IV KK 403/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania z powodu jej wadliwego oparcia na przepisach niedopuszczalnych w danej sprawie.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. P. od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania, uznając, że została ona wadliwie przyjęta przez prezesa sądu odwoławczego. Kasacja opierała się na powodach, które nie mogły stanowić podstaw kasacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z uwagi na ograniczenia wprowadzone nowelą lipcową do k.p.k. z 2000 r. oraz rodzaj kary wymierzonej skazanemu.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 30 grudnia 2011 r., rozpoznał sprawę J. P., skazanego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w związku z kasacją wniesioną przez jego obrońcę. Kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2011 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., postanowił pozostawić wniesioną kasację bez rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że kasacja nie odpowiadała przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., a prezes sądu odwoławczego wadliwie ją przyjął. Sąd Najwyższy podkreślił, że z powodu ograniczeń ustawowych wprowadzonych w art. 523 k.p.k. (tzw. nowela lipcowa z 2000 r.) oraz rodzaju kary wymierzonej skazanemu, kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Sąd uznał, że zarzuty podniesione w kasacji nie spełniały tych wymogów, w tym zarzut dotyczący nieuchylenia zabezpieczenia, który nie stanowił bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy wskazał, że kontrola prowadzona w trybie art. 530 § 2 k.p.k. i art. 531 § 1 k.p.k. ma na celu eliminowanie przypadków instrumentalnego powoływania się na kwalifikowane uchybienia. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego J. P.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku kar innych niż bezwzględne pozbawienie wolności, kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ograniczenia ustawowe wprowadzone nowelą lipcową do k.p.k. z 2000 r. w art. 523 k.p.k. limitują podstawy kasacyjne w zależności od rodzaju orzeczonej kary. W przypadku kar innych niż bezwzględne pozbawienie wolności, dopuszczalne są tylko zarzuty z art. 439 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Prezes sądu odwoławczego powinien odmówić przyjęcia kasacji m.in. wówczas, gdy oparto ją na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k.
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
Podstawa skazania oskarżonego (przywłaszczenie).
k.k. art. 12
Kodeks karny
Podstawa skazania oskarżonego (czyn ciągły).
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy wnoszenia kasacji.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 7 - dotyczy sprzeczności orzeczenia uniemożliwiającej jego wykonanie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 626 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 413 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie zawiera obowiązku rozstrzygania przez sąd w wyroku co do zastosowanych wobec oskarżonego zabezpieczeń majątkowych.
k.p.k. art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
Nie zawiera obowiązku rozstrzygania przez sąd w wyroku co do zastosowanych wobec oskarżonego zabezpieczeń majątkowych.
k.k.w. art. 13 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy możliwości usunięcia sprzeczności orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja oparta na podstawie niedopuszczalnej w świetle art. 523 k.p.k. w brzmieniu po noweli lipcowej z 2000 r. Zarzut dotyczący nieuchylenia zabezpieczenia majątkowego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Sprzeczności między orzeczeniem a uzasadnieniem lub w samym uzasadnieniu nie są bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi.
Godne uwagi sformułowania
kasacja została przez prezesa sądu odwoławczego wadliwie przyjęta kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. nieuchylenie zabezpieczenia przez sąd odwoławczy w zupełnie oczywisty sposób nie może być uznane za bezwzględną przyczynę odwoławczą nie każda sprzeczność orzeczenia kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, lecz tylko ta sprzeczność, która uniemożliwia wykonanie orzeczenia jawnie instrumentalnych przypadków określania mianem bezwzględnej podstawy odwoławczej uchybień
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń w zakresie wnoszenia kasacji w polskim postępowaniu karnym, zwłaszcza po nowelizacji k.p.k. z 2000 r., oraz definicja bezwzględnych przyczyn odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych ograniczeń proceduralnych związanych z kasacją w sprawach karnych, gdzie kara nie jest bezwzględnym pozbawieniem wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe, często mylone kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji, co jest bardzo istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy kasacja w polskim prawie karnym jest skazana na porażkę? SN wyjaśnia pułapki proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 403/11
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 30 grudnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie, Izba Karna, na posiedzeniu w składzie
następującym :
Przewodniczący: SSN Stanisław Zabłocki (spraw.)
po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r.
sprawy J. P.
skazanego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego
z dnia 14 lipca 2011 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego
z dnia 17 sierpnia 2010 r.,
p o s t a n o w i ł
działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1
k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
1) Pozostawić wniesioną kasację bez rozpoznania;
2) Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego J.
P.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania
przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 §
2 k.p.k. Zgodnie zaś z przepisem art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu odwoławczego,
do którego wniesiono kasację, powinien odmówić jej przyjęcia m.in. wówczas,
gdy kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k.
Niestety, kasacja została przez prezesa sądu odwoławczego wadliwie
przyjęta, pomimo tego, że oparto ją na powodach, które w realiach procesowych
niniejszej sprawy nie mogły stanowić podstaw kasacyjnych i dlatego też
niezbędne było skorygowanie tego błędu na drodze określonej w art. 531 § 1
k.p.k.
Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie pozostawienia kasacji
bez rozpoznania Sąd Najwyższy miał na względzie to, że z powodu ograniczeń
ustawowych wprowadzonych w treści art. 523 k.p.k. w tzw. noweli lipcowej do
k.p.k. z 2000 r. oraz mając na uwadze rodzaj kary wymierzonej skazanemu w
niniejszej sprawie, kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień
wymienionych w art. 439 k.p.k. Zatem a limine należało odrzucić
dopuszczalność oparcia kasacji wnoszonej w niniejszej sprawie na powodach
wymienionych w punktach : a – b oraz d - i zarzutu sformułowanego w
pierwszym tiret z tzw. petitum kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę
skazanego. Równie oczywista jest niedopuszczalność oparcia kasacji na
powodach wymienionych w punktach : a – i zarzutu sformułowanego w drugim
tiret z tzw. petitum kasacji.
Co więcej, nie jest również dopuszczalne oparcie tej kasacji na zarzucie
sformułowanym w punkcie c pierwszego tiret kasacji, bowiem wprawdzie
obrońca w punkcie tym odwołuje się do podstawy rzekomo określonej w art.
439 § 1 pkt 7 k.p.k. (w treści kasacji adwokat odwołuje się zresztą, zapewne w
wyniku oczywistej omyłki pisarskiej, do art. 4391 § 1 pkt 7 k.p.k., czyli do
jednostki redakcyjnej w ogóle nie występującej w przepisach polskiej procedury
karnej), a więc takiej, która teoretycznie mogłaby stanowić w wypadku
wymierzenia skazanemu kary wolnościowej przyczynę kasacyjną, tyle tylko, że
czyni to w sposób jawnie instrumentalny, zapewne właśnie po to, aby ominąć
ograniczenia kasacyjne wprowadzone w treści art. 523 k.p.k. nowelą z lipca
2000 r.
Jak zasadnie podnosi prokurator Prokuratury Okręgowej w pisemnej
odpowiedzi na kasację, nieuchylenie zabezpieczenia przez sąd odwoławczy w
zupełnie oczywisty sposób nie może być uznane za bezwzględną przyczynę
odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., jak i za jakąkolwiek inną
bezwzględną przyczynę odwoławczą. Co więcej, jak to słusznie skomentował
sąd ad quem w końcowej części (k. 59 maszynopisu) uzasadnienia swego
wyroku, w związku z zastrzeżeniami podnoszonymi przez J. P. w jego apelacji
osobistej, przepis art. 413 § 1 i 2 k.p.k. nie zawiera obowiązku rozstrzygania
przez sąd w wyroku co do zastosowanych wobec oskarżonego zabezpieczeń
majątkowych, dokonanych w związku z grożącymi mu dolegliwościami o
charakterze ekonomicznym. Tak więc substrat materialny, który został
określony w kasacji jako wada o charakterze kwalifikowanym, stanowiąca
rzekomo bezwzględny powód uchylenia orzeczenia, w ogóle nie stanowi
rażącego naruszenia prawa, a więc podstawy kasacyjnej, do której można
odwoływać się w wypadku skazania na bezwzględną karę pozbawienia
wolności.
Tylko dla porządku warto przypomnieć, że zgodnie z jednolitymi poglądami,
wyrażanymi w piśmiennictwie i orzecznictwie, o bezwzględnym powodzie
odwoławczym określonym w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. można mówić nie
wówczas, gdy orzeczenie nie zawiera jakiegoś elementu, które zasadniczo
powinno zawierać, a jedynie wówczas, gdy w samej treści części dyspozytywnej
orzeczenia występuje takie wewnętrzne „pęknięcie”, iż spełnienie jednego z
zawartych w niej rozstrzygnięć musiałoby prowadzić do zignorowania innego z
rozstrzygnięć. Podkreśla się także, że nie każda sprzeczność orzeczenia
kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, lecz tylko ta
sprzeczność, która uniemożliwia wykonanie orzeczenia. Musi więc chodzić o
sprzeczność zasadniczą i to taką, której nie da się usunąć w drodze
przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w. Nie stanowi także bezwzględnej przyczyny
odwoławczej sprzeczność między treścią samego orzeczenia a jego
uzasadnieniem, a tym bardziej sprzeczności w treści samego uzasadnienia
orzeczenia.
Na koniec wypada też wskazać, że zarówno samo formalne powołanie
się na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k., jak i całkowicie bezpodstawne
nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi
naruszenia prawa wymienionego w tym przepisie, nie czyni dopuszczalną
kasacji podlegającej ograniczeniom przewidzianym w art. 523 § 2 k.p.k. w
brzmieniu ustalonym w noweli lipcowej z 2000 r. (por. tezę 2. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2001 r., V KZ 1/01, Lex Nr 51829)
Właśnie kontrola prowadzona w trybie art. 530 § 2 k.p.k. na szczeblu sądu
odwoławczego, a jeśli ona okazała się wadliwa, kontrola przeprowadzana w
trybie określonym w art. 531 § 1 k.p.k., ma spełniać podstawową rolę w
eliminowaniu jawnie instrumentalnych przypadków określania mianem
bezwzględnej podstawy odwoławczej uchybień, które zgodnie z wypracowaną
linią orzecznictwa do tej kwalifikowanej grupy uchybień w sposób oczywisty
nie należą, a tym bardziej nadawania takiego miana procedowaniu, które w
równie oczywisty sposób nie stanowi jakiegokolwiek uchybienia.
Z przedstawionych wyżej powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając zgodnie z
art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI