IV KK 399/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców skazanych Z. K. i M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Sosnowcu skazujący ich za przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy). Obrońcy zarzucili naruszenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., argumentując, że postępowanie karne co do tego samego czynu zostało już prawomocnie zakończone postanowieniem o umorzeniu dochodzenia z dnia 30 stycznia 2020 r., które nie zostało skutecznie podjęte, a osoba zawiadamiająca, M. O., nie była pokrzywdzona. Sąd Najwyższy uznał kasacje za oczywiście bezzasadne. Wskazał, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia z 30 stycznia 2020 r. dotyczyło sprawy 'in rem', a nie 'in personam'. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że M. O., jako zawiadamiająca o przestępstwie, miała prawo zaskarżyć postanowienie o umorzeniu dochodzenia na podstawie art. 306 § 1a pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., ponieważ poświadczenie nieprawdy w świadectwach pracy dotyczących jej stosunku pracy niewątpliwie godziło w jej prawa pracownicze, utrudniając dochodzenie roszczeń. Sąd Najwyższy odwołał się do doktryny prawa pracy, wskazując na fundamentalne znaczenie świadectwa pracy dla pracownika i jego prawo do otrzymania dokumentu zawierającego prawdziwe informacje. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasacje i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego, z wyjątkiem M. K., którego zwolniono od tych kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w kontekście umorzenia dochodzenia 'in rem' oraz prawa zawiadamiającego do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu w przypadku naruszenia jego praw pracowniczych przez poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (wydanie orzeczenia pomimo prawomocnego zakończenia postępowania co do tego samego czynu) występuje, gdy postanowienie o umorzeniu dochodzenia było wydane 'in rem', a osoba zawiadamiająca, niebędąca formalnie pokrzywdzoną, zaskarżyła to postanowienie, twierdząc, że jej prawa zostały naruszone przez poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. nie wystąpiło.
Uzasadnienie
Umorzenie dochodzenia było 'in rem', a nie 'in personam'. Osoba zawiadamiająca, mimo braku statusu pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 k.p.k., miała prawo zaskarżyć postanowienie o umorzeniu dochodzenia, gdyż poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy dotyczyło jej praw pracowniczych i mogło utrudnić dochodzenie roszczeń.
Czy poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy, dotyczące daty ustania stosunku pracy i kwot należnych pracownikowi, narusza prawa pracownika, nawet jeśli formalnie nie jest on uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza prawa pracownika.
Uzasadnienie
Świadectwo pracy ma fundamentalne znaczenie dla pracownika w kontekście postępowań rentowych, sądowych czy przyszłego zatrudnienia. Poświadczenie nieprawdy w tym dokumencie, zwłaszcza w zakresie daty ustania stosunku pracy i kwot należnych, godzi w prawa pracownicze i może utrudniać dochodzenie roszczeń, co uzasadnia prawo zaskarżenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia przez zawiadamiającego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. K.1 | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Sosnowcu | organ_państwowy | prokurator |
| M. O. | osoba_fizyczna | zawiadamiająca/oskarżycielka posiłkowa (nieuznana) |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje uchylić zaskarżone orzeczenie, jeżeli zostało wydane pomimo, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenia we wnoszeniu kasacji na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Dopuszczalność kasacji z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
k.p.k. art. 306 § § 1a punkt 3
Kodeks postępowania karnego
Prawo zaskarżenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia przez zawiadamiającego, gdy doszło do naruszenia jego praw.
k.p.k. art. 327
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 325a § § 2
Kodeks postępowania karnego
Prawo zaskarżenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia przez zawiadamiającego.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego.
k.p. art. 97 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek wydania świadectwa pracy.
k.p. art. 97 § 1
Kodeks pracy
Prawo pracownika do wystąpienia do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy.
k.p. art. 99 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenie pracownika o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie dochodzenia było 'in rem', a nie 'in personam'. • Osoba zawiadamiająca miała prawo zaskarżyć postanowienie o umorzeniu dochodzenia, gdyż jej prawa pracownicze zostały naruszone przez poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy. • Poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy godzi w prawa pracownicze i może utrudniać dochodzenie roszczeń.
Odrzucone argumenty
Postępowanie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem o umorzeniu dochodzenia, które nie zostało skutecznie podjęte. • Osoba zawiadamiająca M. O. nie była pokrzywdzona w rozumieniu art. 49 k.p.k., co wykluczało możliwość wniesienia przez nią zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
kasacje oczywiście bezzasadne, na granicy dopuszczalności • nie jest dopuszczalne, aby Sąd Najwyższy odnosił się do zawartych w uzasadnieniu kasacji zastrzeżeń obrońcy co do prawidłowości procedowania przez orzekające w sprawie Sądy w zakresie niedotyczącym bezwzględnej przyczyny odwoławczej • dochód umorzono 'in rem', a nie 'in personam' • postąpienie skazanych godziło w prawa pracownicze M. O. • błędy w świadectwie pracy nie mogą być uznane za przypadkowe czy omyłkowe, ale były wynikiem celowego postępowania nakierowanego na utrudnienie dochodzenia roszczeń pracowniczych • po stronie pracownika rodzi to podmiotowe uprawnienie do domagania się od pracodawcy wydania takiego świadczenia pracy, z którym łączą się kolejne uprawnienia
Skład orzekający
Dariusz Świecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w kontekście umorzenia dochodzenia 'in rem' oraz prawa zawiadamiającego do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu w przypadku naruszenia jego praw pracowniczych przez poświadczenie nieprawdy w świadectwie pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pracowniczych – rzetelności świadectwa pracy – oraz precyzyjnej interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących kasacji i prawa do zaskarżenia. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do zarzutów formalnych w kontekście merytorycznego naruszenia praw jednostki.
“Czy błąd w świadectwie pracy to zawsze tylko drobna niedoskonałość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.