarżenia z art. 288 § 1 k.k. nie mógł być w czasie orzekania uznany za przestępstwo. Zgodnie z art. 124 § 1 k.w. umyślne wyrządzenie szkody o wartości nie przekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenie za pracę stanowi wykroczenie. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1220), minimalne wynagrodzenie za pracę od dnia 1 stycznia 2015 r. zostało ustalone w wysokości 1750 zł, zatem granica tzw. typów przepołowionych w czasie orzekania wynosiła 437 zł 50 gr. W konsekwencji, czyn zarzucony W. N. w pkt II aktu oskarżenia po 1 stycznia 2015 r. mógł być uznany co najwyżej za wykroczenie, a konieczność zastosowania względem oskarżonego ustawy obowiązującej w czasie orzekania wykluczała skazanie go z art. 288 § 1 k.k. W ocenie Sądu Najwyższego w pełni trafny jest zatem zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego. Oznaczało to ponadto niemożność uwzględnienia wniosku prokuratora o skazanie W. N. bez przeprowadzania rozprawy. Treść wniosku bowiem nie uwzględniała depenalizacji czynu określonego w pkt II aktu oskarżenia, co tym samym uniemożliwiało uwzględnienie wniosku zgodnie z jego treścią. W zaistniałej sytuacji procesowej Sąd Rejonowy winien skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych, co otwierałoby drogę do badania odpowiedzialności W. N. za 4 wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. (po zmianie kwalifikacji czynu z pkt II aktu oskarżenia w trybie art. 399 k.p.k. oraz przy zastosowaniu art. 400 k.p.k.). Opisane naruszenie prawa materialnego i procesowego miało charakter rażący i wywarło istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem w ich wyniku W. N. poniósł odpowiedzialność karną między innymi za czyn, który w czasie wyrokowania nie stanowił przestępstwa. Z tych względów Sąd Najwyższy zdecydował o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. Uchylenie wyroku w całości, tj. także w zakresie rozstrzygnięć dotyczących czynów opisanych w pkt I i III aktu oskarżenia, jest podyktowane pozostawieniem w sprawie możliwości ponownego zawarcia porozumienia procesowego, które obejmowałyby wszystkie zarzucane W. N. czyny zabronione. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI