IV KK 400/14

Sąd Najwyższy2015-01-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiposiadanie narkotykówznaczna ilośćprawo karneprowadzenie pojazdu pod wpływemdowód z opinii biegłegokara łączna

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za posiadanie znacznych ilości narkotyków i prowadzenie pojazdu pod ich wpływem, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego za posiadanie marihuany i amfetaminy oraz prowadzenie pojazdu pod wpływem narkotyków. Obrońca zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia rzeczywistej zawartości substancji odurzających oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną, wskazując na niedopuszczalność zarzutu niewspółmierności kary w kasacji oraz brak aktywności obrońcy w kwestionowaniu opinii biegłych na wcześniejszych etapach postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W. T., który został skazany za posiadanie znacznych ilości marihuany i amfetaminy oraz prowadzenie pojazdu pod wpływem środków odurzających. Sąd Rejonowy w D. pierwotnie skazał go na karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów na 5 lat oraz świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok, obniżając karę łączną do roku pozbawienia wolności i uchylając orzeczenie o świadczeniu pieniężnym. Obrońca w kasacji zarzucał rażące naruszenie prawa procesowego, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących dowodu z opinii biegłego (art. 167, 193, 201, 410 k.p.k.) w celu ustalenia rzeczywistej zawartości substancji odurzających i ilości działek, a także obrazę przepisów dotyczących rozpoznania apelacji (art. 433 § 2, 457 § 3 k.p.k.) i rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zarzut niewspółmierności kary nie może być podstawą kasacji, chyba że wynika z rażącego naruszenia prawa. Odniósł się również do zarzutu nierozpoznania apelacji, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody. Podkreślił brak aktywności obrońcy w kwestionowaniu opinii biegłych na wcześniejszych etapach postępowania, co uniemożliwiało skuteczne podnoszenie zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z urzędu. Sąd Najwyższy przywołał definicję „znacznej ilości” narkotyków, wskazując, że posiadane ilości marihuany (ponad 38 gramów) i amfetaminy wypełniały znamiona art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, nawet przy uwzględnieniu późniejszych korekt ilościowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obrońca nie wykazał należytej aktywności w kwestionowaniu opinii lub wnioskowaniu o dodatkowe dowody na wcześniejszych etapach postępowania, a sąd nie miał podstaw do działania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak aktywności obrońcy w kwestionowaniu opinii biegłego lub wnioskowaniu o dodatkowe dowody na wcześniejszych etapach postępowania uniemożliwia skuteczne podnoszenie zarzutu naruszenia art. 167 k.p.k. w kasacji. Sąd nie ma obowiązku działać za stronę, gdy ma ona wykwalifikowanego pełnomocnika, a nie zachodzi obawa postąpienia wbrew zasadzie prawdy materialnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
W. T.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

u.p.n. art. 62 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Znamię „znacznej ilości” wypełnia taka ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, które mogą jednorazowo zaspokoić potrzeby co najmniej kilkudziesięciu osób uzależnionych.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Nie jest obowiązkiem sądu działać za stronę, gdy ma ona wykwalifikowanego pełnomocnika, a nie zachodzi obawa postąpienia wbrew zasadzie określonej w art. 2 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasacja nie może być wniesiona z powodu niewspółmierności kary, chyba że jest ona skutkiem rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zarzut niewspółmierności kary nie jest dopuszczalny w kasacji. Obrońca nie wykazał należytej aktywności w kwestionowaniu opinii biegłych na wcześniejszych etapach postępowania. Ilości posiadanych narkotyków wypełniają znamię „znacznej ilości”.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Obraza przepisów dotyczących rozpoznania apelacji. Rażąca niewspółmierność kary.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie może być wniesiona z powodu niewspółmierności kary Nie jest obowiązkiem Sądu działać za stronę, gdy ma ona wykwalifikowanego pełnomocnika Znamię „znacznej ilości” (...) zostaje wypełnione taką ilością środków odurzających lub substancji psychotropowych, które mogą jednorazowo zaspokoić potrzeby co najmniej kilkudziesięciu osób uzależnionych

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja dopuszczalności zarzutów w kasacji, definicji „znacznej ilości” narkotyków oraz obowiązków procesowych obrońcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i konkretnych zarzutów podniesionych w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące kasacji, w tym dopuszczalność zarzutów i obowiązki stron, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja oddalona: Kiedy Sąd Najwyższy nie zajmuje się zarzutami o karę i dowody?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 400/14
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 stycznia 2015 r.,
‎
sprawy
W. T.
‎
skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i innych
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 23 maja 2014 r.,
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w D.
‎
z dnia 23 stycznia 2014 r.,
p o s t a n o w i ł
1)  oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w D. wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r., uznał W. T. za winnego tego, że:
I.
w dniu 2 maja 2012 r., w S., wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał środki odurzające w postaci marihuany o wadze 40, 55 grama netto oraz środki psychotropowe w postaci amfetaminy  o wadze 53, 72 grama netto i za to na podstawie art. 62 ust. 2 tej ustawy skazał oskarżonego na karę roku pozbawienia wolności,
II.
w dniu 2 maja 2012 r. w S. na drodze krajowej nr 94, znajdując się pod wpływem środka odurzającego, prowadził pojazd mechaniczny marki VW Passat i za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. skazał oskarżonego na karę roku pozbawienia wolności.
Następnie Sąd na podstawie art. 85 i 86 § 1 k.k. orzekł karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na 5 lat, orzekł o świadczeniu pieniężnym oraz rozstrzygnął o dowodach rzeczowych i kosztach.
Wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r., Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, zarzucającej obrazę przepisów postępowania, skutkującą błędami w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, polegającą na nieustalaniu rzeczywistej ilości substancji odurzających lub psychotropowych w posiadanych przez oskarżonego suszu roślinnym i białym proszku, uniemożliwiającym stwierdzenie, że oskarżony posiadał znaczną ilość narkotyków, o której mowa w z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i swym działaniem wypełnił znamiona czynu zabronionego stypizowanego w przywołanej ustawie, oraz „z ostrożności procesowej” rażącą niewspółmierność kary, po czym wnoszącej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zmienił ten wyrok przez: przyjęcie w pkt I, że oskarżony posiadał marihuanę o wadze 38, 42 grama netto oraz amfetaminę w postaci soli o wadze 51, 84 grama netto, obniżenie kary łącznej do roku pozbawienia wolności i uchylenie orzeczenia o świadczeniu pieniężnym, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
W kasacji od tego wyroku obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie prawa, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, a to obrazę przepisów prawa procesowego:
1)
„art. 167 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii fizyko - chemicznej, względnie dowodu z opinii uzupełniającej, na okoliczność ustalenia rzeczywistej zawartości substancji odurzających lub psychotropowych w posiadanych przez oskarżonego suszu roślinnym i białym proszku oraz ustalenia ilości pojedynczej dawki - wyodrębnionej z zatrzymanego suszu oraz białego proszku - koniecznej do odurzenia osoby uzależnionej od środków odurzających i psychotropowych, a w konsekwencji sformułowanie przez Sądy orzekające w sprawie wniosków, dla których wyrażenia niezbędne jest stwierdzenie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej bez zasięgnięcia stosownej opinii biegłych, co skutkowało bezzasadnym, niepopartym wiedzą specjalistyczną ustaleniem przez Sąd Okręgowy, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu stypizowanego w art. 62 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez posiadane środków odurzających lub psychotropowych
w znacznych ilościach
,
podczas gdy ustalenia determinujące kwalifikację zarzucanego oskarżonemu czynu powinny obejmować nie tylko kryteria ilościowe posiadanych środków, ale również ustalenia co do stopnia toksyczności oraz rodzaju narkotyków z rozróżnieniem na narkotyki miękkie oraz twarde. Dokonanie ustaleń rzutujących na kwalifikację prawną czynu wyłącznie w oparciu o niepełną opinię fizyko - chemiczną, przedmiotem której było jedynie stwierdzenie czy zabezpieczony w dniu 2 maja 2012 r. w S. w samochodzie należącym do W. T. materiał dowodowy w postaci suszu roślinnego i białego proszku stanowi substancję psychotropową lub środek odurzający w rozumieniu ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii bez jednoczesnego ustalenia stopnia toksyczności, to jest rzeczywistej zawartości substancji odurzających lub psychotropowych w posiadanych przez oskarżonego substancjach w przeliczeniu na ilość działek, skutkowało w konsekwencji przypisaniem oskarżonemu sprawstwa czynu, którego się nie dopuścił”;
2)
„art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się nierozpoznaniem wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji, w tym zarzutu obrazy prawa procesowego mającej wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 i 410 k.p.k., polegającej na nie daniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego przy jednoczesnym braku dowodów przeciwnych”;
3)
„rażącą niewspółmierność kary, poprzez wymierzenie skazanemu kary rażąco surowej, tj. bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku, nieuwzględniającej dyrektyw wymiaru kary ujętych w art. 53 k.k., jak i okoliczności przemawiającej na korzyść skazanego, w tym stanowiących podstawę do orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem.”
Skarżący wniósł o uchylenie obu wyroków i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .
Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy ważył, co następuje.
1)
nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci kasacji został przywrócony do polskiej procedury karnej w 1995 r. (rozdział 47 Kodeksu postępowania karnego z 1969 r.) Przepis art. 463a § 1 zd. drugie tego Kodeksu już wówczas stanowił, że kasacja nie może być wniesiona z powodu niewspółmierności kary. Wyłączenie to zostało powtórzone w art. 523 §
1
in fine
obowiązującego Kodeksu postępowania karnego z 1997 r. Zatem od prawie 20 lat niedopuszczalne jest podnoszenie w kasacji zarzutu niewspółmierności kary, jeżeli – jak w tej sprawie - nie wykaże się, że jest ona skutkiem rażącego naruszenia prawa,
2)
zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k. został odniesiony do rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego co do czynu z pkt II. Jest on nieprawdziwy, ponieważ pomija wywód tego Sądu zawarty na s. 4 - 5 jego uzasadnienia. Kasacja przedstawiając własną ocenę wybranych dowodów, pomijającą pierwsze wyjaśnienia oskarżonego, nie wzięła również pod uwagę, że
zadaniem Sądu odwoławczego było sprawdzenie, czy Sąd I instancji nie obraził wskazanych w apelacji przepisów, nie zaś danie wiary z naruszeniem tych przepisów zmienionym wyjaśnieniom,
3)
obrońca oskarżonego, obecny na rozprawie głównej, w toku składania uzupełniającej opinii przez biegłego D. H. (k. 290-291) ani później nie wnosił o wydanie przez niego uzupełniającej pisemnej opinii. Obrońca nie postulował też wówczas ani później (w tym, w apelacji czy na rozprawie odwoławczej) o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Brak aktywności obrońcy w tym kierunku nie może czynić obecnie zasadnym zarzutu nieprzeprowadzenia przez Sąd odwoławczy z urzędu takiego dowodu, czyli – naruszenia art. 167 k.p.k. Nie jest obowiązkiem Sądu działać za stronę, gdy ma ona wykwalifikowanego pełnomocnika (adwokata albo radcę prawnego), a nie zachodzi obawa postąpienia wbrew zasadzie określonej w art. 2 § 2 k.p.k.
W tej sprawie obawa taka nie wystąpiła. Znamię „znacznej ilości” wskazane m.in. w art. 62 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii zostaje wypełnione taką ilością środków odurzających lub substancji psychotropowych, które mogą jednorazowo zaspokoić potrzeby co najmniej kilkudziesięciu osób uzależnionych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2009 r., I KZP 10/09 – OSNKW 2009, z. 10, poz. 84 i inne judykaty SN zajmujące analogiczne stanowisko). Zakwestionowana marihuana nawet w ilości przyjętej przez Sąd odwoławczy (omyłkowo na korzyść oskarżonego, jak trafnie wskazano w odpowiedzi na kasację) nie zawierała żadnych domieszek. Trafnie przyjął również Sąd Okręgowy, bazując na wiedzy powszechnej wynikającej również z innych rozpoznawanych spraw, że 1 gram marihuany stanowi 1 porcję („działkę”). Zatem ponad 38 gram marihuany może jednorazowo zaspokoić potrzeby kilkudziesięciu osób uzależnionych. Już więc posiadanie tego środka odurzającego realizowało znamiona art. 62 ust. 2 u.p.n. Oskarżony posiadał również amfetaminę w mieszaninie zawierającej m.in. kofeinę. Jest jednak oczywistym (wiedza notoryjna), że przedmiotem m. in. posiadania nie jest amfetamina w czystej postaci. Przeznaczona na własny użytek również występuje w mieszaninie. Nawet jeżeli występowały w niej inne substancje w ilości przeważającej, to i tak amfetamina zwiększała ilość niewątpliwie wykazaną jako „znaczną” w rozumieniu art. 62 ust. 2 u.p.n. Zatem nieprzeprowadzenie postulowanego dowodu, który – jak wspomniano - wcześniej nie był zgłoszony przez obrońcę mimo istnienia wielokrotnie takiej możliwości, nie miało istotnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku.
Z przytoczonych względów uznano kasację za oczywiście bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI