IV KK 401/16

Sąd Najwyższy2016-12-09
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniewyrok nakazowysprzeciwcofnięcie sprzeciwurozpoczęcie przewodu sądowegowyrok zaocznyprawomocnośćumorzenie postępowaniakasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że cofnięcie sprzeciwu od wyroku nakazowego nastąpiło skutecznie przed rozpoczęciem przewodu sądowego.

Sąd Rejonowy skazał M.K. wyrokiem nakazowym za wykroczenie. Obwiniony wniósł sprzeciw, ale następnie cofnął go. Sąd Rejonowy uznał cofnięcie za niedopuszczalne po rozpoczęciu przewodu sądowego i wydał wyrok zaoczny. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, stwierdzając, że cofnięcie sprzeciwu było skuteczne, a dalsze postępowanie było niedopuszczalne z powodu prawomocnego zakończenia sprawy.

Sąd Rejonowy w M. wydał wyrok nakazowy wobec M. K. za wykroczenie z art. 92a k.w., orzekając karę grzywny. Obwiniony wniósł sprzeciw, ale następnie, przed rozpoczęciem przewodu sądowego, cofnął go. Sąd Rejonowy uznał jednak cofnięcie sprzeciwu za niedopuszczalne i kontynuował postępowanie, wydając wyrok zaoczny. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Rzecznika Praw Obywatelskich, uznał, że cofnięcie sprzeciwu było skuteczne, ponieważ nastąpiło przed rozpoczęciem przewodu sądowego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. W związku z tym, wyrok nakazowy stał się prawomocny z chwilą skutecznego cofnięcia sprzeciwu. Dalsze postępowanie i wydanie wyroku zaocznego stanowiło rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., który zakazuje ponownego prowadzenia postępowania w sprawie, która została już prawomocnie zakończona. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, cofnięcie sprzeciwu od wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.w. i k.p.k. jasno określają termin, do którego można skutecznie cofnąć sprzeciw od wyroku nakazowego. Po rozpoczęciu przewodu sądowego, wyrok nakazowy staje się prawomocny, a dalsze postępowanie na zasadach ogólnych jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.w. art. 92a

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

k.p.w. art. 71 § § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 94 § § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 124

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 38 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 506 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 62 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie sprzeciwu od wyroku nakazowego nastąpiło przed rozpoczęciem przewodu sądowego. Wyrok nakazowy stał się prawomocny z chwilą skutecznego cofnięcia sprzeciwu. Dalsze postępowanie i wydanie wyroku zaocznego stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego (art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.).

Godne uwagi sformułowania

kasacja na korzyść skazanego rażące naruszenie przepisów prawa procesowego bezجراءa przyczyna odwoławcza skuteczne cofnięcie sprzeciwu rozpoczęcie przewodu sądowego wyrok nakazowy stał się prawomocny ponowne prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy co do tego samego czynu, tej samej osoby zostało ono prawomocnie zakończone

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia sprzeciwu od wyroku nakazowego, dopuszczalności dalszego postępowania po prawomocnym zakończeniu sprawy oraz stosowania art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne przestrzeganie procedur prawnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń. Jest to przykład na to, że nawet w sprawach o wykroczenia, prawo procesowe ma kluczowe znaczenie.

Błąd proceduralny sądu niższej instancji doprowadził do uchylenia wyroku w Sądzie Najwyższym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 401/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Anna Kowal
w sprawie
M. K.
‎
skazanego z art. 92a k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 9 grudnia 2016 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego
‎
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M.
‎
z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt II W (...),
1) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. oraz w zw. z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. i w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. umarza postępowanie,
2) obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w M. wyrokiem nakazowym z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II W (...), uznał M. K. za winnego wykroczenia z art. 92a k.w. i skazał go na karę grzywny w wysokości 100 zł. Obwiniony, w przepisanym terminie 7 dni od dnia doręczenia wyroku, zaskarżył ten wyrok sprzeciwem. W związku z tym, przewodniczący wydziału skierował sprawę obwinionego do rozpoznania na rozprawie, wyznaczając jej termin na 3 czerwca 2015 r. Wobec niestawiennictwa prawidłowo zawiadomionego obwinionego, Sąd w tym dniu, na podstawie art. 71 § 4 k.p.w., postanowił o prowadzeniu rozprawy zaocznie i rozpoczął przewód sądowy.
W dniu 8 czerwca 2015 r. do Sądu Rejonowego w M. wpłynęło, nadane w dniu 2 czerwca 2015 r., oświadczenie obwinionego o cofnięciu sprzeciwu od wyroku nakazowego z dnia 2 kwietnia 2015 r.
Pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w M. poinformował obwinionego, iż cofnięcie sprzeciwu jest niedopuszczalne z uwagi na rozpoczęcie przewodu sądowego.
Następnie, w dniu 15 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w M. wydał zaskarżony wyrok zaoczny, który uprawomocnił się, wobec niezaskarżenia.
Kasację na korzyść ukaranego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w zw. z art. 94 § 3 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy na zasadach ogólnych i wydaniu wyroku zaocznego w sytuacji, gdy poprzednio wydany wobec obwinionego wyrok nakazowy stał się prawomocny, wskutek skutecznego cofnięcia sprzeciwu przez obwinionego M. K., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.”. Podnosząc powyższe, skarżący organ wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania, na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., z powodu tego, że postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało już wcześniej prawomocnie zakończone”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 506 § 5 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.w., sprzeciw od wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie może być cofnięty do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub sprzeciw cofnięto, staje się prawomocny (art. 94 § 3 k.p.w.).
Pismo zawierające sprzeciw od wyroku nakazowego podlega takim samym rygorom, jak każde inne pismo procesowe. Znajduje do niego zastosowanie m.in.  art. 124 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w., co oznacza, że termin do jego złożenia zostaje zachowany, jeżeli przed upływem terminu pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej.
W niniejszej sprawie pismo cofające sprzeciw zostało złożone w urzędzie Poczty Polskiej w dniu 2 czerwca 2015 r., a więc w sposób przewidziany w art. 124 k.p.k., z zachowaniem terminu określonego w art. 506 § 1 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.w., to jest przed rozpoczęciem w dniu 3 czerwca 2015 r. przewodu sądowego.
Zatem brak było podstaw, by stwierdzić niedopuszczalność cofnięcia sprzeciwu i dalej prowadzić odroczoną rozprawę.
Z dniem skutecznego cofnięcia sprzeciwu nastąpiło uprawomocnienie się wyroku nakazowego. Sąd obowiązany był w tej sytuacji na podstawie art. 62 § 1 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8
in princ.
k.p.w., umorzyć postępowanie.
Dalsze procedowanie przez Sąd Rejonowy na zasadach ogólnych i wydanie wyroku zaocznego stanowiło rażące naruszenie
art.
5 § 1 pkt 8 k.p.w., zakazującego ponownego prowadzenia postępowania, jeżeli co do tego samego czynu, tej samej osoby zostało ono prawomocnie zakończone. Taka sytuacja procesowa zaistniała w niniejszej sprawie. Skutkowało to koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku zaocznego i umorzenia postępowania wobec M. K., toczącego się po wydaniu wyroku nakazowego.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI