IV KK 4/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego A.D. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu, który uniewinnił oskarżoną E.B. od popełnienia zarzucanych jej czynów z art. 272 k.k., 273 k.k. i 286 § 1 k.k. Oskarżyciel posiłkowy zarzucił m.in. nienależytą obsadę sądu drugiej instancji, rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (w tym art. 500 § 3 k.p.k. i art. 7 k.p.k.) oraz błędną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy podzielił pogląd prokuratury i obrońców o oczywistej bezzasadności kasacji. Odnosząc się do zarzutu nienależytej obsady sądu, Sąd Najwyższy wskazał, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego nie upatruje uchybienia w samym fakcie orzekania przez sędziego delegowanego, a jedynie w wadliwości samej decyzji o delegowaniu, która nie została wykazana w kasacji. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia art. 500 § 3 k.p.k., wyjaśniając, że wyrok nakazowy traci moc po wniesieniu sprzeciwu, a sąd nie jest związany jego treścią. Krytycznie ocenił również zarzut naruszenia art. 7 k.p.k., szczegółowo analizując uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego i wykazując, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody, uwzględniając apelację obrony i uniewinniając oskarżoną. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zasądził od oskarżyciela posiłkowego koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących delegowania sędziów, oceny dowodów przez sąd odwoławczy, znaczenia wyroku nakazowego po wniesieniu sprzeciwu oraz rozliczeń finansowych w kontekście zarzutów oszustwa i poświadczenia nieprawdy.
Dotyczy specyficznych zarzutów karnych i procedury kasacyjnej; ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sędzia delegowany do sądu wyższej instancji, zgodnie z przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych, może orzekać w tej instancji bez naruszenia konstytucyjnych zasad niezależności i niezawisłości sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt orzekania przez sędziego delegowanego nie stanowi bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia, o ile decyzja o delegowaniu nie była wadliwa. W kasacji nie wykazano wadliwości decyzji o delegowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przepisy o delegowaniu sędziów są zgodne z Konstytucją, a naruszenie art. 6 EKPC następuje jedynie w przypadku wadliwej decyzji o delegowaniu, czego nie wykazano w tej sprawie.
Czy wyrok nakazowy, od którego wniesiono sprzeciw, może stanowić podstawę do zarzutu naruszenia prawa procesowego przez sąd odwoławczy, który wydał odmienny wyrok?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok nakazowy traci moc po wniesieniu sprzeciwu, a sąd rozpoznający sprawę nie jest związany jego treścią.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 506 § 2 i § 6 k.p.k., sprzeciw od wyroku nakazowego powoduje jego utratę mocy, a sąd nie jest związany jego treścią, co czyni zarzut naruszenia art. 500 § 3 k.p.k. bezzasadnym.
Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego, może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodach przeprowadzonych przez sąd pierwszej instancji, a nie przeprowadzać ich ponownie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy ma prawo oprzeć orzeczenie na własnej ocenie dowodów przeprowadzonych przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli jest ona odmienna od oceny tego sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że praktykujący prawnik powinien wiedzieć, że sąd odwoławczy nie musi przeprowadzać dowodów ponownie, a może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na własnej ocenie dowodów z pierwszej instancji.
Czy uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego uniewinniającego oskarżonego musi szczegółowo analizować każdy dowód i wyjaśniać, dlaczego sąd dał wiarę jednemu świadkowi, a nie drugiemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie powinno spełniać wymogi art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., ale sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, analizując materiał dowodowy i wskazując na wadliwość oceny sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego, wskazując, że sąd ten prawidłowo ocenił dowody, analizując relacje finansowe stron i dokumenty, co doprowadziło do wniosku o zasadności zarzutów obrony dotyczących błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
Czy kwota zapłacona przez oskarżyciela posiłkowego na rzecz oskarżonej, oznaczona jako 'zaległe koszty', może być zaliczona na poczet przyszłych alimentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie kwoty zapłaconej jako 'zaległe koszty' na poczet przyszłych alimentów nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, jeśli wynika z ugody dotyczącej zaległych kosztów, a nie przyszłych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wykazał, że zapłacona kwota 60 000 zł wynikała z zaległych kosztów, a nie przyszłych alimentów, co nie znajduje oparcia w materiale dowodowym jako podstawa do zaliczenia na poczet alimentów od czerwca 2017 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.B. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| A.D. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (25)
Główne
k.k. art. 272
Kodeks karny
k.k. art. 273
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 500 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 404 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 451 § § 1
Kodeks cywilny
u.s.p. art. 77 § § 9
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 20
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Nie zaistniała bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotycząca nienależytej obsady sądu. • Wyrok nakazowy traci moc po wniesieniu sprzeciwu, a sąd nie jest związany jego treścią (naruszenie art. 500 § 3 k.p.k. niezasadne). • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, opierając się na dowodach z pierwszej instancji. • Zaliczenie kwoty 60 000 zł jako zaległych kosztów nie może być traktowane jako zapłata przyszłych alimentów.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu drugiej instancji (sędzia sądu rejonowego delegowany do sądu okręgowego). • Rażące naruszenie art. 500 § 3 k.p.k. poprzez pominięcie wyroku nakazowego. • Rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności, pominięcie dowodów, brak prawidłowego uzasadnienia. • Rażące naruszenie art. 440 k.p.k. poprzez wydanie wyroku uniewinniającego mimo winy oskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu • oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną • nie można podzielić twierdzenia o zaistnieniu w sprawie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia wymienionej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • orzecznictwo to nigdy nie upatrywało zaistnienia wspomnianego uchybienia w samym fakcie, iż w składzie orzekającym sądu brał udział sędzia delegowany, nawet z sądu niższego. • nie jest argumentem świadczącym o wadliwości zaskarżonego wyroku przypomnienie, że „oskarżona przez wiele miesięcy nie domagała się wypłaty alimentów na rzecz małoletnich.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących delegowania sędziów, oceny dowodów przez sąd odwoławczy, znaczenia wyroku nakazowego po wniesieniu sprzeciwu oraz rozliczeń finansowych w kontekście zarzutów oszustwa i poświadczenia nieprawdy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów karnych i procedury kasacyjnej; ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych zarzutów karnych związanych z rozliczeniami finansowymi i alimentacyjnymi, a także porusza kwestie proceduralne dotyczące obsady sądu i oceny dowodów, co jest interesujące dla prawników procesowych.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy sędzia delegowany może orzekać? Kluczowe wątpliwości procesowe w sprawie o oszustwo.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.