V KK 568/18

Sąd Najwyższy2019-12-12
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawłaściwość sądusąd rejonowysąd okręgowypostępowanie karneuchylenieprzekazanie sprawy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu rejonowego o utrzymaniu w mocy odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, stwierdzając rażące naruszenie przepisów o właściwości sądu.

Pokrzywdzona spółka złożyła zawiadomienie o przestępstwie, które prokuratura umorzyła. Po odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na to postanowienie, sąd rejonowy utrzymał je w mocy. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację, zarzucając sądowi rejonowemu rażącą obrazę przepisów o właściwości sądu, gdyż sprawa powinna być rozpoznana przez sąd okręgowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił postanowienie sądu rejonowego i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu.

Sprawa dotyczy przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., w którym Prokuratura Rejonowa w S. umorzyła śledztwo. Pokrzywdzona spółka złożyła zażalenie na to postanowienie, jednak prokurator odmówił przywrócenia terminu do jego złożenia. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie prokuratora. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od tego postanowienia, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący wskazał, że sprawa należała do właściwości sądu okręgowego, a nie sądu rejonowego, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. rozpoznaje w pierwszej instancji sąd okręgowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S..

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rejonowy nie jest właściwy. Sprawa o przestępstwa z art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. należy do właściwości sądu okręgowego w pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. rozpoznaje w pierwszej instancji sąd okręgowy. Rozpoznanie zażalenia przez sąd rejonowy stanowi rażące naruszenie przepisów o właściwości sądu, co jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznapodejrzany
E. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
R. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel pokrzywdzonego (prezes spółki)
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący (kasacja)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 329 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd właściwy do rozpoznania zażalenia jest powołany do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. w pierwszej instancji rozpoznaje sąd okręgowy.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 93

Zmiana brzmienia art. 535 § 5 k.p.k. obowiązująca od 5 października 2019 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w S. orzekł w sprawie należącej do właściwości Sądu Okręgowego w S., co stanowi rażącą obrazę przepisów prawa karnego procesowego (art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.). Zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rażąca obrazę przepisów prawa karnego procesowego sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu bezwzględna przesłanka odwoławcza

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości sądów w sprawach karnych, zwłaszcza dotyczących przestępstw przeciwko mieniu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (zażalenie na odmowę przywrócenia terminu) i specyficznego rodzaju przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą właściwości sądów, której naruszenie prowadzi do uchylenia orzeczenia. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Błąd w sądzie niższej instancji unieważnia decyzję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 568/18
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r.,
sprawy
W. B.
‎
podejrzanego o popełnienie czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
‎
z powodu kasacji wniesionej na niekorzyść podejrzanego
przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od postanowienia Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 7 grudnia 2017 r., w sprawie sygn. akt IV Kp (…)
postanowił:
uchylić zaskarżone postanowienie i zażalenie przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S..
UZASADNIENIE
W stosunku
do
W. B.,
pokrzywdzony – E. sp. z o.o. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa kwalifikowanego z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
Prokuratura Rejonowa w S. postawieniem z dnia 21 marca 2017 r. (sygn. akt PR 1 Ds. (…)) śledztwo w tej sprawie
umorzyła.
W dniu 28 czerwca 2017 r. reprezentujący pokrzywdzoną spółkę – jej prezes – R. K. złożył zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. prokurator odmówił pokrzywdzonemu przywrócenia terminu.
Na to postanowienia R. K. złożył zażalenie, które przekazano do rozpoznania do Sądowi Rejonowemu w S.. Sąd ten postanowieniem
z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie sygn. akt IV Kp (…) na podstawie art. 329 § 1 i 2 k.p.k. i art. 465 § 1 i 2 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Obecnie kasację od tego postanowienia, na niekorzyść podejrzanego, wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny.
W kasacji zarzucono:
– rażącą obrazę przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na wydaniu orzeczenia przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, poprzez rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w S. zażalenia pokrzywdzonego R. K. – Prezesa spółki E. sp. z o.o. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z dnia 13 lipca 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z dnia 21 marca 2017 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygnaturze akt PR 1 Ds. (…) przeciwko W. B. podejrzanemu o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., podczas gdy powyższa czynność należała do właściwości sądu okręgowego jako sądu pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k..
Podnosząc przytoczony zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019 r. (zmienionym przez art.1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz.1694).
Sąd Rejonowy w S. dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Bezsprzecznie bowiem sądem, który był właściwy do rozpoznania zażalenia złożonego w niniejszej sprawie, na odmowę przywrócenia terminu, był sąd powołany do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji (art. 329 § 1 k.p.k.). Zgodnie z dyspozycją art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k., w pierwszej instancji rozpoznaje sąd okręgowy.
Tym samym, przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. – sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.
Bez względu zatem na to, jaki opisane uchybienie miało na treść wydanego w sprawie orzeczenia, należało je uchylić.
Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżone postanowienie w całości, a sprawę przekazać sądowi właściwemu do jej rozpoznania, którym jest Sąd Okręgowy w S..
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI