IV KK 403/11

Sąd NajwyższyWarszawa2011-12-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższykodeks karnyprocedura karnaograniczenia kasacyjneart. 284 k.k.art. 12 k.k.art. 523 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania z powodu jej wadliwego oparcia na przepisach niedopuszczalnych w danej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. P. od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania, uznając, że została ona wadliwie przyjęta przez prezesa sądu odwoławczego. Kasacja opierała się na powodach, które nie mogły stanowić podstaw kasacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z uwagi na ograniczenia wprowadzone nowelą lipcową do k.p.k. z 2000 r. oraz rodzaj kary wymierzonej skazanemu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 30 grudnia 2011 r., rozpoznał sprawę J. P., skazanego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w związku z kasacją wniesioną przez jego obrońcę. Kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2011 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., postanowił pozostawić wniesioną kasację bez rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że kasacja nie odpowiadała przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., a prezes sądu odwoławczego wadliwie ją przyjął. Sąd Najwyższy podkreślił, że z powodu ograniczeń ustawowych wprowadzonych w art. 523 k.p.k. (tzw. nowela lipcowa z 2000 r.) oraz rodzaju kary wymierzonej skazanemu, kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Sąd uznał, że zarzuty podniesione w kasacji nie spełniały tych wymogów, w tym zarzut dotyczący nieuchylenia zabezpieczenia, który nie stanowił bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy wskazał, że kontrola prowadzona w trybie art. 530 § 2 k.p.k. i art. 531 § 1 k.p.k. ma na celu eliminowanie przypadków instrumentalnego powoływania się na kwalifikowane uchybienia. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego J. P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku kar innych niż bezwzględne pozbawienie wolności, kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ograniczenia ustawowe wprowadzone nowelą lipcową do k.p.k. z 2000 r. w art. 523 k.p.k. limitują podstawy kasacyjne w zależności od rodzaju orzeczonej kary. W przypadku kar innych niż bezwzględne pozbawienie wolności, dopuszczalne są tylko zarzuty z art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Prezes sądu odwoławczego powinien odmówić przyjęcia kasacji m.in. wówczas, gdy oparto ją na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k.

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

Podstawa skazania oskarżonego (przywłaszczenie).

k.k. art. 12

Kodeks karny

Podstawa skazania oskarżonego (czyn ciągły).

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy wnoszenia kasacji.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 7 - dotyczy sprzeczności orzeczenia uniemożliwiającej jego wykonanie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 413 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nie zawiera obowiązku rozstrzygania przez sąd w wyroku co do zastosowanych wobec oskarżonego zabezpieczeń majątkowych.

k.p.k. art. 413 § 2

Kodeks postępowania karnego

Nie zawiera obowiązku rozstrzygania przez sąd w wyroku co do zastosowanych wobec oskarżonego zabezpieczeń majątkowych.

k.k.w. art. 13 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Dotyczy możliwości usunięcia sprzeczności orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja oparta na podstawie niedopuszczalnej w świetle art. 523 k.p.k. w brzmieniu po noweli lipcowej z 2000 r. Zarzut dotyczący nieuchylenia zabezpieczenia majątkowego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Sprzeczności między orzeczeniem a uzasadnieniem lub w samym uzasadnieniu nie są bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi.

Godne uwagi sformułowania

kasacja została przez prezesa sądu odwoławczego wadliwie przyjęta kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. nieuchylenie zabezpieczenia przez sąd odwoławczy w zupełnie oczywisty sposób nie może być uznane za bezwzględną przyczynę odwoławczą nie każda sprzeczność orzeczenia kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, lecz tylko ta sprzeczność, która uniemożliwia wykonanie orzeczenia jawnie instrumentalnych przypadków określania mianem bezwzględnej podstawy odwoławczej uchybień

Skład orzekający

Stanisław Zabłocki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń w zakresie wnoszenia kasacji w polskim postępowaniu karnym, zwłaszcza po nowelizacji k.p.k. z 2000 r., oraz definicja bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych ograniczeń proceduralnych związanych z kasacją w sprawach karnych, gdzie kara nie jest bezwzględnym pozbawieniem wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe, często mylone kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji, co jest bardzo istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja w polskim prawie karnym jest skazana na porażkę? SN wyjaśnia pułapki proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 403/11 
 
 
                                  P O S T A N O W I E N I E 
 
                                                                                   Dnia 30 grudnia 2011 r. 
 
           
     Sąd Najwyższy w Warszawie, Izba Karna, na posiedzeniu w składzie 
następującym : 
 
                                  Przewodniczący: SSN Stanisław Zabłocki (spraw.) 
 
po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r.  
 
sprawy J. P. 
 
skazanego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., 
 
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, 
od wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 14 lipca 2011 r.,  
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego  
z dnia 17 sierpnia 2010 r.,  
                      
                                             p o s t a n o w i ł 
 
działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 
k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. 
 
1) Pozostawić wniesioną kasację bez rozpoznania; 
2) Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego J. 
P.  
 
 
                                             UZASADNIENIE 
 
         Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania 
przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 
2 k.p.k. Zgodnie zaś z przepisem art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu odwoławczego, 

do którego wniesiono kasację, powinien odmówić jej przyjęcia m.in. wówczas, 
gdy kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k.   
          Niestety, kasacja została przez prezesa sądu odwoławczego wadliwie 
przyjęta, pomimo tego, że oparto ją na powodach, które w realiach procesowych 
niniejszej sprawy nie mogły stanowić podstaw kasacyjnych i dlatego też 
niezbędne było skorygowanie tego błędu na drodze określonej w art. 531 § 1 
k.p.k.       
        Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie pozostawienia kasacji 
bez rozpoznania Sąd Najwyższy miał na względzie to, że z powodu ograniczeń 
ustawowych wprowadzonych w treści art. 523 k.p.k. w tzw. noweli lipcowej do 
k.p.k. z 2000 r. oraz mając na uwadze rodzaj kary wymierzonej skazanemu w 
niniejszej sprawie, kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień 
wymienionych w art. 439 k.p.k. Zatem a limine należało odrzucić 
dopuszczalność oparcia kasacji wnoszonej w niniejszej sprawie na powodach 
wymienionych w punktach : a – b oraz d - i zarzutu sformułowanego w 
pierwszym tiret z tzw. petitum kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę 
skazanego. Równie oczywista jest niedopuszczalność oparcia kasacji na 
powodach wymienionych w punktach : a – i zarzutu sformułowanego w drugim 
tiret z tzw. petitum kasacji. 
       Co więcej, nie jest również dopuszczalne oparcie tej kasacji na zarzucie 
sformułowanym w punkcie c pierwszego tiret kasacji, bowiem wprawdzie 
obrońca w punkcie tym odwołuje się do podstawy rzekomo określonej w art. 
439 § 1 pkt 7 k.p.k. (w treści kasacji adwokat odwołuje się zresztą, zapewne w 
wyniku oczywistej omyłki pisarskiej, do art. 4391 § 1 pkt 7 k.p.k., czyli do 
jednostki redakcyjnej w ogóle nie występującej w przepisach polskiej procedury 
karnej), a więc takiej, która teoretycznie mogłaby stanowić w wypadku 
wymierzenia skazanemu kary wolnościowej przyczynę kasacyjną, tyle tylko, że 
czyni to w sposób jawnie instrumentalny, zapewne właśnie po to, aby ominąć 

ograniczenia kasacyjne wprowadzone w treści art. 523 k.p.k. nowelą z lipca 
2000 r.  
        Jak zasadnie podnosi prokurator Prokuratury Okręgowej w pisemnej 
odpowiedzi na kasację, nieuchylenie zabezpieczenia przez sąd odwoławczy w 
zupełnie oczywisty sposób nie może być uznane za bezwzględną przyczynę 
odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., jak i za jakąkolwiek inną 
bezwzględną przyczynę odwoławczą. Co więcej, jak to słusznie skomentował 
sąd ad quem w końcowej części (k. 59 maszynopisu) uzasadnienia swego 
wyroku, w związku z zastrzeżeniami podnoszonymi przez J. P. w jego apelacji 
osobistej, przepis art. 413 § 1 i 2 k.p.k. nie zawiera obowiązku rozstrzygania 
przez sąd w wyroku co do zastosowanych wobec oskarżonego zabezpieczeń 
majątkowych, dokonanych w związku z grożącymi mu dolegliwościami o 
charakterze ekonomicznym. Tak więc substrat materialny, który został 
określony w kasacji jako wada o charakterze kwalifikowanym, stanowiąca 
rzekomo bezwzględny powód uchylenia orzeczenia, w ogóle nie stanowi 
rażącego naruszenia prawa, a więc podstawy kasacyjnej, do której można 
odwoływać się w wypadku skazania na bezwzględną karę pozbawienia 
wolności.  
     Tylko dla porządku warto przypomnieć, że zgodnie z jednolitymi poglądami, 
wyrażanymi w piśmiennictwie i orzecznictwie, o bezwzględnym powodzie 
odwoławczym określonym w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. można mówić nie 
wówczas, gdy orzeczenie nie zawiera jakiegoś elementu, które zasadniczo 
powinno zawierać, a jedynie wówczas, gdy w samej treści części dyspozytywnej 
orzeczenia występuje takie wewnętrzne „pęknięcie”, iż spełnienie jednego z 
zawartych w niej rozstrzygnięć musiałoby prowadzić do zignorowania innego z 
rozstrzygnięć. Podkreśla się także, że nie każda sprzeczność orzeczenia 
kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, lecz tylko ta 
sprzeczność, która uniemożliwia wykonanie orzeczenia. Musi więc chodzić o 
sprzeczność zasadniczą i to taką, której nie da się usunąć w drodze 

przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w. Nie stanowi także bezwzględnej przyczyny 
odwoławczej sprzeczność między treścią samego orzeczenia a jego 
uzasadnieniem, a tym bardziej sprzeczności w treści samego uzasadnienia 
orzeczenia. 
       Na koniec wypada też wskazać, że zarówno samo formalne powołanie 
się na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k., jak i całkowicie bezpodstawne 
nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi 
naruszenia prawa wymienionego w tym przepisie, nie czyni dopuszczalną 
kasacji podlegającej ograniczeniom przewidzianym w art. 523 § 2 k.p.k. w 
brzmieniu ustalonym w noweli lipcowej z 2000 r. (por. tezę 2. postanowienia 
Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2001 r., V KZ 1/01, Lex Nr 51829) 
Właśnie kontrola prowadzona w trybie art. 530 § 2 k.p.k. na szczeblu sądu 
odwoławczego, a jeśli ona okazała się wadliwa, kontrola przeprowadzana w 
trybie określonym w art. 531 § 1 k.p.k., ma spełniać podstawową rolę w 
eliminowaniu jawnie instrumentalnych przypadków określania mianem 
bezwzględnej podstawy odwoławczej uchybień, które zgodnie z wypracowaną 
linią orzecznictwa do tej kwalifikowanej grupy uchybień w sposób oczywisty 
nie należą, a tym bardziej nadawania takiego miana procedowaniu, które w 
równie oczywisty sposób nie stanowi jakiegokolwiek uchybienia.    
        Z przedstawionych wyżej powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej 
postanowienia, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając zgodnie z 
art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI